Ouders mogen hun kind in 2026 jaarlijks € 6.908 belastingvrij schenken. Maar als opa en oma geld voor een kleinkind bestemmen, hangt de vrijstelling af van wie het geld daadwerkelijk aan wie schenkt. Voor een familie die vermogen aan een kleinkind wil doorgeven, maakt het dus verschil of de grootouders rechtstreeks schenken of dat de ouders zelf de schenking aan hun kind doen.
Wie telt als schenker?
De Belastingdienst heeft voor kleinkinderen geen aparte jaarlijkse vrijstelling. Dezelfde categorie geldt bijvoorbeeld ook als je aan een neef of een vriend schenkt. De familieband bepaalt dus welke vrijstelling van toepassing is.
Bij getrouwde of geregistreerde grootouders telt de Belastingdienst de schenkingen aan hetzelfde kleinkind bij elkaar op. Geeft de een in 2026 € 1.500 en de ander ook € 1.500, dan ontvangt het kleinkind samen € 3.000. De schenking ligt € 231 boven de gezamenlijke vrijstelling. Twee afzonderlijke overboekingen maken daarvan geen twee vrijstellingen.
Voor gescheiden grootouders ligt dat anders. Hun afzonderlijke schenkingen aan hetzelfde kleinkind worden niet op deze manier samengevoegd. Als beiden in 2026 het vrijgestelde bedrag geven, kan het kleinkind van hen samen € 5.538 ontvangen zonder schenkbelasting over die schenkingen.
Via de ouders zijn het twee schenkingen
Grootouders kunnen ook aan hun eigen kind schenken. Die ouder kan daarna zelf geld aan het kleinkind geven. Voor de schenkbelasting zijn dat twee afzonderlijke stappen: eerst van grootouder naar ouder, daarna van ouder naar kind. Het maakt dus uit wie het geld daadwerkelijk krijgt en vervolgens zelf schenkt.
Bij beide stappen kan de jaarlijkse ouder-kindvrijstelling gelden. Het verschil met de vrijstelling voor een rechtstreekse schenking aan een kleinkind is in 2026 € 4.139 per schenking. Dat betekent niet dat je één bedrag zonder meer onder een andere vrijstelling kunt schuiven: de route via de ouders bestaat uit twee schenkingen, die je allebei moet meenemen.
Ook schenkingen van de ouders zelf tellen mee. Geeft de ene ouder in 2026 geld aan een kind en de andere ouder later in hetzelfde kalenderjaar ook, dan behandelt de Successiewet die bedragen voor de schenkbelasting als één schenking aan dat kind. Ze krijgen dus niet ieder apart de volledige jaarlijkse vrijstelling.
Boven de vrijstelling telt ook het tarief
Een vrijstelling bepaalt welk deel van een schenking onbelast blijft. Over het bedrag daarboven betaalt een eigen kind in 2026 schenkbelasting: 10% tot € 158.669 en 20% over het meerdere. Daardoor kan ook bij een schenking via de ouders belasting ontstaan als het bedrag boven de vrijstelling uitkomt.
Voor een kleinkind zijn de tarieven in 2026 hoger: 18% tot € 158.669 en 36% over het meerdere. Een rechtstreekse schenking kan daardoor op twee manieren duurder uitvallen. Er blijft minder buiten de belasting, en over het belaste deel geldt een hoger tarief. Hoe dat uitpakt, zie je bij hetzelfde schenkbedrag langs beide routes.
Rekenvoorbeeld: € 10.000 langs twee routes
Stel dat grootouders in 2026 € 10.000 aan één kleinkind willen geven. Bij een rechtstreekse schenking blijft € 2.769 vrijgesteld. Over de resterende € 7.231 betaalt het kleinkind 18% schenkbelasting. Dat is € 1.301,58.
Gaat € 10.000 eerst als schenking naar hun eigen kind, dan is bij die stap € 6.908 vrijgesteld. Over € 3.092 betaalt dat kind 10% belasting, oftewel € 309,20. Schenkt de ouder vervolgens zelf € 10.000 aan het kleinkind, dan is bij die tweede stap opnieuw € 3.092 belast tegen 10%. Ook daarover is € 309,20 verschuldigd.
In dit voorbeeld komt de schenkbelasting via de ouders samen uit op € 618,40. Dat is € 683,18 minder dan bij de rechtstreekse schenking. De belasting over de stap van grootouder naar ouder verdwijnt dus niet; ook die hoort in de vergelijking. Het voorbeeld gaat er bovendien van uit dat bij de tweede stap geen andere schenkingen van de ouders aan hetzelfde kind meetellen.
Een verhoogde vrijstelling geldt niet voor grootouders
Voor een rechtstreekse schenking van grootouder aan kleinkind bestaat geen eenmalig verhoogde vrijstelling voor bijvoorbeeld een studie. Zulke verhoogde vrijstellingen horen bij schenkingen van ouders aan hun eigen kind. De gewone jaarlijkse vrijstelling voor een schenking aan een kleinkind wordt dus niet hoger omdat het geld voor een bepaald doel bestemd is.
Ook de vroegere verhoogde vrijstelling voor een eigen woning, vaak de jubelton genoemd, biedt geen uitweg. Grootouders konden die tot 1 januari 2024 ook gebruiken bij een gift aan een kleinkind; sindsdien kan dat niet meer. Gaat het kleinkind het geld voor een huis gebruiken, dan verandert dat de huidige regels voor een rechtstreekse schenking niet.
Is het kleinkind minderjarig, dan aanvaarden de ouders de schenking namens het kind en beheren zij het geld tot het meerderjarig is. Het geld blijft eigendom van het kleinkind, maar telt mee in de aangifte voor box 3 van de ouders, de belasting op spaargeld en beleggingen. Dat is een ander gevolg om rekening mee te houden dan de schenkbelasting zelf.
Wat dit voor jou betekent
- Ben je getrouwd of geregistreerd, tel dan de bedragen op die jij en je partner in hetzelfde jaar aan één kleinkind geven. Ben je gescheiden, kijk dan naar de afzonderlijke schenkingen.
- Vergelijk je rechtstreeks schenken met een route via de ouders, neem dan beide schenkingen én de eventuele belasting bij beide stappen mee.
- Gaat het geld naar een minderjarig kleinkind, houd dan ook rekening met het beheer door de ouders en hun aangifte voor box 3.
Bij een schenking van € 10.000 bedraagt de schenkbelasting in dit voorbeeld via de ouders € 618,40, tegenover € 1.301,58 bij een rechtstreekse schenking.
Bronnen : Belastingdienst, sra.nl, erfrechtplan.nl, hvk-stevens.com, rabobank.nl
Dit artikel bevat algemene informatie en is geen persoonlijk financieel advies.
