Wie begin 2026 als starter een hypotheek aanvroeg, bracht gemiddeld € 47.800 aan eigen geld mee. Dat is 6,8% meer dan een jaar eerder en meer dan het jaargemiddelde van € 45.000 in 2025. Ook als je onder de vrijstellingsgrens van € 555.000 blijft en geen overdrachtsbelasting betaalt, komen notariskosten, taxatie en hypotheekadvies nog boven op de koopsom. Voor starters bepaalt dat eigen geld hoeveel huis je kunt kopen én of je de aankoopkosten naast je hypotheek kunt dragen.
Doorstromers brachten juist minder geld uit eigen zak mee
In heel 2025 brachten starters gemiddeld € 45.000 aan eigen middelen mee bij een woningaankoop, blijkt uit de jaarcijfers van HDN. Via het platform liepen dat jaar 563.582 hypotheekaanvragen, 16,5% meer dan in 2024.
Doorstromers hadden in het eerste kwartaal van 2026 gemiddeld € 32.450 nodig uit eigen middelen, 4,4% minder dan een jaar eerder. Zij kunnen bij de verkoop van hun vorige huis vaak geld meenemen, bijvoorbeeld de overwaarde: het verschil tussen de verkoopprijs en de resterende hypotheekschuld.
De huizenprijs ligt inmiddels dicht bij een halve miljoen
Bestaande koopwoningen waren begin 2026 gemiddeld rond € 486.000 waard, volgens het CBS en het Kadaster. De prijzen lagen toen 6,2% hoger dan een jaar eerder, waardoor een hypotheek die de hele koopsom dekt voor veel kopers al snel een flinke lening wordt.
In maart 2026 kwam de gemiddelde transactieprijs uit op € 494.605. De prijsstijging zwakte in mei 2026 af naar 4,4% op jaarbasis, maar een koopwoning kostte daarmee nog altijd meer dan in mei 2025.
Alleen kopen vraagt de grootste financiële buffer
Alleenstaande huizenkopers brachten in het voorjaar van 2026 gemiddeld € 63.663 aan eigen middelen mee, bijna 12% meer dan een jaar eerder. HDN noemt dit een recordbedrag; deze groep bestaat uit starters én mensen die al eerder een woning bezaten.
De hypotheekmarkt werd in dezelfde periode iets rustiger. Via HDN gingen in het tweede kwartaal van 2026 132.877 aanvragen naar geldverstrekkers, bijna 5% minder dan een jaar eerder.
Rekenvoorbeeld
De Nationale Hypotheek Garantie, meestal afgekort tot NHG, is een vangnet voor bepaalde situaties waarin je je hypotheek niet meer kunt betalen. De kostengrens ligt sinds 1 januari 2026 op € 470.000; voor een woning waarbij je energiebesparende maatregelen meefinanciert, is dat € 498.200.
Bij een lening van € 450.000 betaal je voor NHG 0,4% borgtochtprovisie, de eenmalige premie voor die garantie. De som is eenvoudig: 0,4% van € 450.000 is € 1.800.
Daar komen aankoopkosten bovenop. Notariskosten liggen doorgaans tussen € 1.000 en € 1.500, een taxatie kost vaak € 400 tot € 900 en hypotheekadvies € 1.500 tot € 4.000. Opgeteld is dat minimaal € 2.900 en maximaal € 6.400, nog vóór de NHG-premie.
De vrijstelling is ruimer, maar geldt niet voor iedereen
De grens voor de startersvrijstelling van overdrachtsbelasting ging op 1 januari 2026 omhoog van € 525.000 naar € 555.000. Overdrachtsbelasting is de belasting die je bij aankoop van een woning betaalt over de koopsom.
- Je bent bij de aankoop tussen 18 en 35 jaar oud.
- Je hebt de vrijstelling niet eerder gebruikt.
- Je gaat zelf in de gekochte woning wonen.
Wie aan deze voorwaarden voldoet en een woning koopt met een waarde van maximaal € 555.000, betaalt geen overdrachtsbelasting. Voldoe je niet aan de voorwaarden, dan geldt in 2026 voor een eigen woning het tarief van 2% over de koopsom.
Wat dit voor jou betekent
Check bij een koopprijs onder € 555.000 of je leeftijd, woonsituatie en eerder gebruik van de vrijstelling aansluiten bij de regels van de Belastingdienst. Bij een woning van € 500.000 betekent 2% overdrachtsbelasting € 10.000 aan extra geld dat je naast de hypotheek nodig hebt.
Reken ook apart met de grens van € 470.000 voor NHG, want die ligt € 85.000 lager dan de grens voor de startersvrijstelling. Voor energiebesparende maatregelen kan de NHG-grens oplopen tot € 498.200.
Zet de kosten voor notaris, taxatie, advies en een eventuele NHG-premie vooraf naast je spaargeld, zodat je ziet welk bedrag na de koopsom nog beschikbaar moet zijn. Vergelijk daarna hypotheekaanbiedingen en bereken welke hypotheek en bijkomende kosten bij jouw aankoop passen.
Bronnen : HDN, NHG, Rijksoverheid, Belastingdienst, CBS
Dit artikel bevat algemene informatie en is geen persoonlijk financieel advies.
