Op 9 september 2026 stond de laagste hypotheekrente met NHG op 3,47%. Toch zegt dat percentage op zichzelf weinig over wat je maandelijks aan rente betaalt: je hypotheekschuld bepaalt in grote mate je maandlast, en die schuld is volgens CBS het hoogst bij 35- tot 45-jarigen. Huiseigenaren van 65 tot 75 jaar hadden in 2023 gemiddeld nog € 182.551 hypotheekschuld. Voor huiseigenaren en starters is vooral de schuld bepalend die zij tegen de actuele rente moeten dragen.
De bruto maandlast in 2026
Een Nederlands gezin betaalt in 2026 gemiddeld ongeveer € 1.960 bruto per maand aan hypotheeklasten. Voor één gemiddelde Nederlander is dat circa € 1.780 per maand. In beide bedragen zitten rente en aflossing, maar nog geen hypotheekrenteaftrek en ook geen andere woonkosten zoals energie, onderhoud of gemeentelijke belastingen.
Voor een nieuwe hypotheek met 10 jaar rentevast ligt de gemiddelde rente in 2026 volgens de Consumentenbond op ruim 4%. Bij dezelfde rente levert een hogere schuld direct een hogere maandelijkse renterekening op.
Na 45 jaar neemt de hypotheekschuld gemiddeld af
Het CBS ziet dat de gemiddelde hypotheekschuld vanaf de leeftijd van 45 tot 55 jaar weer afneemt. Dat past bij huishoudens die al langer in hun woning wonen en in de jaren ervoor hebben afgelost. De daling zegt niets over wat iemand precies betaalt, want ook de rentevaste periode en het moment van afsluiten tellen mee.
De gemiddelde lening voor een woningaankoop lag in 2025 bijna 8% hoger dan een jaar eerder. Wie recent een huis kocht, kan dus met een flink hogere beginschuld starten dan iemand die al jaren aflost. Vooral bij gezinnen die doorstromen naar een grotere woning loopt dat verschil snel op.
Aftrek eigen woning verschilt ook per levensfase
De aftrek eigen woning is het bedrag dat huiseigenaren voor hun woning van hun belastbare inkomen mogen aftrekken. Daaronder valt vooral hypotheekrenteaftrek, het belastingvoordeel over betaalde hypotheekrente. Huiseigenaren trokken in 2024 samen € 24,8 miljard af, 7% meer dan een jaar eerder, goed voor € 9,5 miljard belastingvoordeel volgens het CBS.
Huishoudens van 45 tot 55 jaar namen met € 6,3 miljard het grootste deel van die aftrek voor hun rekening in 2024. Bij 55- tot 65-jarigen lag het totale bedrag op € 5,2 miljard. Het gebruik stijgt volgens het CBS tot ongeveer 65 jaar en loopt daarna weer terug.
Paren met kinderen gebruikten de aftrek in 2024 het vaakst: 81% maakte gebruik van hypotheekrenteaftrek en/of Wet Hillen, een regeling die het eigenwoningforfait voor sommige huishoudens verlaagt. Hun aftrek kwam uit op € 11,4 miljard en het belastingvoordeel op € 4,6 miljard. Bij paren zonder kinderen gebruikte 71% deze regelingen, met € 2,8 miljard belastingvoordeel.
Een hypotheek van € 441.112 kost bij 4% al € 1.470 rente per maand
Een eenvoudige rekensom laat zien hoe snel rente aantikt. Bij een gemiddelde lopende hypotheekwaarde van € 441.112 in 2025 en een rente van 4% bedraagt alleen de bruto rente € 17.644,48 per jaar. Gedeeld door twaalf maanden is dat € 1.470,37 bruto rente per maand.
| Rekensom | Uitkomst |
|---|---|
| € 441.112 × 4% rente per jaar | € 17.644,48 |
| € 17.644,48 ÷ 12 maanden | € 1.470,37 per maand |
Dit voorbeeld bevat nog geen aflossing. Bij een annuïtaire hypotheek, waarbij je elke maand rente én aflossing betaalt, ligt de totale bruto maandlast in de eerste jaren dus hoger. Een andere berekening van gemiddelde lopende hypotheeklasten kwam in 2025 uit op circa € 700 per maand, wat laat zien dat gemiddelden sterk verschillen door de gebruikte groep en de leeftijd van de lening.
Rente en inflatie houden de markt in beweging
De ECB verhoogde op 10 september 2026 opnieuw de rente. Voor heel 2026 rekent de centrale bank op een gemiddelde inflatie van 3,0% in de eurozone. Geldverstrekkers bepalen hun hypotheekrentes niet één op één op basis van dat ECB-tarief: ontwikkelingen op de financiële markten werken wel door in nieuwe rentetarieven.
In Nederland lag de inflatie in juli 2026 op 3,1%. Dat was iets hoger dan het gemiddelde in de eurozone. Voor wie een rentevaste periode kiest, blijft vooral van belang welke rente op het moment van afsluiten geldt en hoeveel schuld er nog openstaat.
Wat dit voor jou betekent
- Vergelijk je bruto maandlast met de gemiddelden van € 1.780 voor één persoon en € 1.960 voor een gezin, maar tel daar ook je overige woonkosten bij op.
- Check hoeveel van je maandbedrag uit rente bestaat en hoeveel uit aflossing. Dat verschil is vooral relevant als je hypotheek al langere tijd loopt.
- Houd bij je belastingaangifte rekening met de aftrek eigen woning: het belastingvoordeel hangt af van je betaalde rente, inkomen en persoonlijke situatie.
- Wie een nieuwe rentevaste periode overweegt, kan de actuele hypotheekrentes per rentevaste periode vergelijken en de bruto en netto maandlasten berekenen.
Bronnen : Consumentenbond, CBS, DNB, overheid.nl
Dit artikel bevat algemene informatie en is geen persoonlijk financieel advies.
