De gemiddelde energierekening voor Nederlandse huishoudens bedraagt in 2026 volgens het CBS € 1.993 per jaar, zo’n € 52 minder dan in 2025. Maar achter dat gemiddelde gaan grote verschillen schuil, afhankelijk van verbruik, isolatie en woningtype. Voor starters die hun maximale hypotheek benutten, kan een hogere rekening betekenen dat hun maandelijkse woonlasten zwaarder uitvallen dan ze bij het tekenen verwachten.
De loonverwachting verruimt de hypotheeknormen
Het Nibud houdt bij de hypotheeknormen voor 2026 rekening met een door het Centraal Planbureau verwachte inkomensgroei van 4,1%. Daardoor kunnen huishoudens gemiddeld meer lenen dan in 2025. De stijging verschilt per huishouden, omdat je inkomen, de hypotheekrente en het huis dat je koopt bepalend blijven voor het bedrag dat je kunt lenen.
Ook de grens voor de Nationale Hypotheek Garantie (NHG) is sinds 1 januari 2026 hoger. Voor een woning tot € 470.000 kun je in aanmerking komen voor die garantie, tegenover € 450.000 in 2025. Die hogere grens maakt een hypotheek niet vanzelf betaalbaar. Ze bepaalt tot welk aankoopbedrag NHG mogelijk is, niet welk maandbedrag in jouw budget past.
Hoe telt energie mee?
Sinds 2024 bepaalt het energielabel mede je maximale hypotheek. Voor een zeer zuinig huis kun je extra lenen, omdat de verwachte energiekosten lager zijn. Bij een woning met label E, F of G is de leenruimte juist kleiner dan bij een zuiniger huis. Dat verschil werkt door in de leenruimte.
Het label vertelt alleen niet wat jij straks precies aan gas en stroom betaalt. Een huishouden in een slecht geïsoleerde woning kan veel meer verbruiken dan waarmee bij de leennorm is gerekend. Wie tot de maximale hypotheek leent, heeft minder ruimte als de werkelijke rekening hoger uitvalt of de energieprijzen na aankoop stijgen.
Bij woningen met veel zonnepanelen is de extra leenruimte in 2026 bovendien lager. Het Nibud houdt daarbij rekening met de verwachte wijziging van de salderingsregeling in 2027, die zonnepanelen financieel minder voordelig maakt. Een zuinig huis kan dus nog steeds meer leenruimte opleveren, maar het bedrag hangt af van de kenmerken van de woning.
Starters verliezen terrein bij hypotheekaanvragen
Een doorsnee koopwoning vraagt inmiddels bijna een inkomen van twee keer modaal, stellen De Nederlandsche Bank (DNB) en de Autoriteit Financiële Markten (AFM) op basis van cijfers over 2024. Voor iemand die alleen koopt, moet één inkomen zowel de hypotheek als de overige woonlasten dragen. Een hoge energierekening weegt dan extra zwaar in het maandbudget.
De cijfers van het Hypotheken Data Netwerk (HDN) laten zien dat starters een kleiner deel van de hypotheekaanvragen voor een woningaankoop voor hun rekening nemen:
| Periode | Aandeel starters |
|---|---|
| Mei 2025 | 53,8% |
| Mei 2026 | 49,5% |
| Augustus 2026 | 48,5% |
Volgens HDN was de daling in mei vooral zichtbaar bij kopers die alleen aanvragen en starters die een woning willen verbouwen. De percentages zeggen niet hoeveel deze kopers aan energie betalen. Ze laten wel zien dat starters in 2026 een kleiner aandeel van de aanvragen vormen.
Rekenvoorbeeld
Stel dat je een huis met energiebesparende voorzieningen bekijkt. De NHG-grens kan daarvoor in 2026 oplopen tot € 498.200. Vergeleken met de gewone grens van € 470.000 is dat € 28.200 verschil. De € 28.200 extra geldt alleen voor de NHG-grens.
Dezelfde voorzichtigheid geldt bij het lezen van de startercijfers. Het aandeel in mei ging van 53,8% in 2025 naar 49,5% in 2026: een verschil van 4,3 procentpunt. Daaruit volgt geen daling van 4,3% in het aantal starters. Voor jouw koopplannen zegt vooral de berekening op basis van je eigen inkomen, woning en maandlasten iets.
Hypotheekberekening en energiekosten
Het Nibud adviseerde voor 2026 om de percentages waarmee geldverstrekkers de betaalbare hypotheeklast berekenen, af te ronden op 0,1% in plaats van op 0,5%. Zo leidt een kleine verandering in inkomen of rente minder snel tot een grote sprong in de uitkomst. De kosten die in de berekening zijn opgenomen, bepalen mede de uitkomst.
DNB waarschuwde in maart 2026 ook voor het ruimer maken van de leennormen om kopers meer kansen te geven. Als kopers meer kunnen bieden, kunnen huizenprijzen volgens de toezichthouder meestijgen. DNB en AFM vinden het daarom niet het juiste moment om de normen te versoepelen. Hoge energiekosten na aankoop blijven voor rekening van de koper.
Wat dit voor jou betekent
- Bekijk voor een huis met label E, F of G hoeveel energie je naar verwachting zelf gaat verbruiken. Het label verlaagt de leenruimte, maar geeft je persoonlijke rekening niet precies weer.
- Vraag bij een hypotheekberekening welke ruimte je maandelijks overhoudt naast de berekende hypotheeklast. Neem daarbij de energiekosten van het huis dat je op het oog hebt mee, zeker als je alleen koopt.
- Heeft de woning veel zonnepanelen? Vraag dan hoe de lagere extra leenruimte in 2026 en de wijziging in het salderen in 2027 in de berekening zijn verwerkt.
Bereken je maximale hypotheek en vergelijk die uitkomst met je verwachte maandlasten voor juist deze woning. Voor een huis met energiebesparende voorzieningen kan de NHG-grens in 2026 oplopen tot € 498.200.
De laagste hypotheekrentes bij 10 jaar rentevast, per geldverstrekker (stand 19 oktober 2026):
| Geldverstrekker | Product | Met NHG | Tot 80% woningwaarde | Tot 100% woningwaarde |
|---|---|---|---|---|
| Centraal Beheer Groen Leef Hypotheek | 3,65% | 3,81% | – | |
| Woonfonds Groen Woongenot Hypotheek | 3,70% | 3,86% | 3,86% | |
| ASR WelThuis | 3,73% | 3,73% | 3,73% | |
| Hypotrust Groen Woon Bewust Hypotheek | 3,76% | 3,87% | – | |
| Argenta Groen Hypotheek | 3,89% | 4,10% | 4,10% | |
| Syntrus Achmea Groen Basis | 4,01% | 4,40% | – |
Bronnen : NHG, Rijksoverheid, Nibud, Tweede Kamer, CBS
Dit artikel bevat algemene informatie en is geen persoonlijk financieel advies.
