Een zorgverzekering bestaat uit:

• een (verplicht) basispakket of basisverzekering
• een (vrijwillige) aanvullende verzekering

Basispakket

• Het basispakket (ook wel basisverzekering genoemd) is wettelijk verplicht voor iedereen die in Nederland woont of werkt.
• Het basispakket vergoedt veel gebruikte geneeskundige zorg door huisarts, ziekenhuis en apotheek, plus kraamzorg en verloskundige hulp.
• Slechts gedeeltelijk onder de basisverzekering vallen de zogenaamde paramedische zorg (zoals fysiotherapie), ziekenvervoer en tandheelkundige zorg (tot 18 jaar).
• Ook in het basispakket zitten: eerste 5 behandelingen psychologische hulp bij een eerstelijns psycholoog (met een eigen bijdrage van € 20.- per keer).
• Therapieën (fysiotherapie, logopedie, ergotherapie, etc.) vallen onder de basisdekking voor verzekerden t/m 17 jaar. Bij volwassen is pas dekking vanaf de 20e behandeling en dan alleen bij bepaalde chronische aandoeningen.

Aanvullende verzekering

Een aanvullende verzekering komt altijd bovenop een basisverzekering. Er zijn zoveel verschillende aanvullende verzekeringen dat het gevaar bestaat dat u door de bomen het bos niet meer ziet. Daarom volgen hier enkele voorbeelden van overwegingen die een rol (kunnen) spelen bij het kiezen.

• Voor aanstaande moeders is een optie om een aanvullende verzekering af te sluiten voor bevalling en kraamzorg (met daarin couveuse nazorg, hulp bij het geven van borstvoeding). En ook om te kijken naar uitgebreidere fysiotherapie vergoedingen, omdat aanstaande en jonge moeders nogal eens rugklachten of bekkenklachten hebben/krijgen.
• Boven de 18 zijn jongeren verplicht een eigen basisverzekering af te sluiten, of moeten door hun ouders apart meeverzekerd worden. Een aanvullende verzekering voor tandartskosten voor jong volwassenen met een vrij slecht gebit is aan te raden. Toch is het ook hier weer opletten, want er zijn tandartsverzekeringen waarbij je het eerste jaar geen dure behandelingen vergoed krijgt.

Bij zowel basis- als aanvullende verzekeringen bestaan er twee verschillende soorten polissen:

Naturapolis

Bij deze vorm zijn de kosten voor zorg die u afneemt verzekerd bij een zorgaanbieder die een contract heeft gesloten met uw zorgverzekeraar. De rekening wordt dan direct naar uw zorgverzekering gestuurd.

Restitutiepolis

Bij deze vorm moet u eerst zelf de rekening betalen en kunt u deze hierna terugvragen aan uw verzekeringsmaatschappij. Dit kost meer werk.

In de kopjes hieronder vindt u nog meer informatie over aanvullende verzekeringen. Voor uitgebreide algemene informatie over de aanvullende verzekering kunt u ook terecht op: meer informatie over aanvullende zorgverzekeringen

Als u een zorgverzekering wilt afsluiten bij één van de verzekeraars die in uw provincie zorgverzekeringen aanbiedt, dan moet die u altijd accepteren voor het basispakket, ongeacht uw geslacht, leeftijd of gezondheid. Deze acceptatieplicht geldt niet voor aanvullende verzekeringen, maar niet altijd wordt om een keuring gevraagd.

De kosten voor de basisverzekering liggen in 2012 tussen de 92,50 euro en 112,25 euro (zie hier een overzicht). Er is altijd sprake van een wettelijk vastgesteld eigen risico van minimaal 220 euro (dat is sinds 2008 in de plaats gekomen van de zogenaamde no-claim korting). Maar je mag ook een hoger eigen risico nemen, tot maximaal 720 euro. Wat boven die bedragen uitkomt is voor rekening van de verzekering.

