In 2026 mag maximaal 50% van de marktwaarde van een woning aflossingsvrij worden gefinancierd. Maar als na het overlijden van een van de partners een nieuw aflossingsvrij leningdeel nodig is, geldt voor dat deel geen hypotheekrenteaftrek. Voor weduwen en weduwnaars zonder voldoende eigen inkomen of verzekeringsdekking kan de beoordeling van hun inkomen dan bepalend zijn voor de vraag of hun huis betaalbaar blijft.
De inkomenstoets
Als de hypotheek na een overlijden moet worden aangepast, kijkt de geldverstrekker naar het inkomen waarmee de langstlevende de lening kan dragen. Voor de maximale hypotheek telt in een situatie met één verdiener alleen het inkomen van die persoon mee. Dat kan een aanpassing lastiger maken als het inkomen van de overleden partner eerder meetelde.
Zo’n toets is iets anders dan de vraag of je de bestaande maandlasten kunt betalen. Bij een aflossingsvrij leningdeel betaal je gedurende de looptijd rente, maar los je op dat deel niet af. Moet er een nieuw aflossingsvrij leningdeel komen, dan kun je de rente daarover niet aftrekken van je belastbaar inkomen. Het is daarom belangrijk onderscheid te maken tussen je huidige hypotheek en een nieuwe lening die je na het overlijden aanvraagt.
Een verzekeringsuitkering kan de schuld verlagen
Een overlijdensrisicoverzekering keert bij het overlijden van de verzekerde een bedrag uit aan de aangewezen begunstigde. Staat de partner als begunstigde op de polis, dan kan die de uitkering gebruiken om een deel van de hypotheek af te lossen. De resterende schuld wordt dan kleiner, en daarmee kunnen ook de maandlasten dalen.
De polis geeft alleen ruimte als de dekking past bij de hypotheekschuld en de uitkering bij de juiste persoon terechtkomt. Is er geen verzekering, dan valt deze mogelijkheid weg. En de regel voor een nieuwe polis helpt niet achteraf voor een partner die al is overleden: zo’n verzekering dekt het overlijden van degene die bij het afsluiten verzekerd wordt.
Voor een nieuwe overlijdensrisicoverzekering met een verzekerd bedrag tot € 352.200 in 2026 mogen verzekeraars geen aanvullende vragen stellen over erfelijke aandoeningen. Voor een polis kunnen wel andere voorwaarden gelden. Het gaat specifiek om vragen over erfelijke aandoeningen.
Nalatenschap
Ook wie de woning erft, doet ertoe. Volgens ASN Bank hangen de gevolgen voor huis en hypotheek mede af van de vraag of beide partners eigenaar waren en hoe zij getrouwd waren: in gemeenschap van goederen of op huwelijkse voorwaarden. Daardoor is de situatie niet voor ieder stel gelijk, ook als de hypotheeklasten op papier hetzelfde zijn.
Daarnaast kan erfbelasting invloed hebben op het geld dat beschikbaar blijft. Een partner mag in 2026 tot € 828.035 belastingvrij erven. Die partnervrijstelling kan lager uitvallen als de langstlevende door het overlijden recht krijgt op nabestaandenpensioen of een lijfrente. Zo’n uitkering kan tegelijk helpen om de maandlasten te betalen. Kijk dus naar wat er maandelijks binnenkomt én naar wat er uit de nalatenschap overblijft.
NHG kan helpen om verkoop te voorkomen
Heb je een hypotheek met Nationale Hypotheek Garantie, dan kijkt een hypotheekadviseur na het overlijden of de langstlevende de lasten nog kan dragen. NHG kan in bepaalde situaties helpen om te voorkomen dat de woning gedwongen verkocht moet worden. Of dat mogelijk is, hangt af van de omstandigheden; het is geen automatische verlaging van de hypotheekrekening.
Moet de woning toch worden verkocht voor minder dan de openstaande hypotheekschuld, dan ontstaat een restschuld. Volgens NHG wordt die schuld bij een verkoop buiten je eigen schuld in de meeste gevallen kwijtgescholden. Het vervangt geen inkomen waarmee je de lopende maandlasten kunt betalen.
Aanpassen zonder vergoeding
Bij SNS Bank geldt een concrete termijn als je na het overlijden de hypotheek wilt aanpassen. Gebeurt dat binnen twaalf maanden, dan brengt de bank geen vergoeding in rekening voor het renteverlies dat zij door die aanpassing heeft. Zo’n vergoeding is een mogelijke eenmalige kostenpost bij het wijzigen van een hypotheek; het kwijtschelden ervan verandert de maandlasten niet vanzelf.
Deze afspraak geldt voor klanten van SNS Bank. Bij een andere geldverstrekker kunnen andere voorwaarden gelden. Vraag daarom bij een gewenste aanpassing welke kosten de bank rekent en welke gevolgen de nieuwe lening heeft voor de renteaftrek.
Wat dit voor jou betekent
- Check bij een overlijdensrisicoverzekering wie de begunstigde is en welk bedrag de polis uitkeert. Vergelijk dat bedrag met de hypotheekschuld die na een overlijden zou overblijven.
- Heb je NHG en dreigen de lasten te hoog te worden, vraag dan via je hypotheekadviseur welke hulp in jouw situatie mogelijk is. Vraag apart wat er gebeurt als verkoop toch nodig blijkt.
- Bekijk bij een wijziging van de hypotheek welk leningdeel nieuw is en of de rente daarop aftrekbaar is. Informeer ook naar de termijn en eventuele vergoeding die jouw bank hanteert.
Bereken vervolgens je bruto en netto maandlasten met het inkomen dat na een overlijden beschikbaar zou zijn.
De laagste hypotheekrentes bij 10 jaar rentevast, per geldverstrekker (stand 28 oktober 2026):
| Geldverstrekker | Product | Met NHG | Tot 80% woningwaarde | Tot 100% woningwaarde |
|---|---|---|---|---|
| Centraal Beheer Groen Leef Hypotheek | 3,65% | 3,81% | – | |
| Woonfonds Groen Woongenot Hypotheek | 3,70% | 3,86% | 3,86% | |
| ASR WelThuis | 3,73% | 3,73% | 3,73% | |
| Hypotrust Groen Woon Bewust Hypotheek | 3,76% | 3,87% | – | |
| Argenta Groen Hypotheek | 3,89% | 4,10% | 4,10% | |
| Attens Groen Attens Hypotheken | 4,01% | 4,09% | – |
Bronnen : NHG, CBS, europa.eu, advieskeuze.nl, snsbank.nl
Dit artikel bevat algemene informatie en is geen persoonlijk financieel advies.
