vrijdag 17 juni 2016, 14:15 - Anneke Ranzato-Versloot

Ja leuk, laten we het weer eens over het basisinkomen hebben! Getriggerd door de column van Erica Verdegaal in het FD (Gratis geld werkt niet) bedacht ik me dat het best lang geleden is dat ik er iets over schreef. Bovendien vraagt die column ook wel om een reactie, dus bij deze.

Werkt gratis geld niet?

De kop van de column maakt al duidelijk hoe Erica over het basisinkomen denkt. Daar hoef je de column niet voor te lezen. De motivatie voor deze conclusie haalt ze uit een aantal voorbeelden van experimenten met gratis geld die niet hebben gewerkt. Regelingen voor kunstenaars en studenten om precies te zijn. Dan heb je het natuurlijk wel over hele specifieke doelgroepen, en juist niet over een algemeen geldend onvoorwaardelijk basisinkomen. Terwijl dat in mijn ogen nou juist de kracht zou moeten zijn.

Mens als rivierkrokodil

Of vergelijking met de rivierkrokodil geïnspireerd is op de kleuter die eerder deze week op een Disney-resort door een alligator het water in gesleept werd weet ik niet. Ik hoop het niet. Het zal ook wel niet, want die alligator heeft er wel wat voor gedaan. Erica stelt dat veel mensen lijken op een rivierkrokodil (en niet op een vlijtige mier): "Dit reptiel kan maandenlang lui wachten op de regentijd. Zodra de rivier weer stroomt, opent hij zijn bek. Dan springt de verse vis er vanzelf en gratis in." Zou het zo zijn? Het was eerlijk gezegd ook mijn eerste reactie op geluiden over het basisinkomen.

Nuttig, leuk en geld

Ik denk er anders over. Volgens mij zijn de meeste mensen wel graag bezig. Het liefst ook nuttig bezig, maar dan wel met dingen die ze leuk vinden. Verdienen we doorgaans ook graag ons eigen geld. Geld verdienen met nuttige dingen die ze leuk vinden is een luxe waar niet veel mensen van kunnen genieten. Dat is jammer, want dat maakt je wel gelukkiger. En daardoor gezonder. Voeg daarbij het verdwijnen van enorm veel banen in de laagbetaalde categorie en de vraag of degenen die deze banen verliezen in staat zullen zijn een andere bron van inkomen te vinden. Samen maakt het dat ik wel geloof in de filosofie dat we toe moeten naar een andere vorm van het bekostigen van ons dagelijks leven.

Of het betaalbaar is...

Zodanig dat heel eenvoudig leven bekostigd wordt vanuit een basisinkomen. Wil je meer dan heel eenvoudig, dan zul je daarvoor nog steeds aan betaald werk moeten. Lukt dat niet, dan moet je accepteren dat je het met heel eenvoudig moet doen. Ondertussen hoef je voor dat zeer basale inkomen geen tegenprestatie te leveren. Geen formulieren, geen uitkeringen, geen toeslagen, veel eenvoudiger belastingen, geen meldingsplicht, geen urenregistratie, geen gedoe. Dat scheelt de maatschappij enorm veel geld. Nee, ik heb het niet doorgerekend. Daar zijn al genoeg mensen mee bezig. En misschien is het inderdaad absoluut onbetaalbaar. Dat zal dan moeten blijken uit experimenten (want de betaalbaarheid hangt mede af van de effecten) en berekeningen. Erica gelooft duidelijk niet dat dit de moeite waard is. Ik wel. Jij?

Anneke Ranzato-Versloot
Anneke Ranzato-Versloot Contentmanager HomeFinance

Homefinance.nl maakt gebruik van cookies. Klik hier voor onze cookie en privacyverklaring.