Het basispakket wordt elk jaar opnieuw wettelijk vastgesteld; wat in de praktijk betekent dit dat er elk jaar wel iets verandert. In 2012 is er sprake van de volgende veranderingen:

Uit het basispakket verdwijnt: dieetadvisering en anti-rookmiddelen, plus de vergoeding voor de eerste 20 behandelingen bij de fysiotherapeut voor chronisch zieken (zoals chronische reuma). Daarvoor moet men zich aanvullend verzekeren. Ook vallen geneesmiddelen zoals slaapmiddelen en maagzuurremmers er niet meer onder.

Positief is dat er in 2012 beduidend minder lange wachttijden zijn voordat je, bijvoorbeeld, bij een specialist terecht kunt.

Stel dat u zelden of nooit gebruik maakt van de diensten van huisarts en ziekenhuis, geen of weinig medicijnen slikt en ook denkt dat dit voorlopig zo zal blijven, dan valt de keuze wellicht op een basispakket zonder aanvullende verzekering. Daarnaast kunnen strikt financiële overwegingen de doorslag geven (omdat de basispakketten natuurlijk het voordeligst zijn).

Dan is het aan te raden het niet moeilijker te maken dan het al is en te kijken bij websites die deze basisverzekeringen vergelijken.

Als u kerngezond bent kunt u kiezen voor de goedkoopste basisverzekering en het maximale eigen risico van 720 per jaar nemen. Dat kan zo’n 240 euro aan premie per jaar schelen, terwijl het in het slechtste geval 500 euro extra aan kosten meebrengt. Het is een beetje een gok. Houdt dat bedrag dan wel apart, voor het geval het tegenvalt of u een ongeluk o.i.d. krijgt.

Kinderen tot 18 jaar zijn gratis meeverzekerd op de basisverzekering. Er is geen premie verschuldigd en er zal geen eigen risico voor kinderen worden ingehouden. Na de geboorte moet een kind zo spoedig mogelijk bijgeschreven worden op de zorgverzekering van de ouders. De meeste verzekeraars hebben hiervoor een bepaalde termijn opgenomen in de voorwaarden. Als ouders elk een verschillende basisverzekering hebben (dat mag en kan handig zijn i.v.m. iets verschillende dekking) dan is het goed na te gaan bij wie van de ouders je welk kind aanmeldt. Ook bij overstappen is het slim in de afweging te betrekken dat het ene kind beter bij de ene verzekering af is dan bij de andere vanwege verschillende behoeften of ziektegeschiedenis.

Op een groot aantal websites kunt u de premies van de basisverzekeringen vergelijken. Hieronder vindt u een aantal veelbezochte websites:

• Independer
• Verzekeringssite
• Website van het ministerie van VWS
• HomeFinance

De overheid bepaalt wat er in het basispakket zit. Dat is basiszorg, zoals huisarts en ziekenhuis (zie boven). In een aanvullende zorgverzekering zitten zaken die niet in het basispakket zitten, zoals tandartskosten, fysiotherapie en een bril. U kunt een aanvullende zorgverzekering afsluiten bij een zorgverzekering van uw keuze, maar aanvullend verzekeren is niet verplicht. De vergoedingen en de premie van een aanvullende verzekering verschillen per verzekering. De overheid bemoeit zich niet met aanvullende verzekeringen. Ongeveer 90% van de verzekerden heeft naast het basispakket een aanvullende verzekering.

U kunt slechts één keer per jaar van zorgverzekeraar veranderen*. Uw huidige zorgverzekeraar stuurt aan het eind van het jaar de nieuwe polisvoorwaarden voor het jaar daarop toe en informeert u ook over de hoogte van de premie. Voor 1 januari kunt u de huidige zorgverzekering opzeggen. Houd rekening met de trage postbezorging rond de feestdagen en controleer of u geen betalingsachterstand hebt, want dan kunt u niet opzeggen.
Zonder opzeggen blijft u automatisch verzekerd bij dezelfde zorgverzekeraar.

