Op 1 augustus 2011 is de nieuwe gedragscode van toepassing geworden. In deze code staat dat de maximale aflossingsvrije hypotheek nog 50% van de waarde van de woning mag zijn voor hypotheken zonder NHG (Nationale Hypotheek Garantie). Deze eis is hetzelfde als voor hypotheken met NHG. Zoals bekend kunnen starters vanaf 1 januari geen gebruik meer maken van de aflossingsvrije hypotheek indien zij renteaftrek willen genieten.

De gedragscode is daarom alleen nog van toepassing voor bestaande huizenbezitters die op 31-12-2012 een hypotheek schuld hadden. Indien een bestaande huizenbezitter gaat verhuizen naar een duurdere woning, dan komt de gedragscode wel op de hoek kijken. Het is dan mogelijk dat de lopende aflossingsvrije hypotheek alsnog verlaagd moet worden. Dit is van toepassing voor huizenbezitters die een volledige aflossingsvrije hypotheek in het verleden hebben afgesloten. Een rekenvoorbeeld ter verduidelijking:

De oude eigenwoningschuld (lopende hypotheek) per 31-12-2012 is € 200.000. Dit is een volledige aflossingsvrije hypotheek. Dit bedrag mag een bestaande huizenbezitter op het eerste gezicht meenemen naar zijn volgende woning. De koopsom plus kosten koper van de nieuwe woning is totaal € 350.000.

Het is nu niet mogelijk om de "oude aflossingsvrije hypotheek" van € 200.000 volledig mee te nemen, omdat slechts 50% van de waarde van de nieuwe woning aflossingsvrij mag worden afgesloten. De nieuwe aflossingsvrije hypotheek wordt nu € 167.500 (was € 200.000). Voor de renteaftrek moet nu het verschil tussen de nieuwe en oude aflossingsvrije hypotheek (is € 32.500) via een annuïteiten en / of lineaire hypotheek worden afgelost. Hierbij komt nog de duur van de renteaftrek om de hoek kijken. Er is namelijk al 10 jaar renteaftrek genoten, waardoor de annuïteiten en / of lineaire hypotheek voor een duur van 20 jaar moet worden afgesloten.

Het volgende is dan van toepassing:

Uit dit simpele voorbeeld blijkt dat de situatie vrij ingewikkeld kan worden. Het is daarom verstandig alvorens een bestaande huizenbezitter gaat verhuizen, de situatie van de duur van de renteaftrek en de huidige hypotheekvorm goed in kaart te brengen. Dit voorkomt dat bij aankoop van de nieuwe woning de bestaande huizenbezitter voor onverwachte verrassingen komt te staan. Bovendien is het belangrijk om te berekenen wat de netto maandlasten gaat worden. De kennis van de adviseurs moet in ieder geval op peil zijn om de juiste berekening te kunnen maken. Dit voorkomt dat de belastingdienst om de hoek komt kijken en de klant bijvoorbeeld geen renteaftrek heeft over een bepaald leningsdeel.