In 2027 daalt de zelfstandigenaftrek voor zzp’ers naar € 900, tegenover € 1.200 in 2026. Maar € 300 minder aftrek betekent niet dat je ook € 300 meer belasting betaalt: de mkb-winstvrijstelling blijft 12,70% van de winst na ondernemersaftrek. Voor zzp’ers die een voorlopige aanslag krijgen, is vooral de vraag wat de lagere aftrek doet met het bedrag dat zij vooruitbetalen. De Belastingdienst baseert die aanslag doorgaans op oudere cijfers, meestal uit 2025, waardoor de betaling niet vanzelf aansluit op hun actuele situatie.
Een lange afbouw
In 2020 bedroeg de zelfstandigenaftrek nog ruim € 7.000. Sindsdien is de aftrek stapsgewijs kleiner geworden. De laatste stap ligt al vast in de wet en geldt voor zelfstandigen die aan de voorwaarden voor deze aftrek voldoen. Die stap hoeft dus niet meer door de Tweede en Eerste Kamer te worden goedgekeurd.
De zelfstandigenaftrek verlaagt het deel van je winst waarover je inkomstenbelasting betaalt. Of je de aftrek kunt gebruiken, hangt af van de voorwaarden voor ondernemersaftrek. Het bedrag dat je uiteindelijk aan belasting betaalt, hangt vervolgens ook af van de andere regels die op jouw situatie van toepassing zijn.
Het kabinet wil het belastingverschil met werknemers verkleinen
Met de afbouw wil het kabinet het verschil in belastingdruk tussen zelfstandigen en werknemers in loondienst verminderen. Een zelfstandige kan de winst vóór de berekening van de inkomstenbelasting verlagen met de zelfstandigenaftrek. Een werknemer heeft die aftrek op het loon niet.
Voor ondernemers blijft daarnaast de mkb-winstvrijstelling bestaan. Die verlaagt het belastbare deel van je winst nadat de ondernemersaftrek is toegepast. Daardoor werkt een verandering in de zelfstandigenaftrek niet voor het volle bedrag door in je belastbare inkomen. De volgorde van berekenen telt.
Wat betaal je echt extra?
Het belastingtarief speelt ook mee. Voor mensen onder de AOW-leeftijd is voor 2027 een tarief van 36,23% voorgesteld in de eerste belastingschijf, tot een belastbaar inkomen van € 39.247. In 2026 is het tarief in die schijf 35,75%. De voorgestelde tarieven voor 2027 moeten nog door de Tweede en Eerste Kamer worden goedgekeurd.
Komt je belastbare inkomen boven die grens uit, dan geldt volgens het voorstel in 2027 een tarief van 38,16% over het deel tot € 78.426. Voor inkomen daarboven blijft het tarief 49,50%. Je kunt het netto-effect van de lagere aftrek daarom niet voor iedere zzp’er met één percentage uitrekenen.
Bij € 40.000 winst telt de winstvrijstelling mee
Neem een zzp’er die in 2026 én 2027 € 40.000 winst maakt, aan de voorwaarden voor zelfstandigenaftrek voldoet en geen andere ondernemersaftrek gebruikt. Voor dit rekenvoorbeeld blijft de winst dus in beide jaren gelijk. We kijken alleen naar wat de lagere zelfstandigenaftrek doet bij het voorgestelde tarief van de eerste schijf in 2027.
Door de verlaging blijft € 300 meer winst over vóór toepassing van de mkb-winstvrijstelling. Daarover geldt nog 12,70% vrijstelling: € 300 × 12,70% is € 38,10. De belastbare winst stijgt door deze ene wijziging dus met € 261,90. Tegen 36,23% belasting is dat € 94,93 extra over het jaar, of ongeveer € 7,91 per maand als je het bedrag door twaalf deelt.
Het voorbeeld berekent niet je totale belastingverschil tussen 2026 en 2027. Ook het voorgestelde hogere tarief in de eerste schijf kan je aanslag veranderen. Het voorbeeld laat alleen zien waarom € 300 minder aftrek op zichzelf niet leidt tot € 300 extra belasting.
Startersaftrek
Voor starters ligt er nog een afzonderlijk voorstel. Het kabinet wil de startersaftrek, een extra aftrek voor ondernemers die daarvoor in aanmerking komen, in 2027 verlagen van € 2.123 naar € 10. De regeling zou in 2028 verdwijnen. Op 1 november 2026 staat deze wijziging nog niet vast.
Gebruik je nu startersaftrek, dan kan dit voorstel zwaarder meewegen in je vooruitbetaling dan de verandering van de zelfstandigenaftrek alleen. Of je er in 2027 mee te maken krijgt, wordt bepaald door de voorwaarden voor de startersaftrek én door de behandeling van het Belastingplan 2027 door de Tweede en Eerste Kamer.
De eerste voorlopige aanslagen volgen eind 2026
Volgens de uitvoeringstoets van de Belastingdienst gaan de eerste voorlopige aanslagen over 2027 eind 2026 de deur uit. Een voorlopige aanslag is een bedrag aan inkomstenbelasting dat je alvast betaalt, doorgaans in maandelijkse termijnen vanaf januari. Daardoor kan de eerste betaling van 2027 al anders zijn dan die van het jaar ervoor.
De Belastingdienst verwerkt de belastingregels in zo’n aanslag, maar de schatting van je inkomen is doorgaans gebaseerd op oudere gegevens. Is je winst inmiddels veranderd, dan kan het maandbedrag dus alsnog afwijken van wat bij je huidige situatie past. De geplande stemming in de Tweede Kamer over het Belastingplan 2027 vindt na 19 november 2026 plaats; ook de Eerste Kamer moet de voorgestelde wijzigingen nog behandelen.
Wat dit voor jou betekent
- Check bij ontvangst van je voorlopige aanslag over 2027 welke winst de Belastingdienst gebruikt. Vergelijk die schatting met wat je zelf voor 2027 verwacht en kijk of aanpassen nodig is.
- Gebruik je de zelfstandigenaftrek, reken dan met de winstvrijstelling ná die aftrek. Het rekenvoorbeeld hierboven isoleert het effect van de aftrekverlaging; jouw aanslag kan ook door de belastingtarieven veranderen.
- Kom je in aanmerking voor startersaftrek, houd dan het verloop van het Belastingplan 2027 in de gaten. Die voorgestelde wijziging staat nog los van de al vastgelegde afbouw van de zelfstandigenaftrek.
De Tweede Kamer stemt volgens de planning na 19 november 2026 over de voorgestelde wijzigingen.
Bronnen : overheid.nl, Consumentenbond, Belastingdienst, fnvzzp.nl, welingelichtekringen.nl
Dit artikel bevat algemene informatie en is geen persoonlijk financieel advies.
