donderdag 3 december 2020, 08:54 - Anneke Ranzato-Versloot
#lenen #sparen

Studenten... je zou zeggen dat die slim genoeg zijn om de financiële regelingen die voor hen gelden ook werkelijk te benutten. Toch? Dat maakt het opvallend dat kennelijk een kwart van de eerstejaars studenten in het hoger onderwijs geen gebruik maken van de aanvullende beurs, terwijl ze daar wel recht op hebben.

Student in een grijs verleden

Het is natuurlijk al héél lang geleden dat ik student was. Meer dan 25 jaar alweer... niet te lang over nadenken. Destijds was de studiefinanciering natuurlijk anders geregeld dan nu. Toen ik op mezelf ging wonen moest ik echt wel op m'n geld gaan letten en had ik altijd een bijbaan, helemaal prima. Ik mag hopen dat ik wel de studiefinanciering benutte die ik kon krijgen.

Systeem van studiefinanciering

Het huidige systeem van studiefinanciering, hoe zit dat in elkaar? Daar moet ik echt even naar kijken... er is voor studenten in het HBO en op de universiteit geen basisbeurs meer (tenzij ze vóór 1 september 2015 zijn gestart). Studenten die recenter begonnen zijn kunnen aanspraak maken op:

  • lening
  • aanvullende beurs
  • reisproduct voor de OV-chipkaart
  • collegegeldkrediet

Studielening ingeburgerd

Dat lenen is wel ingeburgerd inmiddels. De rente op de studieleningen is enorm laag... op dit moment en ook voor 2021 gewoon echt 0%, dat scheelt. Het geleende geld moet alleen wel ooit terugbetaald worden - dus het is voor studenten wel zaak om na hun studie een baan te vinden waarmee ze hun studieschuld kunnen aflossen.

Aanvullende beurs niet voor iedereen

De aanvullende beurs is er niet voor iedereen. Die kan een student aanvragen als zijn of haar ouders weinig of minder kunnen bijdragen aan de studie: het gaat daarbij om het inkomen van de ouders. Om te weten of je recht hebt op die aanvullende beurs moet je dus wel het verzamelinkomen van je ouders kennen. En je moet maar weten dat die mogelijkheid er is, dat ook.

Gift als je diploma haalt

Overigens is de aanvullende beurs - net als het reisproduct - niet altijd een gift van de overheid. Alleen als de student binnen 10 jaar een diploma haalt hoeven ze dat geld niet terug te betalen. Haken ze af zonder diploma, dan moeten ze ook deze euro's terugbetalen.

Student blij met diploma

Niet-gebruik van de aanvullende beurs

Het Centraal Plan Bureau (CPB) heeft dus nu onderzocht het het zit met het gebruik - of eigenlijk het niet-gebruik - van de aanvullende beurs. Uit dit onderzoek bleek dat een kwart van de eerstejaars studenten die er recht op heeft deze niet heeft aangevraagd. Het gaat om zo'n 8.650 studenten, die gemiddeld zo'n € 175 aan beurs mislopen. Zelfs onder de studenten die recht hebben op de maximale aanvullende beurs (bijna € 400 per maand) doet 12% hier geen beroep op.

Wel een gewone studielening?

Extra bijzonder is dat een groot deel van de niet-gebruikers (41%) wél een gewone studielening heeft. Terwijl die dus altijd terugbetaald moet worden, en de aanvullende beurs alleen als je niet binnen afzienbare tijd een diploma haalt. Raar toch?

Geld niet nodig? Zet het apart!

Ik weet het niet helemaal zeker meer, maar heb het idee dat ik tijdens mijn eigen studie ook geld kreeg dat ik niet nodig had. Waarvan ik zelfs niet overtuigd was dat ik er recht op had. Dat zette ik apart om problemen te voorkomen als later zou blijken dat ik het moest terugbetalen. 

