A-  |  A+  |  Homepage  |  Favorieten  |  English version - international interest rates
Ga terug naar de hoofdpagina van HomeFinance Ga terug naar de hoofdpagina van HomeFinance
HYPOTHEEK
Alle onderwerpen
Ga naar de homepage – voor hypotheek, financieel advies en verzekeringen
HypotheekinformatieHypotheekrenteaftrekGeschiedenis 

Geschiedenis hypotheekrenteaftrek

Op onze website vindt u uitgebreide informatie over de hypotheekrenteaftrek. Op deze pagina wordt uitgebreid stilgestaan bij de geschiedenis van de hypotheekrenteaftrek. Want al bestaat de hypotheekrenteaftrek al meer dan 100 jaar en is het bestaansrecht van de hypotheekrenteaftrek in de loop der jaren aan wijzigingen van inzicht onderhevig geweest: de wijze waarop hypotheekrenteaftrek tot belastingvoordeel leidt is in de basis vanaf de start altijd hetzelfde geweest.

Introductie inkomstenbelasting in 1893

In 1893 ontstond in Nederland de eerste vorm van inkomstenbelasting. Daarvoor werd er nooit inkomstenbelasting geheven, maar eerder indirecte belastingen in de vorm van accijnzen. De accijnzen werden met name geheven op de primaire levensbehoeftes zoals etenswaren, zeep etc.

Probleem hiervan was echter dat met name de armen relatief meer belasting betaalden aan accijnzen dan de rijkeren. Immers, bij lage inkomens wordt een groter deel van het totale inkomen aan primaire levensbehoeften besteed en daardoor was het gedeelte wat aan accijnzen werd betaald natuurlijk relatief veel hoger dan bij hogere inkomens, vooral als de accijnzen met name op de primaire levensbehoeften worden geheven.

Met name de linkse partijen vonden dit een ongewenste, onrechtvaardige situatie en van hen uit kwam dan ook de roep om een stelsel op basis van inkomstenbelasting. In 1892 lukte het de toenmalig minister van Financien Pierson om heffing van inkomstenbelasting als wet aangenomen te krijgen.

Per 1893 was deze dan ook een feit; daarbij werd ook de eigen woning als een inkomstenbron gezien. Ook het eigenwoningforfait stamt uit deze tijd. Dit kwam, omdat de eigen woning destijds als een bron van inkomsten werd gezien: wie een eigen woning in bezit had, hoefde immers geen huur te betalen. Zou iemand deze woning niet zelf bewonen, maar verhuren, dan zou diegene immers huurinkomsten hebben. Over dit genoten voordeel werd fictief belasting geheven door de invoering van het huurwaardeforfait: een fictieve huurwaarde van de eigen woning werd bij het inkomen opgeteld en daarover werd belasting geheven.

In ruil daarvoor mochten de eigen huizen bezitters dan wel weer de kosten die verband hielden met het eigenwoning bezit, waaronder de eventueel betaalde hypotheekrente, aftrekken van de inkomstenbelasting.

Ontstaan huidige hypotheekrenteaftrek

Zo is de huidige hypotheekrenteaftrek en het eigenwoningforfait ontstaan en deze is in de basis sindsdien niet meer gewijzigd. De interpretatie is in de loop der jaren wel veranderd. Zo lag in de jaren 1970 tot aan 2009 de nadruk op de visie dat hypotheekrenteaftrek het eigenwoningbezit zou stimuleren en het voor de gewone man meer mogelijkheden zou bieden om een eigen woning te kunnen aanschaffen. Na de kredietcrisis van 2009 is deze visie juist meer bekritiseerd geraakt en wordt de hypotheekrenteaftrek steeds vaker als een oorzaak van onnodig hoge schuldengroei gezien, omdat de regeling het aflossen van hypotheekschuld niet stimuleert.

Desondanks, als we naar de regeling zelf kijken is deze maar weinig veranderd sinds 1893: nog steeds betalen eigen woning bezitters een eigenwoningforfait als afgeleide van het huurwaardeforfait en nog steeds is de betaalde hypotheekrente voor de eigen woning aftrekbaar.

Vanaf 1990 is het tij echter gestaag aan het keren; sindsdien is de hypotheekrenteaftrek in kleine stapjes verder aangescherpt. Na de komst van de nieuwe wet inkomstenbelasting in 2001, is de hypotheekrenteaftrek stapsgewijs verder aangescherpt.