*) Uitzonderingen

U kunt maar één keer per jaar veranderen van zorgverzekeraar of een nieuwe zorgverzekering nemen. Uitzonderingen hierop zijn:

• U bent vanuit het buitenland in Nederland komen wonen.
• U was tot nu toe niet verzekerd, maar bent nu wel verzekeringsplichtig.
• U bent 18 jaar geworden en wilt niet langer met uw ouder(s) meeverzekerd zijn.
• U woont in het buitenland en betaalt belasting in Nederland.
• U was militair en bent uit dienst getreden.
• U heeft een collectieve verzekering kunnen afsluiten.
• Bij overstappen is het niet slim de oude verzekering op te zeggen als het nog niet zeker is dat u geaccepteerd bent door de nieuwe zorginstelling. Wacht ook met betalen tot alles rond is. U heeft nog de gelegenheid een nieuwe af te sluiten tot 31 januari van het nieuwe jaar, maar moet wel voor het gehele jaar (dus inclusief de maand januari) betalen.

Tot 1 februari van het jaar erop heeft u weliswaar de tijd om een nieuwe zorgverzekering aan te vragen, maar veiliger is het om eerst een nieuwe af te sluiten en dan pas de oude op te zeggen. De nieuwe verzekering gaat met terugwerkende kracht in op 1 januari ook al betaalt u aan het eind van de maand. Bent u te laat met het afsluiten van een verzekering bij een nieuwe verzekeraar dan kunt u een boete krijgen.

Bij basisverzekeringen geldt altijd een acceptatie-plicht, bij een aanvullende verzekering is dat niet zo. Vaak wordt er bij aanvullende verzekeringen om een medische verklaring gevraagd die u verplicht bent naar waarheid in te vullen. Ouderen en/of chronisch zieken moeten soms een hogere premie betalen. Verwerking van een en ander kan extra tijd kosten. Houd hier rekening mee.

Daarnaast kunt u ook aan uw nieuwe zorgverzekering vragen uw oude verzekering op te zeggen. Dit is mogelijk vanwege afspraken tussen de verschillende zorgverzekeraars. Als u wilt dat uw nieuwe verzekeraar dit doet, dient u zich wel ruim voor 1 januari te hebben aangemeld bij deze zorgverzekeraar, anders is er geen tijd genoeg om uw oude op te zeggen.

Tevens is het mogelijk uw basisverzekering en uw aanvullende verzekering bij verschillende zorgverzekeraars af te sluiten, maar soms is de premie voor een aanvullende verzekering dan hoger.

Voor mensen met een laag inkomen bestaat er een zogenaamde Zorg-toeslag die u kunt aanvragen. Zie deze pagina van de overheid, waar u kunt zien hoeveel u terug kunt krijgen. De hoogte van de zorg-toeslag is afhankelijk van de hoogte van uw inkomen. Hoe lager uw inkomen, hoe hoger de zorg-toeslag. In 2011 was de maximale zorg-toeslag voor een alleenstaande € 835 per jaar. Met een "toeslag-partner" was de gezamenlijke zorg-toeslag maximaal € 1.753 per jaar.

Let op: de hoogte van de zorg-toeslag voor 2012 ligt in verband met bezuinigingen lager, maar gegevens hierover zijn nog niet bekend.

Naast de zorg-toeslag voor lage inkomens en uitkeringen krijgen mensen die tot dezelfde doelgroep behoren een bedrag terug van het verplichte eigen risico (in 2012: 220 euro). De hoogte van de compensatie was in 2011 56 euro. Het hoeft niet aangevraagd te worden want het Centraal Administratie Kantoor keert het bedrag automatisch uit. Bij twijfel kan men bellen of mailen naar het CAK of bel 0800 – 2108.

Kosten die niet vergoed worden door de Zorgverzekering of AWBZ kunnen voor een deel van de inkomstenbelasting worden afgetrokken. Er is wel sprake van een drempel-bedrag en bepaalde voorwaarden die je kunt vinden op www.belastingdienst.nl.

