In 2027 ligt de vrijstelling in box 3 op € 60.098 per persoon, tegenover € 59.357 in 2026. De voorgestelde verlaging naar € 30.846 is op 3 november geschrapt, maar spaarders die door rente of andere vermogensgroei op de peildatum van 1 januari 2027 boven de grens uitkomen, kunnen alsnog een eerste voorlopige aanslag krijgen. De Tweede Kamer stemt volgens planning op 12 november nog over de regels voor box 3.
De geschrapte ingreep had veel meer spaarders geraakt
Het kabinet had op 29 september 2026 een veel lagere vrijstelling voorgesteld. Volgens de eigen raming zouden daardoor 850.000 tot 1,2 miljoen mensen voor het eerst box 3-belasting betalen. Die grote nieuwe groep komt er door het schrappen van het voorstel niet. De raming van € 396 miljoen extra belastinginkomsten hoorde ook bij dat oude plan.
Voor fiscale partners ligt de gezamenlijke vrijstelling in 2027 op € 120.196. Het maakt dus uit of je alleen aangifte doet of samen met een fiscale partner. De Belastingdienst verstuurt de voorlopige aanslagen terwijl de behandeling van de belastingregels nog loopt. Daardoor kan een bedrag op de aanslag later afwijken van wat je uiteindelijk verschuldigd bent.
Waarmee rekent de Belastingdienst?
Voor een voorlopige aanslag gebruikt de Belastingdienst veronderstelde opbrengsten. Dat heet een forfaitair rendement: er wordt gerekend met een percentage voor het soort vermogen dat je hebt, niet met de rente of beleggingsopbrengst die je zelf op dat moment ziet. Voor de voorlopige aanslagen gelden deze percentages:
| Soort vermogen | 2026 | 2027 |
|---|---|---|
| Spaargeld | 1,28% | 1,27% |
| Overige bezittingen | 6% | 6,37% |
| Schulden | 2,70% | 2,85% |
Overige bezittingen zijn bijvoorbeeld beleggingen. De voorlopige percentages voor 2027 lopen per soort vermogen uiteen; schulden tellen mee in de berekening van je vermogen. Het belastingtarief over het berekende rendement blijft in 2027 36%, net als in 2026. Een hoger percentage voor beleggingen is dus iets anders dan een hoger belastingtarief.
Vooral vermogen vlak bij de grens vraagt aandacht
Blijf je met je vermogen onder de vrijstelling, dan betaal je daarover geen box 3-belasting. Zit je er net onder, dan kan ontvangen spaarrente of een hogere waarde van je beleggingen het verschil maken. Het gaat daarbij om de waarde op de peildatum uit de intro, niet om wat er gemiddeld gedurende het jaar op je rekening staat.
De kabinetsraming bij het geschrapte plan ging uit van gemiddeld ongeveer € 90 extra belasting per jaar voor mensen die door de lagere vrijstelling voor het eerst zouden moeten betalen. Dat bedrag zegt niets over jouw aanslag onder de huidige plannen. Wat je betaalt, hangt onder meer af van hoeveel vermogen boven de grens uitkomt en of dat spaargeld of andere bezittingen zijn.
Rekenvoorbeeld: € 70.000 op een spaarrekening
Stel dat je zonder fiscale partner € 70.000 aan spaargeld hebt en verder geen bezittingen of schulden in box 3. Van dat bedrag valt € 9.902 boven de vrijstelling van € 60.098. Bij het voorlopige spaarrendement van 1,27% voor 2027 is het berekende rendement over dat deel afgerond € 125,76.
Daarover is bij een tarief van 36% afgerond € 45,27 belasting verschuldigd. Dit is een vereenvoudigd voorbeeld met uitsluitend spaargeld. Heb je ook beleggingen of schulden, dan gebruikt de Belastingdienst daarvoor andere percentages en valt de berekening anders uit.
De politieke behandeling loopt nog door
De Tweede Kamer bespreekt box 3 op 9 november 2026, voorafgaand aan de geplande stemming op 12 november. Daarna behandelt ook de Eerste Kamer het plan, in december. Die volgorde maakt de timing lastig: de eerste voorlopige aanslagen kunnen in dezelfde maand worden verstuurd als waarin de Eerste Kamer zich nog over de regels buigt.
Daarnaast wil het kabinet het nieuwe box 3-stelsel, waarin het werkelijke rendement de basis wordt, uiterlijk in 2029 invoeren. Eerder was 2028 beoogd. Voor de tussenliggende periode is er een tegenbewijsregeling. Daarmee kun je bij de Belastingdienst aantonen dat je werkelijke opbrengst lager was dan het rendement waarmee de belasting is berekend. Daarvoor dient het formulier Opgaaf werkelijk rendement.
Wat dit voor jou betekent
Check of je vermogen bij de jaarwisseling dicht bij de vrijstelling ligt. Doe je samen met een fiscale partner aangifte, houd dan rekening met de gezamenlijke grens; die bedroeg in 2026 € 118.714. Vergelijk ook de gegevens waarop een voorlopige aanslag berust met je eigen overzicht van spaargeld en beleggingen.
Wil je een wijziging nog laten meenemen in de voorlopige aanslag over 2027? Geef die dan vóór 20 november 2026 om 12.00 uur door aan de Belastingdienst. Dat is de termijn om de wijziging tijdig te laten verwerken.
Lijkt het berekende rendement hoger dan wat je werkelijk hebt behaald, houd dan je opbrengsten en kosten nauwkeurig bij om te kunnen beoordelen of tegenbewijs zin heeft. Voor wijzigingen aan de voorlopige aanslag sluit de termijn op 20 november om 12.00 uur.
Bronnen : Belastingdienst, Consumentenbond, fiscalert.nl, accountancyvanmorgen.nl, financieelonafhankelijkblog.nl
Dit artikel bevat algemene informatie en is geen persoonlijk financieel advies.
