HomeFinance Hypotheken

Deze weduwen verliezen hun uitkering en hun belastingvoordeel tegelijk

Sinds 1 juli 2026 bedraagt de volledige wettelijke Anw-uitkering € 1.825,55 bruto per maand, inclusief vakantiegeld en tegemoetkoming. Niet iedere weduwe krijgt dat bedrag. De uitkering kent strikte voorwaarden en kan door eigen inkomen dalen tot € 0. Voor nabestaanden die ook op een aanvullende verzekering via hun pensioenfonds rekenden, kan het verschil in inkomen daardoor groter zijn. Later kan de belastingrekening veranderen: een restant aan persoonsgebonden aftrek van de overleden partner is in het jaar na het overlijden niet meer te verrekenen.

SPW en BPF Schilders schrapten hun eigen vangnet al

Pensioenfonds SPW, voor werknemers in de woningcorporatiesector, biedt sinds 1 januari 2026 geen Anw-hiaatpensioenverzekering meer aan. Die wijziging volgde op de overstap naar de nieuwe pensioenregels van de Wet toekomst pensioenen. De ANW-vangnetregeling van BPF Schilders is eveneens gestopt. Die regeling betaalde de partner van een overleden deelnemer eerder geld uit tot de AOW-leeftijd.

Bij het Rabobank Pensioenfonds verandert tegelijk de dekking voor partners. Vanaf 1 januari 2027 bedraagt het partnerpensioen daar 35% van het laatstverdiende pensioengevend jaarinkomen. Dat is het deel van je loon dat meetelt voor je pensioen. Het percentage zegt dus nog niet welk bedrag een nabestaande krijgt. Daarvoor moet je weten welk inkomen voor de deelnemer meetelde.

Het gaat om verschillende pensioenfondsen met eigen regelingen. De overstap naar de Wet toekomst pensioenen is bij SPW en Rabobank Pensioenfonds de aanleiding voor de verandering, maar de precieze gevolgen hangen af van de regeling waarbij je partner is aangesloten. Een uitkering van een pensioenfonds staat bovendien los van de wettelijke Anw, die door de Sociale Verzekeringsbank wordt betaald.

Wie krijgt de wettelijke Anw?

De Sociale Verzekeringsbank, kortweg SVB, kijkt eerst naar de situatie van de achterblijvende partner. Die moet jonger zijn dan de AOW-leeftijd; in 2026 en 2027 ligt die op 67 jaar. Daarnaast moet minstens één van deze voorwaarden gelden:

  • Je zorgt voor een eigen kind, pleegkind of stiefkind jonger dan 18 jaar.
  • Je bent voor minimaal 45% arbeidsongeschikt.

Ook als je aan zo’n voorwaarde voldoet, bepaalt je eigen inkomen hoeveel Anw je daadwerkelijk ontvangt. Een inkomenstoets kan de uitkering verlagen. Daardoor is het bedrag waarmee je na een overlijden kunt rekenen niet voor iedereen gelijk, zelfs als twee partners allebei vóór de AOW-leeftijd overlijden.

Voor een huishouden dat via het werk op extra dekking rekende, zijn er dus twee afzonderlijke vragen: is er recht op de wettelijke regeling, en wat keert het pensioenfonds daarnaast uit? Vooral wanneer de SVB door het eigen inkomen weinig betaalt, kan het wegvallen van een aanvulling via het fonds zwaar meewegen in het inkomen van de nabestaande.

In het overlijdensjaar kun je aftrek nog samen verdelen

Bij de belasting loopt een andere tijdlijn. Volgens de Belastingdienst eindigt het fiscaal partnerschap op de dag dat iemand overlijdt. De achterblijvende partner kan samen met de vertegenwoordiger van de erfgenamen wel kiezen om voor de aangifte over het hele overlijdensjaar als fiscale partners te worden behandeld.

