De Nederlandse inflatie is de afgelopen maanden duidelijk afgekoeld. Opvallend genoeg komt dat niet door lagere energieprijzen of boodschappen, maar door een sector die normaal juist prijsopdrijvend werkt: reizen. Met name vliegtickets en in mindere mate vakantiewoningen spelen momenteel een zichtbare rol in het inflatiecijfer. Voor consumenten levert dat een gemengd beeld op: vliegen wordt goedkoper, maar een vakantie in eigen land kan juist duurder uitpakken.
Vliegtickets plots fors goedkoper
Een van de grootste verrassingen in de recente inflatiecijfers is de scherpe daling van de prijzen voor internationale vliegtickets. Waar tickets eerder dit jaar nog aanzienlijk duurder waren dan een jaar eerder, liggen de prijzen inmiddels duidelijk lager. Die daling werkt direct door in de consumentenprijsindex, waarin vervoer een belangrijk onderdeel is.
Voor huishoudens betekent dit concreet dat vliegen momenteel minder hard op het budget drukt dan in 2024. Vooral wie flexibel is in reisdata of buiten het hoogseizoen boekt, merkt dat er weer betaalbare tickets beschikbaar zijn. De lagere ticketprijzen zorgen er bovendien voor dat de totale inflatie lager uitvalt dan verwacht, wat ook indirect gunstig is voor koopkracht en renteverwachtingen.
Vakantiewoningen blijven grillige factor
Tegelijkertijd laten prijzen van het huren van vakantiewoningen een heel ander beeld zien. Die reageren sterk op het aantal vakantiedagen en de bezetting in bepaalde maanden. In perioden met veel schoolvakanties en feestdagen schieten de prijzen omhoog, terwijl ze daarbuiten juist dalen. Dat patroon is niet nieuw, maar het effect op de inflatie is de afgelopen maanden opvallend groot geweest.
Tijdens maanden met veel vakantiedrukte droegen duurdere bungalowparken en vakantiehuisjes zichtbaar bij aan een hogere inflatie. In maanden met minder vrije dagen gebeurde precies het omgekeerde en remden lagere prijzen de inflatie af. Voor consumenten betekent dit vooral dat timing steeds belangrijker wordt bij het boeken van een vakantie in eigen land.
Dreigende prijsstijging door hogere btw
Daar komt nog een extra onzekerheid bij. De aangekondigde verhoging van de btw op overnachtingen van het lage naar het hoge tarief kan vakanties in Nederland structureel duurder maken. Verhuurders en vakantieparken geven al aan dat deze belastingverhoging nauwelijks op te vangen is en vrijwel volledig zal worden doorberekend aan de consument.
Als dat gebeurt, worden vakantiehuisjes, hotels en bungalowparken in Nederland in één klap aanzienlijk duurder dan vergelijkbare accommodaties in buurlanden. Dat kan ertoe leiden dat consumenten vaker kiezen voor een buitenlandse vakantie of hun verblijf inkorten. Voor huishoudens met een beperkt vakantiebudget is dat een reëel risico.
Wat merkt de consument nu echt
Voor 2025 ontstaat daarmee een tweedeling.
- Vliegen wordt betaalbaarder, wat vooral gunstig is voor gezinnen en stellen die naar het buitenland willen.
- Vakantie in Nederland wordt gevoeliger voor prijsstijgingen, zeker rond schoolvakanties en als de btw-verhoging doorgaat.
Wie slim boekt, kan echter nog steeds besparen. Buiten het hoogseizoen zijn zowel vliegtickets als vakantiewoningen aanzienlijk goedkoper. Daarnaast wijken consumenten steeds vaker uit naar alternatieven zoals appartementen, kortere verblijven of reizen net over de grens.
Invloed op koopkracht en inflatieverwachting
Dat juist reiskosten nu de inflatie drukken, is economisch gezien opvallend. Normaal gesproken zorgen vakanties juist voor tijdelijke prijsstijgingen. De huidige situatie laat zien hoe grillig inflatie kan zijn en hoe sterk consumentenprijzen afhangen van seizoenspatronen en beleidskeuzes zoals belastingen.
Voor huishoudens is de conclusie helder: de inflatie voelt misschien lager, maar vakanties blijven een grote kostenpost. Wie vooruit plant en flexibel is, kan daarvan profiteren. Wie vastzit aan schoolvakanties of een binnenlandse vakantie, zal de prijsdruk waarschijnlijk sterker blijven voelen.