Betalingskorting: Indien u niet per maand, maar per kwartaal, halfjaar of jaar betaalt kunt u bij veel verzekeraars een premiekorting krijgen. Per jaar is de korting meestal 3%.

Bij deze vorm zijn de kosten voor zorg die u afneemt verzekerd bij een zorg-aanbieder die een contract heeft gesloten met uw zorgverzekeraar. De rekening wordt dan direct naar uw zorgverzekering gestuurd. Verzekeraars promoten deze natura-polissen door ze goedkoper aan te bieden. Er is wel sprake van een keuzebeperking, maar die valt in de praktijk mee en de huisartsen-keus is vrij.

De bekendste collectieve zorgverzekeringen zijn zorgverzekeringen die werknemers via hun werkgever af kunnen sluiten. Deze collectieve regelingen komen vooral bij grotere werkgevers steeds vaker voor.

Leden van vakbonden en patiëntenorganisaties hebben soms recht op een zogenaamde collectiviteitskorting van ongeveer 5 tot 10% per jaar op alle mogelijke verzekeringen. Zie KiesBeter.nl. Voorbeelden van de meer dan 140 organisaties op deze site zijn het Astmafonds, ANWB en Anbo (voor 50+ers) of Airmiles. Het is even puzzelen, maar het kan de moeite waard zijn.

Een ander voorbeeld van collectieve kortingen krijg je via de vergelijkingssite Independer. Via Independer kunt u bij een aantal zorgverzekeraars korting krijgen die maximaal ok kan lopen tot 10% korting op de basisverzekering en 12% op de aanvullende verzekering.

Voor zzp’ers, ondernemers en MKB werknemers zijn er verschillende collectieve aanvullende verzekeringen met flinke kortingen (tot wel 10%). Zie bij de Stichting Zorg en Koopkracht.

Leden van vakbonden, patiëntenorganisaties en andere clubs of verenigingen hebben soms ook recht op een zogenaamde collectiviteitskorting van ongeveer 5 tot 10% per jaar.

Een aparte collectieve verzekering met korting kunnen vegetariërs krijgen bij Agis op een zogenaamde Vegapolis. Die moet je dan wel afsluiten in combinatie met een van de vijf andere aanvullende verzekeringen bij Agis zoals Compleet, of de Gezinnenpolis. De korting bedraagt 8%. Een korting kun je ook krijgen als je alleen een Agis Basispolis neemt en dan is het 5%.

Misschien is een aparte permanente reisverzekering overbodig omdat die al door je aanvullende zorgverzekering wordt gedekt. Als je bijvoorbeeld bij Univé, VGZ en Trias (behalve bij het Fit & Vrij Pakket) een basis + aanvullende verzekering neemt dan heb je een Europa dekking. Bij de Univé Comfort rekening zit een werelddekking.

Bril en lenzen kun je voordelig verzekeren bij Ditzo. Voor slechts 10 euro extra per maand, dus 120 euro per jaar, heb je recht op brillen en lenzen voor de waarde van het dubbele (240 euro per jaar). Dit kan alleen omdat er een deal is gesloten met een grote Opticien met bijna 300 winkels in het land. Deze dekking geldt alleen voor brillen en contactlenzen (dus staat los van andere aanvullende dekkingen).

Bij de meeste verzekeringen worden extra kortingen op diensten en goederen aangeboden. Die zijn leuk, maar toch bijzaak. Het belangrijkste is eerst een goede passende verzekering te zoeken en daarna ook eens te kijken naar de extra’s.

Enkele willekeurige voorbeelden.

Menzis noemt de wintermaanden november en december de zwemmaanden. Je kunt dan voor 1 euro zwemmen in een groot aantal zwembaden.

Vier zorgverzekeringen bieden gezamenlijk een vrij voordelige dienst aan betreffende tuinonderhoud. Voor 15 euro per uur kan je (zonder kosten voor bemiddeling) een tuinman huren. Die dienst heet Mijn Gemak. Het gaat om Univé, VGZ, Trias en SIZ (alleen voor leden).