In Leeuwarden betaalt een gemiddeld huishouden in 2027 € 141 meer aan gemeentelijke woonlasten dan in 2026. Maar dat bedrag bestaat uit verschillende posten: ozb, rioolheffing en afvalstoffenheffing. Voor huiseigenaren kan ook een hogere WOZ-waarde doorwerken in de ozb, waardoor de uiteindelijke aanslag hoger kan uitvallen dan een tariefstijging alleen doet vermoeden.
In 2026 lag de gemiddelde aanslag al boven € 1.000
De stijging begint niet pas volgend jaar. Vereniging Eigen Huis bekeek in 2026 de aanslagen in 106 gemeenten. Voor huiseigenaren kwam het gemiddelde van ozb, rioolheffing en afvalstoffenheffing voor het eerst boven € 1.000 per huishouden uit, een stijging van 3,9% ten opzichte van 2025. Dat bedrag is gebaseerd op een steekproef, dus het is geen landelijk gemiddelde voor iedere eigenaar.
COELO, het onderzoekscentrum voor lokale belastingen, berekende voor 2026 een stijging van 4,3% voor een gemiddeld meerpersoonshuishouden met een koopwoning. Dat is € 45,36 extra op de gezamenlijke gemeentelijke woonlasten. De ozb, de belasting die je als eigenaar over de waarde van je huis betaalt, nam daarvan € 20,92 voor zijn rekening. Zo zie je dat een hogere aanslag ook uit de andere posten kan komen.
Tel je ook de heffingen van provincie en waterschap mee, dan komt COELO voor een huishouden met een koopwoning in 2026 op gemiddeld € 1.895. Dat is een breder bedrag dan wat alleen de gemeente in rekening brengt. Vergelijk je 2027 met 2026, houd die aanslagen dan uit elkaar.
De WOZ-waarde
Een hoger tarief is maar één reden waarom je meer kunt gaan betalen. De Waarderingskamer verwacht dat WOZ-waarden in 2027 landelijk gemiddeld 5,5% tot 7,5% hoger uitvallen. De WOZ-waarde is de waarde die de gemeente aan je woning toekent. Die waarde kan meetellen bij de ozb, dus een gelijkblijvend tarief betekent niet automatisch een gelijkblijvend bedrag.
Ook buiten de gemeentelijke aanslag werkt die woningwaarde door. Het eigenwoningforfait, het bedrag dat de Belastingdienst bij huiseigenaren bij het inkomen optelt, blijft in 2027 berekend tegen een tarief van 0,35%. Stijgt jouw WOZ-waarde, dan kan het bedrag dat wordt bijgeteld toch hoger worden. Een hogere WOZ-waarde kan daardoor op meerdere plekken in je lasten doorwerken.
In Zwolle stijgt vooral de afvalrekening
Gemeenten leggen voor 2027 verschillende accenten. Zwolle rekent in zijn tarievennota op 21,6% meer afvalstoffenheffing en 8,7% meer rioolheffing. De geraamde opbrengst uit ozb stijgt er met 2,9%. De geraamde opbrengst betreft de totale ozb-inkomsten van de gemeente; afzonderlijke ozb-aanslagen kunnen anders stijgen.
Ook elders lopen de voorstellen uiteen. Zuidplas verwacht in 2027 een stijging van 9,46% voor de gemeentelijke woonlasten, terwijl Rotterdam in zijn begrotingsvoorstellen uitgaat van ongeveer 5,7%. In Teylingen neemt het gemiddelde bedrag aan gemeentelijke belastingen juist met € 5 toe, zo’n 0,4%. Eén landelijk percentage vertelt je dus weinig over de rekening in jouw gemeente.
De opbouw van de rekening maakt daarbij verschil. In Harderwijk stijgen de woonlasten volgens het begrotingsvoorstel in 2027 voor een gemiddeld huishouden van € 895 naar € 951, vooral door rioolheffing en afvalstoffenheffing. Een eigenaar kan daar dus een hogere totaalaanslag krijgen zonder dat de ozb de grootste verandering is.
Rekenvoorbeeld: Maasdriel
Maasdriel laat zien wat een flinke ozb-verhoging op zichzelf kan betekenen. De ozb stijgt er in 2027 met 28,3%. Voor een woning met de daar genoemde gemiddelde WOZ-waarde van € 507.000 komt dat neer op ongeveer € 132 extra ozb per jaar tegenover 2026.
Dat is € 11 per maand. Andere gemeentelijke heffingen en een verandering van de WOZ-waarde kunnen de uiteindelijke rekening anders maken.
Ook de samenstelling van je huishouden telt
Niet iedere stijging raakt alle inwoners op dezelfde manier. In Almere betaalt een gemiddeld gezin met een koopwoning in 2027 ongeveer € 63 meer gemeentelijke belasting per jaar. Alleenwonenden gaan er meer betalen voor afval, terwijl het ophalen van grofvuil gratis blijft. Ook binnen één gemeente kan je huishouden dus bepalend zijn voor de uitkomst.
Huurders krijgen doorgaans geen ozb-aanslag als eigenaar, maar kunnen wel gemeentelijke woonlasten hebben. Volgens COELO stegen die lasten voor huurders in 2026 gemiddeld met 4,0%. Kijk bij een vergelijking daarom naar de posten die op jouw eigen aanslag staan; de rekening van een huiseigenaar is geen bruikbaar ijkpunt voor elke huurder.
Wat dit voor jou betekent
Een begrotingsvoorstel voor 2027 geeft richting, maar je eigen aanslag laat zien welke bedragen voor jouw woning en huishouden gelden.
- Check als huiseigenaar de nieuwe WOZ-waarde en vergelijk die met de waarde op je vorige beschikking. Vind je de vastgestelde waarde te hoog, dan kun je nagaan of bezwaar past bij jouw situatie.
- Bekijk de ozb, rioolheffing en afvalstoffenheffing afzonderlijk. Zo zie je of een hogere rekening vooral komt door de waarde van je woning of door een gewijzigd gemeentelijk tarief.
- Vergelijk als huurder de afval- en rioolposten op jouw aanslag met die van vorig jaar. De ozb voor woningeigenaren zegt niets over wat jij rechtstreeks aan de gemeente betaalt.
In Papendrecht wil de gemeente de ozb in 2027 met 15% verhogen.
Bronnen : NOS, Rijksoverheid, coelo.nl, binnenlandsbestuur.nl, zwollenu.nl
Dit artikel bevat algemene informatie en is geen persoonlijk financieel advies.
