HomeFinance Hypotheken

Deze spaarders krijgen een aanslag over geld dat ze nooit hebben verdiend

In 2026 betaal je in box 3 36% belasting over het belastbare rendement; het heffingsvrije vermogen bedraagt € 59.357 per persoon. Als het werkelijke rendement over je totale box 3-vermogen lager is dan het forfaitair berekende rendement, moet volgens de Hoge Raad dat lagere bedrag worden belast. Voor spaarders met een lage rente staat daarmee op het spel of hun aanslag aansluit bij wat ze echt hebben verdiend, terwijl het stelsel met vaste percentages ook in 2027 blijft gelden.

De peildatum

Voor je vermogen in 2026 kijkt de Belastingdienst naar wat je op 1 januari 2026 had. Daarbij maakt het uit of dat vermogen op een bankrekening staat of in beleggingen zit. Die krijgen namelijk verschillende vaste rendementen toegerekend.

  • Voor schulden gebruikt de Belastingdienst bij de voorlopige aanslag 2026 een voorlopig percentage van 2,70%. Dat percentage telt mee bij de berekening van het rendement op je vermogen.
  • Voor overige bezittingen, zoals beleggingen, geldt in 2026 een definitief percentage van 6,00%.

Heb je een fiscale partner, dan is jullie gezamenlijke vrijstelling in 2026 € 118.714. Pas boven die grens kan box 3-belasting spelen. Bij een combinatie van spaargeld en beleggingen is het daarom niet genoeg om alleen naar de rente op je spaarrekening te kijken.

Het tegenbewijs volgt uit twee uitspraken van de Hoge Raad

Het huidige systeem heeft een voorgeschiedenis. In het Kerstarrest van 24 december 2021 oordeelde de Hoge Raad dat belasting heffen over een verondersteld rendement mensen kan benadelen die in werkelijkheid minder verdienen. De rechter vond dat in strijd met het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens.

Op 6 juni 2024 verduidelijkte de Hoge Raad wat er dan moet gebeuren: je kunt aantonen dat je werkelijke rendement lager was dan het berekende rendement. Daarbij telt je totale vermogen in box 3 mee. Dat verschil is belangrijk als je naast spaargeld ook beleggingen hebt, want een lage spaarrente alleen zegt dan nog niet genoeg.

Voor de aangifte inkomstenbelasting 2025 kun je het werkelijke rendement rechtstreeks in de aangifte doorgeven. Een apart formulier Opgaaf werkelijk rendement is daarvoor niet meer nodig. Daarmee is het tegenbewijs onderdeel geworden van de gewone aangifte voor mensen met inkomen in box 3.

Wie krijgt ermee te maken?

De gemiddelde rente op vrij opneembare spaarrekeningen daalde van 1,59% in februari 2025 naar 1,29% in februari 2026. Dat is een verschil van 0,30 procentpunt. Het gemiddelde van februari 2026 lag daarmee nog net boven de voorlopige 1,28% voor spaargeld, maar jouw eigen rekening kan een andere rente opleveren.

Beleggers zitten aan de andere kant van die berekening. Wie op beleggingen meer verdient dan het vaste percentage, kan onder het huidige systeem juist lager uitkomen dan bij belasting over de volledige werkelijke opbrengst. En wie minder verdient, kan kijken of tegenbewijs verschil maakt. Ook voor hen gaat die vergelijking over het hele vermogen in box 3.

Een lagere spaarrente levert niet automatisch minder belasting op

Neem als rekenvoorbeeld één persoon met € 100.000 spaargeld en een rente van 1,0% in 2026. Na aftrek van de vrijstelling blijft € 40.643 over voor de berekening met vaste percentages. Vermenigvuldig dat bedrag met 1,28% en je komt uit op ongeveer € 520 berekend rendement. Daarover is 36% belasting ongeveer € 187.

Op de volledige € 100.000 levert de aangenomen rente van 1,0% in dit voorbeeld € 1.000 op. Dat is méér dan de ongeveer € 520 waarmee de belasting wordt berekend. Hoewel de spaarrente lager is dan het vaste percentage, levert tegenbewijs hier dus geen lagere belasting op. Je moet voor die regeling de werkelijke opbrengst van het hele vermogen vergelijken met de forfaitaire uitkomst.

2027 en daarna

Het kabinet besloot eind 2024 de overstap naar belasting op werkelijk rendement uit te stellen. Daardoor blijft het systeem met vaste percentages en tegenbewijs in elk geval tot en met 2027 bestaan. Voor spaarders betekent dat nog een jaar waarin de rente die zij zelf ontvangen kan afwijken van de rente waarmee hun aanslag wordt berekend.

Ook de berekening over 2026 staat nog niet helemaal vast. De definitieve percentages voor spaargeld en schulden worden begin 2027 vastgesteld aan de hand van de gemiddelde spaar- en hypotheekrentes over heel 2026. Daardoor kan de uiteindelijke berekening afwijken van de voorlopige aanslag die je nu ziet.

De Tweede Kamer stemde op 12 februari 2026 in met de Wet werkelijk rendement box 3. Als ook de Eerste Kamer instemt, moet vanaf 1 januari 2028 het werkelijke rendement de basis worden voor de belastingheffing. Het voorgestelde tarief is 36%. Tot die tijd blijft de vergelijking tussen de vaste berekening en wat je echt hebt verdiend van belang.

Wat dit voor jou betekent

  • Check welk vermogen je op de peildatum had en of je, eventueel samen met je fiscale partner, boven de vrijstelling uitkomt. Onder die grens speelt de berekening van box 3-belasting niet.
  • Vergelijk bij een lage spaarrente de werkelijke opbrengst van al je vermogen in box 3 met het berekende rendement. Neem eventuele beleggingen mee; alleen je spaarrente vergelijken met het vaste percentage kan een verkeerd beeld geven.
  • Bekijk bij je aangifte over 2026 of het doorgeven van je werkelijke rendement verschil maakt. Houd er ook rekening mee dat de voorlopige percentages voor spaargeld en schulden nog definitief worden vastgesteld.

Voor spaargeld en schulden volgen de definitieve percentages begin 2027; tot dan kan de voorlopige aanslag over 2026 nog veranderen.

Hoogste spaarrente

Bronnen : Rijksoverheid, Belastingdienst, overheid.nl, vermogensbeheer.nl, stolwijkkennisnetwerk.nl

Dit artikel bevat algemene informatie en is geen persoonlijk financieel advies.

Artikel delen

Geef een reactie

Je e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze spaarders krijgen een aanslag over geld dat ze nooit hebben verdiend

Snel naar onze berekeningen

Overwaarde berekenen

Vrijblijvend hypotheekgesprek

Gratis een vrijblijvend hypotheekgesprek zonder verplichtingen