Voor 2027 rekent het kabinet op 2,7% inflatie. Maar een hogere dekkingsgraad betekent niet automatisch dat de verhoging van je aanvullend pensioen de prijsstijging bijhoudt: volgens DNB lag de dekkingsgraad van fondsen die nog onder het oude stelsel vallen in het derde kwartaal van 2026 op 136,1%. Voor gepensioneerden is bepalend wat hun eigen fonds in 2027 doet: stijgt de uitkering met minder dan 2,7%, dan kun je van dat deel van je inkomen minder kopen, ook al ontvang je een hoger bedrag. Volgens ANBO-PCOB kunnen de overstap naar het nieuwe pensioenstelsel en de dekkingsgraad van het fonds daarbij het verschil maken.
De gemiddelde koopkrachtplus zegt weinig over jouw pensioen
Hoe klein de verwachte vooruitgang voor gepensioneerden is, blijkt uit de bijstelling van de cijfers. Het Centraal Planbureau rekende in augustus 2026 nog op een gemiddelde koopkrachtstijging van 0,5% in 2027. In de definitieve Prinsjesdag-cijfers kwam het kabinet uit op 0,3%. Dat gemiddelde zegt weinig over je eigen situatie: de uitkomst hangt af van de verhoging door jouw pensioenfonds en van wat je na belasting overhoudt.
Een verhoging kan achterblijven
Pensioenfonds PGB laat zien hoe dat werkt. Het fonds verhoogde de pensioenen per 1 januari 2026 met 1,7%, terwijl de prijzen in het voorgaande jaar met ongeveer 3% waren gestegen. Gepensioneerden kregen dus meer geld op hun rekening, maar konden van die uitkering minder kopen. De verhoging van een pensioen heet ook wel indexatie. Bij PGB bleef die achter bij de prijsstijging.
Ook het moment waarop een fonds overstapt naar het nieuwe pensioenstelsel kan verschil maken. Ouderenorganisatie ANBO-PCOB verwacht vooral een koopkrachtplus voor gepensioneerden van fondsen die in 2027 overstappen én daarvoor financieel voldoende ruimte hebben. Zit je bij een fonds dat later overstapt, dan kan een verhoging die met die overstap samenhangt langer op zich laten wachten. Een aangekondigde overstap zegt op zichzelf dus nog niet hoeveel jouw uitkering stijgt.
ABP stapt over, PME rekent op een forse verhoging
ABP, het grootste pensioenfonds van Nederland, wil op 1 januari 2027 overgaan naar het nieuwe stelsel. Daarmee krijgt de overstap voor zijn gepensioneerden een concreet moment. Hoeveel hun pensioen straks verandert, hangt af van de financiële situatie van het fonds bij die overgang. De datum van de overstap is daarom iets anders dan een toezegging over de hoogte van ieders uitkering.
Bij Pensioenfonds Metaal en Elektrotechniek, PME, wordt voor 2027 gerekend op een gemiddelde pensioenverhoging van 12,6%. Dat is een verwachting, afhankelijk van de dekkingsgraad bij de overstap. De dekkingsgraad laat zien hoeveel geld een fonds heeft tegenover de pensioenen die het moet betalen. Een gemiddelde verhoging voor alle deelnemers vertelt bovendien nog niet wat er op jouw persoonlijke pensioenoverzicht komt te staan.
Rekenvoorbeeld: bruto meer, toch minder te besteden
ANBO-PCOB rekende met de definitieve Prinsjesdag-cijfers door wat er gebeurt bij een alleenstaande gepensioneerde met € 30.000 bruto pensioeninkomen. Dat inkomen stijgt in het voorbeeld in 2027 met 3,5%, oftewel € 1.050, naar € 31.050 bruto. Omgerekend is die bruto stijging € 87,50 per maand. Dat bedrag kun je niet rechtstreeks vergelijken met wat iemand extra op de bankrekening krijgt.
Na verwerking van de belastingcijfers blijft in dezelfde doorrekening namelijk een netto stijging van ongeveer 2,2% over. Door de verwachte prijsstijging daalt de koopkracht van deze gepensioneerde per saldo met 0,5%. De bruto verhoging en het netto besteedbare inkomen lopen hier dus uiteen. Daarom is alleen het nieuwe bruto pensioenbedrag onvoldoende om te beoordelen of je er in het dagelijks leven op vooruitgaat.
Een hogere dekkingsgraad geeft geen vaste verhoging
De financiële positie van fondsen die nog onder de oude pensioenregels vallen, verbeterde volgens De Nederlandsche Bank tussen juli en september 2026. Hun gemiddelde dekkingsgraad steeg met 4,7 procentpunt ten opzichte van het kwartaal ervoor. Dat is een cijfer voor deze groep fondsen samen. Het vertelt niet hoeveel ruimte jouw fonds heeft om jouw pensioen te verhogen.
Bij ABP bedroeg de beleidsdekkingsgraad, het gemiddelde van de dekkingsgraden over de afgelopen twaalf maanden, 125,2%. Zo’n gemiddelde geeft een ander beeld dan één meting op één dag. Voor een gepensioneerde van ABP blijft de uiteindelijke verhoging bij de geplande overstap bepalend, niet alleen de stand van deze graadmeter.
De overgang is intussen op gang gekomen: eind september 2026 waren 42 pensioenfondsen overgestapt op het nieuwe stelsel, acht meer dan een kwartaal eerder. Overstappen en pensioen verlagen zijn daarbij verschillende zaken. Volgens DNB moet een fonds onder de oude regels wettelijk korten, dus het pensioenbedrag verlagen, als de beleidsdekkingsgraad vijf jaar achtereen onder het vereiste minimum blijft, of als het herstelplan afloopt terwijl de dekkingsgraad nog onvoldoende is.
Wat dit voor jou betekent
- Check bij je pensioenfonds wanneer het overstapt. Voor ABP-deelnemers is een concrete overgangsdatum bekend; bij een ander fonds kan de planning anders zijn.
- Bekijk welke verhoging je fonds voor jouw uitkering aankondigt. Een gemiddelde verwachting voor een fonds hoeft niet jouw persoonlijke percentage te zijn.
- Leg naast je bruto pensioen ook je verwachte netto inkomen. Het rekenvoorbeeld van ANBO-PCOB laat zien dat belasting het verschil maakt voor wat je kunt besteden.
Vergelijk de aangekondigde verhoging met de verwachte prijsstijging en bereken wat je netto overhoudt.
Bronnen : DNB, NOS, welingelichtekringen.nl, anbo-pcob.nl, dagelijksestandaard.nl
Dit artikel bevat algemene informatie en is geen persoonlijk financieel advies.
