Anneke Ranzato

Contentmanager HomeFinance & freelance blogger
Gepubliceerd op: maandag 22 september 2014 om 09:33

Zo af en toe komt het langs: het plan voor een basisinkomen. Gisteravond weer een uitzending bij VPRO Tegenlicht: Gratis geld. En waar ik in eerste instantie direct denk: "ja dááág - iedereen moet gewoon maar werken voor z'n geld", wil ik me er toch eens wat verder in verdiepen. Want die instelling is misschien wel heel star en ouderwets.

Er zijn zoveel mensen die nu eigenlijk niet goed in staat zijn om een baan te vinden. Of op een andere manier hun geld te verdienen. Ze krijgen een uitkering, dat is geregeld. Aan die uitkering zijn alleen wel allerlei verplichtingen verbonden. Terecht, zegt mijn eerste gevoel. Gratis geld, waar je niets voor hoeft te doen, dat kán gewoon niet. Dan zou toch niemand gaan werken?

Maar is dat wel zo? Zou ik niet werken als ik een basisinkomen kreeg. Jawel hoor, ik zou gewoon werken. En ik denk dat de meeste mensen er zo in staan. Of ze volgen een opleiding. Of ze doen vrijwilligerswerk. Of ze zorgen voor een zieke medemens. Daarbij werken ze wel wat, want een basisinkomen is geen vetpot. Maar het geeft vrijheid. Dat is best eng om op te vertrouwen. Vrijheid, geen controlemechanisme, gratis geld...

Zoals ik zeg: ik heb me er nog niet genoeg in verdiept voor een echt onderbouwde mening. Dat ga ik wel doen, want ergens denk ik dat er best eens iets in zou kunnen zitten. En jij?

Aangemaakt door Bart op 23-09-2014 14:53

Beste Anneke en anderen, Het basis-inkomen zal veel traditionele waarden op de proef stellen en wellicht te niet doen. Een basis-inkomen voor een ieder ouder dan 25 jaar zal mensen de ruimte bieden om daadwerkelijk en positief bij te dragen aan het eigen geluk en dat van een ieder. Het idee dat niemand (meer) gaat werken omdat je 'gratis' geld krijgt is net zo misplaatst als de gedachte dat ieder zijn/haar werk leuk vindt. In beide gevallen betreft het maar een klein deel van de 100%! Een basis-inkomen doet daarnaast het eindeloze woud van subsidies en tegemoetkomingen (per direct) verdwijnen. Alleen dat feit al moet velen van ons een glimlach om de mond toveren. Veranderen op dit niveau vraagt naast het dromen, denken en doen vooral durf. Heel veel durf om dat wat was op waarde te schatten. Als die durf wordt getoond zal duidelijk worden dat het huidige model met piepen en kraken tot stilstand zal komen. Het niet hebben van een plan B is onaanvaardbaar. Het basis-inkomen is een goed plan B; het is Beter voor de mens als het gaat om geluk en gelijkheid het herstelt (enigszins) de Balans tussen rijk en arm het doet een Beroep op de kwaliteit en rekbaarheid van onze waarden het Beloont het zijn van een waardig en gelukkig lid van een samenleving het Bevordert menselijkheid en gelijkwaardigheid het Behoedt ons voor een groeiend woud van regels en controles. Daarnaast zal er steeds minder werk te verrichten zijn. Minder werk betekent in het oude denken minder geld en dus een 'minder' leven. Ook dit fenomeen zal stoppen bij de invoering van het B-inkomen. En wat te denken van het gedachtegoed dat zo nauw verbonden is met onze huidige ww-uitkering; omdat je het krijgt mag je NIET werken en alles wat je bijverdiend wordt in mindering gebracht op de gegeven uitkering (zo worden inzet en arbeid gestraft, met als bijproduct dat een ieder die wel werkt harder moet werken omdat de anderen niet mogen werken i.v.m. de uitkering. .....) Deze gedachte en het op deze wijze organiseren van de bedoelde uitkering is niets anders dan het kleine deurtje in de kerk waardoor in vervlogen tijden de armen de kerk betraden; je krijgt een aalmoes en de nederigheid (ik spreek liever van vernedering) werd door de hoogte van het deurtje fysiek afgedwongen. Wellicht dat het nu de tijd is om het deurtje te vervangen door een poort. Het B-inkomen als tovermiddel tegen alles .. nee. Het B-inkomen als een passende wijze om onze toekomst vorm te geven .. ja. Nu nog even durven en doen.

Aangemaakt door Jacob op 23-09-2014 16:40

Bart, ik haal even 1 stuk uit je positieve reactie: En wat te denken van het gedachtegoed dat zo nauw verbonden is met onze huidige ww-uitkering; omdat je het krijgt mag je NIET werken en alles wat je bijverdiend wordt in mindering gebracht op de gegeven uitkering (zo worden inzet en arbeid gestraft, met als bijproduct dat een ieder die wel werkt harder moet werken omdat de anderen niet mogen werken i.v.m. de uitkering. .....) Juist omdat mensen er zo in zitten (liever niet werken omdat het te weinig extra opleverd en dus anderen opzadelen met de kosten van jouw uitkering) gaat dit hele basisinkomen niet werken. Te veel mensen werken makelijk liever niet als het niet echt moet. Of werken zwart. Ik vind het van een grote naïviteit getuigen als je werkelijk denkt dat dit soort regelingen "mensen de ruimte gaat bieden om daadwerkelijk en positief bij te dragen aan het eigen geluk en dat van een ieder". Dit zal gelden voor een deel van de werklozen. Maar helaas zal een aanzienlijk deel hard lachen, de uitkering met veel plezier innen en op die manier bij dragen aan het eigen guluk en helemaal geen zin hebben om "bij te dragen aan het geluk van een ander".

