Sinds 1 januari 2026 begint bij overlijdens vanaf die datum de belastingrente over de erfbelasting pas twintig maanden na het overlijden te lopen. Maar die extra tijd neemt de plicht van een executeur om schulden in kaart te brengen en te betalen niet weg. Blijken na zuivere aanvaarding de schulden groter dan de bezittingen, dan kunnen erfgenamen met hun eigen geld moeten bijspringen.
Ook met uitstel kan belastingrente oplopen
De Belastingdienst rekent ook bij verleend uitstel belastingrente vanaf het moment waarop de nieuwe aangiftetermijn afloopt. Uitstel geeft je dus tijd om de aangifte af te ronden, maar schuift de start van die rente niet verder op. Voor een overlijden in 2026 kun je uitstel pas vanaf mei 2027 aanvragen.
Hoeveel rente dat uiteindelijk kost, hangt af van de verschuldigde erfbelasting en de tijd die daarna verstrijkt. Als ijkpunt: het rentepercentage voor de erfbelasting was sinds 1 januari 2025 6,5%. De Belastingdienst vermeldt de uiterste inleverdatum voor een overlijden in 2026 op basis van de overlijdensdatum.
Schulden na aanvaarding
Een erfgenaam die een erfenis zuiver aanvaardt, neemt die zonder voorbehoud over. Daar horen ook schulden bij die pas later boven water komen, bijvoorbeeld een onbekende lening. De keuze raakt dus meer dan de verdeling van wat er op de bankrekening staat.
Stel dat erfgenamen de nalatenschap zuiver hebben aanvaard en de executeur daarna een grote schuld ontdekt. Is er te weinig in de erfenis om die schuld te betalen, dan kunnen schuldeisers zich ook op het eigen vermogen van de erfgenamen richten. De executeur wordt door die schuld op zichzelf niet automatisch privé aansprakelijk. Zijn aansprakelijkheid hangt af van de uitvoering van zijn beheertaken.
Beneficiair aanvaarden beschermt je eigen geld, met voorwaarden
Bij beneficiaire aanvaarding accepteer je de erfenis met bescherming tegen schulden die groter blijken dan de bezittingen. Het geld van de nalatenschap blijft daarbij gescheiden van je eigen geld. Dat kan verschil maken als de financiële situatie van de overledene nog niet helder is.
Aan die bescherming zitten wettelijke verplichtingen vast. Er moet een boedelbeschrijving komen, schuldeisers moeten worden opgeroepen en de schulden moeten worden afgehandeld voordat de erfenis wordt verdeeld. Als een erfgenaam of executeur die verplichtingen niet nakomt, kan een schuldeiser zich erop beroepen dat de aanvaarding alsnog als zuiver moet gelden. De manier waarop je de erfenis afwikkelt telt dus mee.
Wat doet de executeur?
Een executeur is degene die is aangewezen om de nalatenschap af te handelen. Volgens het Burgerlijk Wetboek beheert die de bezittingen en betaalt die de schulden. Bij dat werk horen ook deze concrete taken:
- Een boedelbeschrijving opstellen, zodat bezittingen en schulden in beeld zijn.
- Legaten afgeven: de specifieke bezittingen of bedragen die iemand volgens het testament krijgt.
Juist bij het beheer kan het misgaan. Als de executeur zijn verplichtingen niet nakomt en daardoor fouten maakt, kan hij daarvoor persoonlijk aansprakelijk worden gesteld. Denk aan een ontbrekende boedelbeschrijving of schulden die hij bij de afwikkeling niet goed in kaart brengt. Dat risico staat los van de vraag of erfgenamen de erfenis zuiver hebben aanvaard.
Bij € 300.000 nalatenschap is het wettelijke loon € 3.000
Voor zijn werk krijgt een executeur volgens de wettelijke regel 1% van de waarde van de nalatenschap. Bij een waarde van € 300.000 is de rekensom eenvoudig: 1% van € 300.000 is € 3.000. Dat bedrag komt uit de nalatenschap, niet uit de portemonnee van één erfgenaam.
Een testament kan een ander bedrag of een uurtarief vastleggen, of bepalen dat de executeur geen vergoeding krijgt. Zijn er twee of meer executeurs benoemd, dan delen zij volgens de wettelijke regel samen dat ene procent. Wie een executeur aanwijst of die taak aanneemt, kan dus ook de vergoeding in het testament bekijken.
Wie wikkelt de schulden af?
Bij beneficiaire aanvaarding blijft een executeur alleen in functie als hij aantoont dat de nalatenschap ruimschoots genoeg bevat om alle schulden te betalen. Lukt dat niet, dan worden de erfgenamen samen vereffenaar: zij moeten de nalatenschap volgens de wettelijke regels afwikkelen. Ze kunnen de rechtbank vragen om daarvoor iemand anders te benoemen.
De executeur kan in het eerste geval zijn werk voortzetten. In het tweede geval verschuift de afwikkeling naar de gezamenlijke erfgenamen of naar de vereffenaar die de rechtbank benoemt.
Wat dit voor jou betekent
Ben je erfgenaam en zijn er mogelijk onbekende leningen? Check dan welke schulden in beeld zijn voordat je beoordeelt hoe je de nalatenschap aanvaardt. Bij beneficiaire aanvaarding blijft je privévermogen beschermd tegen een tekort, zolang de afwikkeling volgens de regels verloopt.
Als je bent aangewezen als executeur, kijk dan welke beheertaken het testament je geeft en zorg dat bezittingen en schulden in een boedelbeschrijving terechtkomen. Controleer ook welke vergoeding het testament vastlegt en of er andere executeurs zijn met wie je die deelt.
Moet je aangifte erfbelasting doen, check dan de inleverdatum bij de Belastingdienst op basis van de overlijdensdatum. Houd bij eventueel uitstel rekening met de afzonderlijke start van de belastingrente. Vergelijk de bekende bezittingen en schulden en bereken welk bedrag er na afwikkeling overblijft.
Bronnen : Belastingdienst, overheid.nl, rijksfinancien.nl, erfwijzer.nl, rassers.nl
Dit artikel bevat algemene informatie en is geen persoonlijk financieel advies.