Aanvullende beurs op spaarrekening

Dat zou je met deze aanvullende beurs ook kunnen doen. Gewoon aanvragen als je er recht op hebt. Niet gebruiken, gewoon laten staan. Zo bouw je een leuk spaarpotje op voor later - en als je dat felbegeerde diploma binnen hebt kun je er iets mee gaan doen. 

Welke spaarrekening?

Oorzaken en oplossingen voor het niet-gebruik

Natuurlijk hebben ze ook gekeken naar de oorzaken van dit vreemde verschijnsel. De meest logische verklaring is in mijn ogen dat ze niet weten dat ze er recht op hebben. Dit is ook wat de voorzitter van de Landelijke Studentenvakbond (LSVb) denkt:

...studenten hebben echter wel financiële hulp nodig om hun huur, studie en levensonderhoud te betalen. Zij steken zich momenteel onnodig in torenhoge schulden. Elke middelbare scholier zou in de klas voorlichting moeten krijgen over de studiefinanciering


Betere voorlichting

Betere voorlichting klinkt als een logische oplossing, het CPB noemt die natuurlijk ook. Toch vind ik dat ook wel een beetje gek. Ongetwijfeld krijgen zowel ouders als aankomend studenten bericht van de overheid over de financieringsmogelijkheden. Mijn kids zijn nog niet zover, maar het duurt niet héél lang meer (de oudste is nu 16). Aangezien je steeds brieven krijgt van de overheid over studiekeuze en dat soort dingen ga ik er vanuit dat er ook over de studiefinanciering wel bericht komt.

Belangrijke rol voor ouders

Is het dan nodig dat middelbare scholieren hierover in de klas voorlichting krijgen? Ik weet het niet, geen idee of het dan wel aankomt. Hier ligt in mijn ogen ook wel een belangrijke rol voor ouders. Aangezien het wel-of-niet recht hebben afhangt van hun inkomen zou ik me kunnen voorstellen dat het duidelijker informeren van ouders misschien een idee is. Natuurlijk is alle informatie er - de vraag is alleen of die de mensen bereikt voor wie het bestemd is.

Aanvullende beurs studiefinanciering berekenen

Rekenhulp en aanvraag te lastig?

Ik kan me best voorstellen dat er genoeg mensen zijn voor wie het invullen van zo'n rekenhulp al lastig is. Ze hebben het dan over 'uw verzamelinkomen of belastbaar loon' ... misschien haken sommige ouders dan af omdat ze denken: 'veel te ingewikkeld'? Enorm zonde natuurlijk!

Automatisch bepalen en betalen

Je kunt ook denken: bij de Belastingdienst weten ze precies wat ons inkomen is en hoe oud onze kinderen zijn. Als ze studeren staat dat geregistreerd bij DUO. Zou het niet logisch zijn dat je die gegevens combineert en op basis daarvan automatisch uitbetaalt? Of in elk geval specifiek kunt zijn met een melding 'je hebt hier recht op, vraag het aan'? Daar zitten dan altijd weer privacy-aspecten aan, dat koppelen van gegevens kan allemaal niet zomaar.

Anderen helpen met tips over geld

Misschien moeten we met z'n allen ook anderen wat meer helpen met tips over geld? Ken je mensen met studerende kinderen, waarvan je vermoedt dat ze misschien voor zo'n aanvullende beurs in aanmerking komen? Kun je best eens de vraag stellen of ze daar al naar gekeken hebben. Mocht je vermoeden dat ze het ingewikkeld vinden ook aanbieden daarbij te helpen. En dan moet die ander natuurlijk niet te trots zijn om die tips en hulp ook aan te nemen.

Slim met geld omgaan? Dan wil je op de hoogte blijven!

Meld je NU aan voor onze gratis Updates over geldzaken in je mail.

Nu aanmelden
Anneke Ranzato-Versloot
Anneke Ranzato-Versloot Contentmanager HomeFinance

Homefinance.nl maakt gebruik van cookies. Klik hier voor onze cookie en privacyverklaring.