In 2026 sluit volgens onderzoekers Dazure en Advieskeuze rond de 25% van de consumenten bij een hypotheek een overlijdensrisicoverzekering af, tegen ongeveer 60% acht jaar eerder. Maar dat lagere aandeel vertelt niet of huiseigenaren het risico bewust hebben afgewogen: ook bij een hypotheek met NHG is zo’n verzekering niet verplicht. Voor huiseigenaren maakt het verschil wat er met de hypotheekschuld gebeurt als een partner overlijdt; NHG kan een restschuld alleen onder voorwaarden kwijtschelden bij gedwongen verkoop.
Het gesprek in cijfers
De uitkomsten komen uit een nog lopend onderzoek van Dazure en Advieskeuze. De deelnemers hadden een beoordeling van hun hypotheekadviseur achtergelaten en daarna aanvullende vragen beantwoord over het adviesgesprek. Het gaat dus om de ervaringen van die klanten, niet om een telling van alle Nederlandse huiseigenaren.
| Hoe kwam de verzekering ter sprake? | Aandeel ondervraagde klanten |
|---|---|
| Duidelijk besproken | 66,2% in de voorlopige resultaten van 2026 |
| Alleen kort genoemd | 15,1% in de voorlopige cijfers van 2026 |
Ook een korte vermelding zegt weinig over de inhoud van het gesprek. Een adviseur kan de overlijdensrisicoverzekering, vaak afgekort tot ORV, noemen zonder met je door te nemen of de achterblijvende partner de hypotheek kan blijven betalen. Juist die afweging bepaalt of je de bescherming nodig vindt en voor welk bedrag.
De geldverstrekker kan de verzekering alsnog eisen
NHG liet de verplichting om bij een hypotheek een ORV af te sluiten in 2018 los. Dat gaf kopers meer keuze. Ook bij een vrijwillige verzekering horen de financiële gevolgen van een overlijden bij het hypotheekgesprek. De maandelijkse betaling aan de geldverstrekker loopt voor de achterblijvers gewoon door.
Ook bij een hypotheek zonder NHG is de verzekering niet standaard wettelijk verplicht als je jonger bent dan 70 jaar. Een individuele geldverstrekker kan haar alsnog als voorwaarde stellen. Vraag daarom bij een hypotheekaanbod na of zo’n eis geldt, ook als je zelf al hebt bekeken hoeveel financiële ruimte je huishouden na een overlijden zou hebben.
Ook het inkomen na een overlijden bepaalt die keuze. Blijft er genoeg inkomen over om de woonlasten te dragen, dan kan een nabestaande misschien in het huis blijven wonen. Valt juist een groot deel van het inkomen weg, dan kan dezelfde hypotheek zwaar worden, ook wanneer de woning op papier voldoende waard is om de lening bij verkoop af te lossen.
Wie de lasten draagt
Het Verbond van Verzekeraars liet in 2024 ruim 17.000 consumenten onderzoeken en wees op het risico dat nabestaanden zonder verzekering de woonlasten niet langer kunnen opbrengen. Vooral huurders en zelfstandig ondernemers sloten volgens dat onderzoek vaak geen ORV af. Ook mensen zonder recente huisaankoop lopen dat risico.
Voor een huishouden met een hypotheek zijn betaalbaarheid en restschuld twee afzonderlijke vragen. Een restschuld is het bedrag dat na verkoop nog openstaat als de woning minder opbrengt dan de hypotheekschuld. Maar ook zonder zo’n tekort kan het wegvallen van inkomen betekenen dat de achterblijver de maandelijkse hypotheekbetaling niet kan volhouden.
Moet de woning worden verkocht en blijft er een schuld over, dan kunnen nabestaanden ook daarmee te maken krijgen. Wat er in jouw situatie op het spel staat, hangt dus af van het inkomen dat overblijft én van de verhouding tussen de verkoopopbrengst en de openstaande lening. Een verzekering en NHG grijpen op verschillende momenten in.
NHG en een ORV lossen een ander probleem op
Een ORV keert na overlijden een vooraf vastgesteld bedrag uit. Dat geld kan worden gebruikt om de hypotheek geheel of gedeeltelijk af te lossen, zodat de achterblijver lagere woonlasten heeft. Hoeveel dat helpt, hangt af van het verzekerde bedrag ten opzichte van de hypotheek die dan nog openstaat.
NHG kan onder voorwaarden een restschuld kwijtschelden als gedwongen verkoop nodig is, bijvoorbeeld na een overlijden. NHG noemt ook werkloosheid en een scheiding als mogelijke aanleiding. Die hulp speelt dus pas bij een verkoop met een tekort; ze is geen maandelijkse uitkering waarmee een nabestaande de hypotheekbetalingen kan blijven doen.
Heb je geen van beide, dan ontbreekt zowel een verzekeringsuitkering na overlijden als de mogelijkheid van kwijtschelding via NHG bij een gedwongen verkoop. Toch kan de achterblijver de woning soms behouden. Wel moet het huishouden de woonlasten zelf kunnen blijven dragen, of bij verkoop een eventueel tekort op een andere manier opvangen.
Wat dit voor jou betekent
- Check bij een hypotheekgesprek of je adviseur met je doorneemt wat er na een overlijden van het huishoudinkomen overblijft. Bij 15,1% van de ondervraagden werd de verzekering alleen kort genoemd; een vermelding alleen geeft nog geen antwoord op de vraag of de hypotheek betaalbaar blijft.
- Vraag je geldverstrekker welke eisen voor jouw hypotheek gelden. Een ORV kan ook zonder algemene verplichting een voorwaarde in het aanbod zijn.
- Heb je NHG, kijk dan afzonderlijk naar de woonlasten zolang de achterblijver in het huis woont. Mogelijke kwijtschelding van een restschuld helpt pas als verkoop nodig is en aan de voorwaarden wordt voldaan.
Bij een gedwongen verkoop kan NHG een restschuld alleen onder voorwaarden kwijtschelden; een ORV keert juist na overlijden een vooraf vastgesteld bedrag uit.
De laagste hypotheekrentes bij 10 jaar rentevast, per geldverstrekker (stand 14 oktober 2026):
| Geldverstrekker | Product | Met NHG | Tot 80% woningwaarde | Tot 100% woningwaarde |
|---|---|---|---|---|
| Centraal Beheer Groen Leef Hypotheek | 3,68% | 3,84% | – | |
| ASR WelThuis | 3,73% | 3,73% | 3,73% | |
| Woonfonds Groen Woongenot Hypotheek | 3,73% | 3,89% | 3,89% | |
| Hypotrust Groen Woon Bewust Hypotheek | 3,81% | 3,87% | – | |
| Argenta Groen Hypotheek | 3,94% | 4,15% | 4,15% | |
| Syntrus Achmea Groen Basis | 4,01% | 4,40% | – |
Bronnen : Consumentenbond, NHG, infinance.nl, vvponline.nl, advieskeuze.nl
Dit artikel bevat algemene informatie en is geen persoonlijk financieel advies.