Zo’n keuze kan ruimte geven om aftrekposten gunstig te verdelen. Hetzelfde geldt voor vermogen in box 3, de belasting op spaargeld en beleggingen. Of dat in jouw geval belasting scheelt, hangt af van wat beide partners in dat jaar aan inkomen, aftrek en vermogen hadden. Het is een keuze voor de belastingaangifte, geen voortzetting van het pensioenfondscontract.

Daarna houdt die mogelijkheid op. Een eventueel overgebleven bedrag aan persoonsgebonden aftrek van de overleden partner kan de achterblijvende partner in het volgende jaar niet meer verrekenen. Persoonsgebonden aftrek is een verzamelnaam voor bepaalde uitgaven die je van je belastbare inkomen mag aftrekken. Dat gevolg komt voort uit de belastingregels na overlijden en is geen nieuwe maatregel van een pensioenfonds.

Erfbelasting

Voor de erfbelasting gelden weer andere regels dan voor de jaarlijkse aangifte inkomstenbelasting. Getrouwde en geregistreerde partners hebben in 2026 een partnervrijstelling van € 828.035. Over een erfenis binnen die vrijstelling betaalt de achterblijvende partner geen erfbelasting.

Ongehuwd samenwonenden krijgen die vrijstelling in 2026 alleen onder voorwaarden. Daarvoor is een notarieel samenlevingscontract met een zorgplicht nodig en moeten de partners in de 6 maanden vóór het overlijden op hetzelfde adres ingeschreven hebben gestaan. Of je voor de erfbelasting als partner telt, verdient dus een aparte controle; het antwoord volgt niet vanzelf uit de Anw-regels of de pensioenregeling.

De alleenstaandeouderenkorting geldt pas vanaf de AOW-leeftijd

De alleenstaandeouderenkorting wordt soms verward met een belastingvoordeel voor Anw-ontvangers. Het is een heffingskorting, een verlaging van de te betalen belasting, voor mensen met een AOW-uitkering voor alleenstaanden. Wie Anw ontvangt, is juist jonger dan de AOW-leeftijd en valt daarom niet onder deze korting.

De alleenstaandeouderenkorting bedraagt in 2026 € 540. Volgens het Belastingplan 2027 wordt dat € 547, een verschil van € 7 per jaar. Dat bedrag verklaart dus niet waarom een nabestaande mogelijk minder overhoudt na een wijziging bij een pensioenfonds of na het wegvallen van fiscaal partnerschap.

Wat dit voor jou betekent

Check bij het pensioenfonds van je partner welke nabestaandenvoorziening op jullie situatie van toepassing is. Bij het Rabobank Pensioenfonds verandert de dekking op 1 januari 2027. Kijk daarbij afzonderlijk naar een aanvullende Anw-hiaatverzekering en naar het partnerpensioen. Zo zie je welk deel van een eventueel inkomen na overlijden van het fonds zou komen.

Vergelijk die informatie met de voorwaarden van de SVB. De zorg voor een minderjarig kind of arbeidsongeschiktheid kan recht geven op Anw, terwijl eigen inkomen invloed heeft op de hoogte. Een bedrag op een pensioenoverzicht vertelt je niet automatisch wat de SVB zal betalen.

Houd bij de belastingaangifte rekening met de keuze die je met de vertegenwoordiger van de erfgenamen voor het overlijdensjaar kunt maken. Laat zo nodig berekenen hoe de verdeling van aftrekposten en box 3-vermogen uitpakt, en kijk bij ongehuwd samenwonen apart naar de voorwaarden voor de erfbelasting. Voor gehuwde en geregistreerde partners bedraagt de vrijstelling in 2026 € 828.035.

Bronnen : Belastingdienst, Rijksoverheid, Tweede Kamer, SVB, overheid.nl

Dit artikel bevat algemene informatie en is geen persoonlijk financieel advies.

Artikel delen

Geef een reactie

Je e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze weduwen verliezen hun uitkering en hun belastingvoordeel tegelijk

Snel naar onze berekeningen

Overwaarde berekenen

Vrijblijvend hypotheekgesprek

Gratis een vrijblijvend hypotheekgesprek zonder verplichtingen