Aangemaakt door Bas op 23-09-2014 19:09

Het idee is ok. Maar de praktijk zal anders zijn. Het zit in de mens om meer aan zichzelf te denken dan aan een ander. Waarom zou ik hard werken als een ander dat ook voor mij kan doen? Jammer, maar de waarheid voor de meerderheid.

Aangemaakt door Jacob op 22-09-2014 15:31

Sorry Anneke, maar hier geloof ik dus totaal niet in. Er zijn nou eenmaal heel veel mensen die gewoon zouden kunnen werken en zouden moeten werken, maar dat niet doen. Omdat ze te lui zijn. Of er financieel weinig voordeel aan zit ten opzichte van het inkomen uit uitkering. Omdat ze in een regio wonen waar geen werk is en ze niet willen verhuizen. Omdat ze de Nederlandse taal niet spreken. Omdat ze verslaafd zijn. Omdat ze zwart werken. Omdat er banen zijn in vakgebieden waar men niet voor opgeleid is en er geen motivatie genoeg is om om te scholen. Natuurlijk zijn er ook mensen die graag willen werken maar geen baan meer kunnen vinden (en dat is erg en daar moeten wij als samenleving in zijn geheel en die mensen in het bijzonder heel hard aan werken), maar laten we nou alstublieft niet net doen alsof iedereen die in Nederland een uitkering heeft daar helemaal niets aan kan doen. Als de overheid morgen aangeeft dat de uitkeringen per 1 januari 2015 gehalveerd worden, zul je zien dat de werkeloosheid met procenten per maand daalt. Ik ben ook voor een basisinkomen. Maar dan in plaats van de WW. Wil je de WW uitkering nog ontvangen, dan MOET je er alles aan doen om aan een betaalde baan te komen. Zo lang je geen baan hebt, dan MOET je "werk voor de samenleving" doen. Dus minimaal een aantal dagen in de ochtend je gewoon om 9 uur ergens melden en dan helpen. Vrijwilligerswerk, zorg, de natuur schoonhouden, ga zo maar door. Wil je dit niet, dan uitkering stopzetten. Willen we over 20 jaar onze ouderen nog kunnen verzorgen en de mensen die het echt nodig hebben kunnen ondersteunen, dan moeten we veel harder optreden richting mensen die er niet alles aan doen om aan een baan te komen.

Aangemaakt door R. S. op 22-09-2014 13:21

Ik zal het wel verkeerd hebben , maar lijkt dit niet sterk op het communisme maar dan in een nieuw jasje?

Aangemaakt door M.Klardie op 22-09-2014 12:31

Van belang is het weten dat er door automatisering/robotisering steeds minder banen zijn. Het nu niet veranderen van systemen zal tot grote problemen leiden. Het basisinkomen is een mooi middel om deze veranderingen het hoofd te bieden. Grote experimenten zoals Mincome in Canada laten zien dat de neveneffecten buitengewoon zijn. Dus de vraag is gaan we voor een maatschappij waar veel mensen aan de kant zullen staan en waar de enkeling die nog werkt, zich een slag in de rondte werkt of gaan we voor een maatschappij waarbij in ieder geval werk eerlijker verdeeld gaat worden. Mensen kunnen zelf keuzes maken en zoals de langjarige experimenten laten zien er zullen naar verwachting meer studies gevolgd gaan worden. Ook de opvoeding van van jonge kinderen zal meer aandacht gaan krijgen. Ik verwacht enorm veel positieve neveneffecten in de zorg, medicijngebruik, alcoholgebruik etc. Ook voor de steeds groter wordende groep ZZP-ers zal deze stap toejuigen omdat ook zij bij tijdelijke "werkloosheid" een vangnet hebben. En wat te denken van het kleiner maken van de overheid?? Ik kan niet wachten!

Aangemaakt door chris kappert op 22-09-2014 12:25

ik vind het een fantastisch idee , heel veel werk wordt naar lage lonen landen geexporteerd , steeds meer automatisering en robotisering . er is gewoon niet meer genoeg werk voor iedereen , moet je mensen dan toch blijven dwingen en treiteren ????

Aangemaakt door Jacob op 22-09-2014 15:43

Er zal alleen nog maar meer simpele arbeid naar lageloon landen gaan. En automatisering zal ook doorzetten. Mensen die nu aan de lopende band staan moeten er echt gewoon vanuit gaan dat ze over 10 jaar wel eens die baan zouden kunnen verliezen. Dus zorg dat je daar vooraf rekening mee houdt. Zorg dat je kennis opbouwt. Of vakkennis. En dat hoeft echt niet te betekenen dat je hoogopgeleid moet zijn. Goede vakmensen zullen ook schaars worden. Maar bij al het werk dat eenvoudig overgenomen kan worden door machines of goedkope buitenlandse krachten is de kans groot dat het ook werkelijk GAAT gebeuren. Willen wij in Nederland weer voorop kunnen lopen, dan moeten we qua kennis en kunde stappen zetten. Dus investeren in opleidingen en innovatie. En zorgen dat we een flexibele en kundige beroepsbevoling hebben. En daar hoort bij dat er zo weinig mogelijk mensen op de bank zitten.

Homefinance.nl maakt gebruik van cookies. Klik hier voor meer informatie.