Vanaf 1 december 2026 kun je bij de Belastingdienst een voorlopige aanslag voor 2027 aanvragen of wijzigen. Maar een wijziging van je aanslag over 2026 die je na 15 oktober doorgaf, is mogelijk niet automatisch meegenomen naar 2027. Voor spaarders en beleggers kan de brief daardoor een bedrag bevatten dat niet bij hun situatie past, met gevolgen voor wat ze maandelijks vooruitbetalen.
Miljoenen mensen krijgen maandelijks belasting terug of betalen vooruit
De voorlopige aanslag raakt meer mensen dan alleen beleggers. Voor 2025 kregen ruim 1,7 miljoen mensen er elke maand geld door terug. Nog eens 2,4 miljoen mensen betaalden juist alvast belasting. Je aanslag is dus van belang voor het bedrag dat je gedurende het jaar ontvangt of overmaakt.
Heb je recht op hypotheekrenteaftrek, dan kun je via de voorlopige aanslag maandelijks geld terugkrijgen. Valt die teruggave te hoog uit, dan kan later blijken dat je belasting moet bijbetalen. De Belastingdienst rekent voor de inkomstenbelasting in 2026 5% belastingrente als je te laat belasting betaalt. Dat percentage kun je niet zonder meer op 2027 plakken.
Bij beleggingen telt een berekend rendement
In box 3, de belasting op je spaargeld en beleggingen, maakt de Belastingdienst onderscheid tussen soorten vermogen. Beleggingen vallen onder het overige vermogen. Voor de voorlopige aanslag van 2027 gebruikt de dienst daarvoor een vast percentage, ongeacht wat jouw beleggingen in dat jaar werkelijk opleveren. Zo kan de vooruitbetaling hoger uitvallen dan je op basis van je eigen opbrengst verwacht.
Ook de grens waaronder je geen box 3-belasting betaalt, is belangrijk. Volgens de huidige wet komt dat heffingsvrije vermogen in 2027 uit op € 60.098 per persoon. Met een fiscale partner is dat € 120.196 samen. Alleen het vermogen boven de toepasselijke grens telt mee voor de berekening.
Een lagere vrijstelling zou meer mensen raken
Het kabinet heeft in het Belastingplan 2027 ook een verlaging van het heffingsvrije vermogen naar € 30.846 per persoon ter sprake gebracht. Dat plan werd op Prinsjesdag 2026 gepresenteerd. Welk bedrag uiteindelijk voor 2027 gaat gelden, staat nog niet vast. Voor iemand zonder fiscale partner schelen de twee genoemde grenzen € 29.252.
Wie met zijn vermogen tussen beide bedragen zit, blijft bij de huidige grens onder de vrijstelling. Bij de grens uit de huidige wet blijft dat vermogen onder de vrijstelling; bij de lagere voorgestelde grens komt een deel erboven uit. Heb je zowel spaargeld als beleggingen, let dan op: het vaste rendement voor overig vermogen geldt niet automatisch voor je spaargeld.
Rekenvoorbeeld
Neem uitsluitend als rekensom € 29.252 aan beleggingen bóven het heffingsvrije vermogen. Met het percentage dat de Belastingdienst voor overig vermogen in de voorlopige aanslag 2027 gebruikt, komt het berekende rendement uit op € 1.863,35: € 29.252 maal 6,37%. Die € 1.863,35 is de berekende opbrengst in deze stap, niet de verschuldigde belasting.
De waarde van je beleggingen is slechts een deel van de berekening. De vrijstelling bepaalt eerst welk deel van je vermogen meetelt; daarna speelt de soort vermogen een rol bij het berekende rendement. En als de uiteindelijke grens voor 2027 verandert, verandert ook het bedrag waarop zo’n rekensom begint.
Bij een voorlopige aanslag vraag je om herziening
Ben je het niet eens met een voorlopige aanslag inkomstenbelasting, dan kun je daar volgens de belastingregels geen formeel bezwaar tegen maken. Je vraagt de Belastingdienst eerst om herziening. Wijst de dienst dat verzoek af, dan kun je tegen die afwijzing wél bezwaar maken. De route hangt dus af van het soort besluit dat je voor je hebt.
Voor een verzoek om herziening loopt de termijn tot zes weken na de datum van de aanslag waarmee de voorlopige aanslag wordt verrekend. Bij een definitieve aanslag is het anders: daartegen moet je binnen zes weken na de datum op die aanslag bezwaar indienen. Die twee termijnen hebben een ander startpunt.
Ook voor een lager werkelijk rendement in box 3 speelt de wetgeving nog mee. De Tweede Kamer nam de Wet tegenbewijsregeling box 3 op 12 juni 2025 aan. Het voorstel ligt bij de Eerste Kamer. Die regeling is bedoeld om belastingplichtigen eenvoudiger te laten aantonen dat hun werkelijke rendement lager was dan het rendement waarmee de Belastingdienst rekende.
Wat dit voor jou betekent
- Vergelijk de gegevens in je voorlopige aanslag voor 2027 met je actuele situatie, zeker als je een wijziging voor 2026 pas na de verwerkingsdatum hebt doorgegeven. Controleer daarbij ook je verwachte maandelijkse teruggave of betaling.
- Kijk bij vermogen naar de verdeling tussen spaargeld en beleggingen. Heb je een fiscale partner, controleer dan ook of de berekening uitgaat van jullie gezamenlijke vrijstelling.
- Lees op je aanslag of die voorlopig of definitief is. Dat bepaalt of je om herziening vraagt of bezwaar maakt; laat de termijn van zes weken bij een definitieve aanslag niet ongemerkt voorbijgaan.
De Eerste Kamer moet nog over de tegenbewijsregeling beslissen.
Bronnen : Belastingdienst, Consumentenbond, overheid.nl, Rijksoverheid, Tweede Kamer
Dit artikel bevat algemene informatie en is geen persoonlijk financieel advies.
