Wie in 2026 scheidt, kan bij de aangifte over dat jaar kiezen om het hele jaar als fiscale partners te worden beschouwd en gezamenlijke aftrekposten te verdelen. Maar dat betekent niet dat ook de eigenwoningreserve vrij te verdelen is: die is persoonlijk. Voor gescheiden huiseigenaren tellen de verdeling van de hypotheekrenteaftrek en ieders deel van de overwaarde bij de aankoop van een volgend huis.
Wie is eigenaar?
Voor de Belastingdienst maakt het verschil wie eigenaar is, wie in het huis woont en wie de hypotheekrente betaalt. Die drie dingen kunnen na een scheiding uit elkaar lopen. Woon je in een huis dat alleen van je ex-partner is en betaal je de hypotheekrente? Dan kun je die rente volgens de Belastingdienst niet aftrekken als kosten van een eigen woning: voor jou is het huis geen eigen woning.
Bij een gezamenlijke koopwoning ligt dat anders. Dan hebben jullie ieder een aandeel in het huis en in de bijbehorende hypotheekschuld. De aangifte vraagt daardoor meer aandacht dan alleen nagaan van welke rekening de rente is betaald. Vooral als één van jullie vertrekt en de ander alle lasten overneemt, kunnen de betaalde bedragen fiscaal verschillend uitpakken.
De vertrekdatum zet de fiscale klok aan
Voor de vertrokken eigenaar begint de termijn op de dag na het verlaten van de woning, aldus de Belastingdienst. Noteer dus wanneer je daadwerkelijk bent vertrokken. Zolang het huis voor jou nog als eigen woning geldt, geef je jouw aandeel ook zo aan in de belastingaangifte, hoewel je er niet meer woont.
Na afloop van de termijn verandert de behandeling van jouw aandeel. De rente over jouw deel van de hypotheekschuld is dan niet meer aftrekbaar als hypotheekrente voor de eigen woning. Ook geef je voor dat deel geen eigenwoningforfait meer aan, het bedrag dat de Belastingdienst bij huiseigenaren bij het inkomen optelt.
Koop je direct na je vertrek zelf een ander huis, dan kan er tijdelijk renteaftrek voor beide woningen zijn. Volgens de Belastingdienst kan dat voor maximaal 2 jaar tegelijk. Het gaat daarbij om de oude gezamenlijke woning én de nieuwe woning die je zelf bewoont; de aftrek voor je aandeel in het oude huis loopt niet onbeperkt door.
Wie betaalt de rente?
Soms vertrekt iemand, maar blijft diegene de volledige hypotheekrente betalen terwijl de ex-partner in het huis woont. Het deel dat de vertrokken partner voor de ander betaalt, kan volgens de Belastingdienst onder voorwaarden meetellen als betaalde partneralimentatie, een bijdrage in het levensonderhoud van de ex-partner. De bewoner geeft datzelfde bedrag dan aan als ontvangen partneralimentatie.
Ook zonder zo’n alimentatieverplichting kan de betaling gevolgen hebben voor de renteaftrek van de vertrokken eigenaar. Betaalt de ander diens renteaandeel, dan kan de vertrokken eigenaar dat bedrag volgens de Belastingdienst alleen aftrekken als de betaler het terugvordert. Zo’n terugvordering heet een regresvordering. Een betaling van de gezamenlijke rekening of door je ex is dus op zichzelf niet genoeg om te bepalen wie de rente mag aftrekken.
Een halve hypotheek geeft geen recht op alle renteaftrek
Neem de situatie waarin jullie ieder 50% van de gezamenlijke woning en hypotheek hebben. Jij blijft wonen en betaalt voortaan de volledige rente. Volgens de Belastingdienst mag je de helft daarvan als rente voor jouw eigen woning aftrekken: 50% van de betaalde rente hoort bij jouw aandeel in de hypotheekschuld.
