Kinderen erven in 2026 tot € 26.230 belastingvrij; voor 2027 wordt voorlopig een grens van ongeveer € 26.912 verwacht. Ook de tarieven van de erfbelasting blijven volgens het ingediende Belastingplan 2027 gelijk. Een verandering van de rekenregels kan in de toekomst bepalen hoeveel van een erfenis echt belastingvrij blijft. Een concrete maatregel waardoor zij in 2027 belasting betalen over een bedrag dat eerder vrij was, is niet aangekondigd.
De bedragen voor 2027 zijn nog voorlopig
Het kabinet diende het Belastingplan 2027 op 15 september 2026 in bij de Tweede Kamer. De verwachte vrijstellingen voor 2027 zijn berekend met een inflatiecorrectie van 2,6%. Voor partners komt de bovengrens daardoor voorlopig uit op circa € 849.564. De Belastingdienst heeft de definitieve bedragen voor 2027 nog niet vastgesteld.
Het grensbedrag zegt hoeveel iemand maximaal belastingvrij kan krijgen, maar bij een partner kan de persoonlijke vrijstelling lager uitvallen. Hoe dat werkt, hangt samen met het pensioen dat na een overlijden doorloopt.
Nabestaandenpensioen kan de partnervrijstelling verlagen
De Belastingdienst houdt bij de partnervrijstelling rekening met pensioenimputatie. Dat betekent dat de helft van de waarde van het nabestaandenpensioen dat de achterblijvende partner krijgt, van de vrijstelling afgaat. De aftrek is gebaseerd op de berekende waarde van toekomstige pensioenuitkeringen.
Er zit wel een ondergrens aan. Door die aftrek kan de vrijstelling voor een partner in 2026 dalen tot € 213.195, maar niet verder. Het verschil tussen de hoogste en laagste vrijstelling bedraagt daarmee in 2026 € 614.840. Bij een erfenis die boven de persoonlijke vrijstelling uitkomt, kan dat flink uitmaken voor het bedrag waarover erfbelasting wordt berekend.
ABN AMRO wijst erop dat veranderingen in fiscale rekenregels ook bij gelijkblijvende tarieven tot een hogere belastingrekening kunnen leiden. Er wordt gesproken over een mogelijke herziening van de pensioenregel die uit 1980 stamt. Die herziening is geen vastgestelde maatregel in het ingediende Belastingplan 2027; er is ook geen ingangsdatum voor bekendgemaakt.
Voor vrienden blijft de belastingvrije ruimte klein
De Belastingdienst maakt bij de erfbelasting onderscheid tussen partners, kinderen en overige erfgenamen. Een vriend valt in die laatste groep. Voor die groep is de vrijstelling veel kleiner, waardoor een bescheiden erfenis al deels belastbaar kan zijn.
Ook de omvang van de erfenis speelt een rol: erfbelasting wordt pas berekend over het deel dat boven de toepasselijke vrijstelling uitkomt. Voor een partner komt daar de mogelijke aftrek wegens nabestaandenpensioen bij; voor een vriend niet. Daardoor kan hetzelfde geërfde bedrag voor twee mensen anders uitpakken.
Rekenvoorbeeld: € 72 verschil voor een vriend
Stel dat een vriend precies het voorlopig verwachte vrijstellingsbedrag voor 2027 erft: € 2.841. Blijft dat bedrag definitief zo, dan valt deze erfenis helemaal binnen de vrijstelling. In 2026 ligt de grens voor een vriend op € 2.769. Bij hetzelfde geërfde bedrag zou in dat jaar dus € 72 boven de vrijstelling uitkomen.
Over die € 72 wordt mogelijk erfbelasting berekend. Het voorbeeld laat vooral zien wat de inflatiecorrectie doet: voor deze erfgenaam schuift de belastingvrije grens een stukje op. Bij een erfenis onder de toepasselijke grens is er op grond van dat bedrag geen erfbelasting verschuldigd.
Voor overlijdens sinds 2026 gelden ook andere regels
Los van de verwachte bedragen voor 2027 veranderde op 1 januari 2026 de termijn voor aangifte erfbelasting. Bij een overlijden vanaf die datum hebben erfgenamen 20 maanden na het overlijden om aangifte te doen, in plaats van de eerdere 8 maanden.
Ook voor een schenking kort voor een overlijden veranderde de behandeling per 1 januari 2026. Een schenking binnen 180 dagen voor het overlijden telt sindsdien uitsluitend mee als erfenis voor de erfbelasting. Over diezelfde verkrijging wordt dan niet ook nog apart schenkbelasting geheven. Als je een nalatenschap in kaart brengt, hoort zo’n eerdere schenking er dus bij.
Wat dit voor jou betekent
-
Erf je van je partner, check dan of je nabestaandenpensioen ontvangt. Dat kan de vrijstelling verlagen, ook als de algemene grens voor partners stijgt.
-
Verwacht je een erfenis in 2027, houd bij je berekening rekening met de voorlopige status van de nieuwe bedragen. De definitieve grens bepaalt uiteindelijk welk deel is vrijgesteld.
-
Moet je aangifte doen na een overlijden, kijk dan naar de overlijdensdatum en neem schenkingen kort daarvoor mee. Zo gebruik je de juiste termijn en de juiste gegevens.
Vergelijk de vrijstelling die bij jouw relatie tot de overledene hoort — voor een vriend in 2026 € 2.769 — met het bedrag dat je erft, en bereken welk deel daar eventueel bovenuit komt.
Bronnen : Belastingdienst, estateplanningexpert.nl, abnamro.nl, thuisnotaris.nl, rekenbuddy.nl
Dit artikel bevat algemene informatie en is geen persoonlijk financieel advies.
