In 2026 ligt de inkomensgrens voor de tariefsaanpassing van de eigenwoningaftrek op € 78.426, tegenover € 76.817 in 2025. Maar boven die grens krijgen zzp’ers met een koophuis hun hypotheekrente en andere eigenwoningkosten niet tegen het tarief van de hoogste belastingschijf terug. Ook zelfstandigen die bij hun belastingreservering nog rekenen met de zelfstandigenaftrek van € 2.470 uit 2025, of woonkosten van een werkkamer zonder eigen ingang en sanitair willen aftrekken, kunnen daardoor bij de Belastingdienst anders uitkomen dan verwacht.
De winstvrijstelling vangt een deel van de lagere aftrek op
De afbouw van de zelfstandigenaftrek stopt nog niet: het kabinet laat het bedrag in 2027 verder dalen tot € 900. Voor je belastingreservering maakt dat verschil. Een aftrekpost verlaagt namelijk het deel van je winst waarover je inkomstenbelasting betaalt, dus minder aftrek kan tot een hogere aanslag leiden.
De mkb-winstvrijstelling, die een deel van je winst buiten de belasting houdt, blijft in 2026 op 12,70%. Die vrijstelling wordt berekend nadat de zelfstandigenaftrek van de winst is afgehaald. Als die aftrek daalt, blijft er meer winst over waarop de vrijstelling wordt toegepast. Dat vangt het verschil deels op.
Wanneer telt je werkkamer mee?
Voor de woonkosten van een werkruimte thuis stelt de Belastingdienst strenge eisen. Je kunt die kosten alleen als zakelijke kosten opvoeren als de ruimte zelfstandig te gebruiken is. Een bureau in de woonkamer valt daardoor vrijwel altijd buiten de aftrek, ook als je daar iedere werkdag zit.
Voor een zelfstandige werkruimte zijn de volgende kenmerken van belang:
- De ruimte heeft een eigen ingang of opgang.
- Er zijn eigen sanitaire voorzieningen.
- De ruimte is apart aan iemand anders te verhuren.
Ook met zo’n ruimte ben je er nog niet. Je moet er minimaal 70% van je totale inkomen verdienen om de woonkosten fiscaal te kunnen aftrekken. Heb je een kamer die aan de bouwkundige eisen voldoet, maar verdien je het grootste deel van je inkomen ergens anders, dan kan de aftrek alsnog vervallen.
Bij hogere inkomens blijft de aftrek begrensd
De Belastingdienst past in 2026 bij inkomens boven de grens uit de intro een tariefsaanpassing van 11,94% toe op aftrekposten in de hoogste belastingschijf. In 2025 was die aanpassing 12,02%. Het gaat om een correctie op het belastingtarief waartegen je de kosten aftrekt: betaalde hypotheekrente levert daardoor minder belastingvoordeel op dan het tarief van die hoogste schijf zou doen vermoeden.
Voor 2026 is het maximale voordeel van hypotheekrenteaftrek 37,56% van de aftrekbare kosten, tegenover 37,48% in 2025. Het percentage is dus iets hoger dan vorig jaar, ook al geldt de begrenzing nog steeds. Bij het inschatten van je netto woonlasten is vooral van belang met welk aftrekpercentage je zelf rekent.
Een eigen woning kan voor een ondernemer ook fiscaal anders uitpakken als die tot het vermogen van de onderneming behoort. De Belastingdienst telt dan jaarlijks een bedrag voor privégebruik bij de winst op. Voor dit woningforfait gelden in belastingjaar 2026 aangepaste tabellen. Dat is een andere situatie dan een woning waarvan je als particulier eigenaar bent en waarvoor je hypotheekrente aftrekt.
Rekenvoorbeeld
Het verschil tussen de bedragen voor de zelfstandigenaftrek in 2025 en 2026 is € 1.270. Bij een verder gelijke winst blijft door die daling € 1.270 meer over vóór toepassing van de mkb-winstvrijstelling. Van dat extra bedrag valt bij een vrijstelling van 12,70% vervolgens € 161,29 buiten de belasting: € 1.270 × 12,70%.
Per saldo stijgt de winst waarover je belasting betaalt in dit vereenvoudigde voorbeeld met € 1.108,71: € 1.270 min € 161,29. Dat bedrag hoef je niet automatisch extra af te dragen. Hoeveel inkomstenbelasting het verschil uiteindelijk kost, hangt af van de rest van je aangifte.
Je voorlopige aanslag kan achterlopen op je winst
De Belastingdienst kan je een voorlopige aanslag sturen zonder dat je die zelf hebt aangevraagd. Zo’n aanslag is een schatting op basis van gegevens uit eerdere belastingjaren, bedoeld om een grote betaling achteraf te voorkomen. Als je winst of aftrekposten inmiddels anders zijn, kan die schatting voor 2026 te laag of juist te hoog uitvallen.
Een voorlopige aanslag die niet meer klopt, kun je aanpassen via Mijn Belastingdienst. Wie over 2026 moet bijbetalen en geen toereikende voorlopige aanslag heeft, betaalt vaak belastingrente vanaf 1 juli 2027. Het huidige rentepercentage voor de inkomstenbelasting is 5%; voor een eventuele betaling in 2027 kan een ander percentage gelden.
Ook je hypotheekplannen kunnen afhangen van de cijfers in je aangifte. Hypotheekverstrekkers kijken bij zzp’ers doorgaans naar de winst uit onderneming en nemen daarvoor vaak een gemiddelde over de laatste jaren. Een belastingaanslag en het inkomen waarmee een geldverstrekker rekent zijn dus twee verschillende uitkomsten van dezelfde bedrijfsresultaten.
Wat dit voor jou betekent
Check of je reservering voor de belasting over 2026 uitgaat van je actuele aftrekposten, en vergelijk die met de bedragen in je voorlopige aanslag. Werk je thuis, loop dan ook na of je ruimte zelfstandig bruikbaar is én of je aan de inkomenseis voldoet voordat je woonkosten opvoert.
Heb je een koophuis en valt een deel van je inkomen in de hoogste schijf, houd dan bij je berekening van de netto woonlasten rekening met de begrenzing van de eigenwoningaftrek. Vergelijk je voorlopige aanslag met je verwachte winst en bereken wat de hypotheekrenteaftrek voor jouw netto maandlasten betekent.
De laagste hypotheekrentes bij 10 jaar rentevast, per geldverstrekker (stand 23 oktober 2026):
| Geldverstrekker | Product | Met NHG | Tot 80% woningwaarde | Tot 100% woningwaarde |
|---|---|---|---|---|
| Centraal Beheer Groen Leef Hypotheek | 3,65% | 3,81% | – | |
| Woonfonds Groen Woongenot Hypotheek | 3,70% | 3,86% | 3,86% | |
| ASR WelThuis | 3,73% | 3,73% | 3,73% | |
| Hypotrust Groen Woon Bewust Hypotheek | 3,76% | 3,87% | – | |
| Argenta Groen Hypotheek | 3,89% | 4,10% | 4,10% | |
| Attens Groen Attens Hypotheken | 4,01% | 4,09% | – |
Bronnen : Belastingdienst, overheid.nl, Consumentenbond, fnvzzp.nl, informer.nl
Dit artikel bevat algemene informatie en is geen persoonlijk financieel advies.
