vrijdag 19 april 2013 18:49
#huizenmarkt #hypotheken #hypotheken #hypotheken
Hypotheekmarkt heeft oligopolistische trekken
De winstmarges die hypotheekbanken en verzekeraars maken op hypotheken zijn sinds de kredietcrisis fors toegenomen. Desondanks zijn er geen aanwijzingen dat er verboden prijsafspraken zijn gemaakt. Dat meldt de nieuw opgerichte Autoriteit Consument & Markt in een onderzoeksrapport naar de concurrentie op de hypotheekmarkt. Wel vertoont de markt oligopolistische trekken. De 4 grootste partijen hebben ruimschoots meer dan 70% marktaandeel.

Aanbodbeperkingen
Volgens de ACM hanteren de banken een terughoudend beleid bij het verstrekken van hypotheken. Veel banken hebben moeite met de strengere eisen om banken crisisbestendiger te maken; zo moeten ze bijvoorbeeld meer kapitaal aanhouden dan voor de kredietcrisis en is geld lenen voor een bank zelf ook duurder geworden. Deze ontwikkelingen hebben er vooral toe geleid dat er minder hypotheken worden verstrekt en de hypotheekrentes zijn gestegen, waardoor de marges voor banken hoger zijn geworden. Er is feitelijk sprake van een aanbodbeperking.

Oligopolie
Er zijn volgens de ACM geen aanwijzingen voor kartelvorming op de hypotheekmarkt. Wel blijkt dat er nauwelijks sprake is geweest van nieuwe toetreders in de afgelopen jaren. Tegelijkertijd hebben als gevolg van de kredietcrisis veel kleinere (vaak buitenlandse) hypotheekverstrekkers hun activiteiten beëindigd of drastisch teruggeschroefd, zoals Bank of Scotland, GMAC, BNP Paribas en uiteindelijk ook SNS Bank. Het gevolg is dat de 3 grote overgebleven banken, ABN AMRO, ING en Rabobank tezamen in 2012 een marktaandeel van 70% hadden.

De ACM vergelijkt de hypotheekmarkt dan ook met kenmerken van een oligopolie. Er wordt gesproken van een oligopolie als het marktaandeel van de grootste vier aanbieders groter is dan 70%. In oligopolistische markten met aanbodbeperkingen worden marges vaak hoger, omdat juist die aanbodbeperkingen ervoor zorgen dat de banken niet concurrerend hoeven te werken. In 2012 waren ABN AMRO, Aegon, ING en Rabobank gezamenlijk zelfs goed voor 82,3% marktaandeel. Maar zonder Aegon beschikten de drie grootbanken dus ook al over het benodigde marktaandeel om een oligopolie genoemd te mogen worden.

Vervolgonderzoek door de Autoriteit Consument & Markt moet duidelijk maken wat er nodig is om de bestaande drempels weg te nemen voor buitenlandse banken en andere aanbieders om actief te worden op de Nederlandse hypotheekmarkt en zo het oligopolistische tij te keren.

De Nederlandse Vereniging van Banken (NVB) noemt de stijging van de winstmarges in een reactie: "een stijging naar een realistisch niveau en een gezonde correctie op de eerder veel te lage marges op hypotheken". Maar tegelijkertijd geven zij ook aan blij te zijn met het aangekondigde vervolgonderzoek naar de oorzaak van het uitblijven van nieuwe toetreders op de markt.

Homefinance.nl maakt gebruik van cookies. Klik hier voor onze cookie en privacyverklaring.