De andere helft betaal je voor het aandeel van je ex. Bestaat er een onderhoudsverplichting, dan kun je die 50% aangeven als betaalde partneralimentatie. Dat is een andere aftrekpost dan hypotheekrente. Ontbreekt die verplichting, dan kun je de betaling niet zomaar op dezelfde manier verwerken. Bij het invullen van de aangifte maakt die afspraak tussen jullie dus verschil.
De overwaarde
Na verkoop krijgt ieder zijn eigen deel van de eigenwoningreserve mee. Dat is de overwaarde waarmee de Belastingdienst rekening houdt als je weer een huis koopt. Bij een huwelijk in gemeenschap van goederen is die verdeling volgens de Belastingdienst in beginsel 50/50. Een keuze om gezamenlijke aftrekposten in de aangifte anders te verdelen, verandert niets aan die persoonlijke reserve.
Daarna speelt de bijleenregeling: gebruik je jouw overwaarde niet voor een volgend huis, dan is de rente over een overeenkomstig deel van de nieuwe lening niet aftrekbaar. Voor een vertrokken ex-partner die binnen 3 jaar na het einde van de eigenwoningstatus van het oude huis een nieuwe eigen woning koopt, vermindert die overwaarde volgens de Belastingdienst het bedrag waarover hypotheekrente aftrekbaar is. De einddatum van de eigenwoningstatus is hier dus een ander ijkpunt dan de dag waarop je vertrok.
Een scheidingsverzoek beëindigt het partnerschap niet vanzelf
Voor gehuwden en geregistreerd partners stelt de Belastingdienst twee voorwaarden aan het einde van het fiscaal partnerschap. Er moet een verzoek bij de rechtbank zijn ingediend voor scheiding, scheiding van tafel en bed of ontbinding van het geregistreerd partnerschap. Daarnaast mogen jullie niet meer op hetzelfde adres staan ingeschreven.
Staan jullie na het indienen van het verzoek nog wel samen ingeschreven, dan zijn jullie dus nog fiscale partners. Dat kan ook spelen als één van jullie in de praktijk al elders verblijft. Kijk voor de belastingaangifte daarom naar zowel de aanvraag bij de rechtbank als de adresinschrijving; de datum waarop jullie besloten uit elkaar te gaan, beslist dit niet alleen.
Wat dit voor jou betekent
Check na je vertrek welk deel van de woning en de hypotheekschuld nog van jou is. Vergelijk vervolgens je vertrekdatum met de periode waarin je jouw aandeel als eigen woning hebt opgegeven. Zo zie je of je aangifte aansluit op de termijn die de Belastingdienst daarvoor gebruikt.
Betaalt één van jullie alle rente, kijk dan of er een onderhoudsverplichting of een afspraak over terugbetaling bestaat. Bij verkoop kun je nagaan welk deel van de overwaarde van jou is, zodat je dat kunt meenemen in een berekening voor een volgend huis. Controleer ook de rechtbankaanvraag en jullie adresinschrijving als je wilt weten hoe het fiscaal partnerschap voor jullie aangifte uitpakt. Bij een verdeling van 50/50 is alleen de rente over jouw helft hypotheekrente voor jouw eigen woning. Een andere verdeling van gezamenlijke aftrekposten in de aangifte verandert niets aan jouw persoonlijke eigenwoningreserve.
De laagste hypotheekrentes bij 10 jaar rentevast, per geldverstrekker (stand 23 oktober 2026):
| Geldverstrekker | Product | Met NHG | Tot 80% woningwaarde | Tot 100% woningwaarde |
|---|---|---|---|---|
| Centraal Beheer Groen Leef Hypotheek | 3,65% | 3,81% | – | |
| Woonfonds Groen Woongenot Hypotheek | 3,70% | 3,86% | 3,86% | |
| ASR WelThuis | 3,73% | 3,73% | 3,73% | |
| Hypotrust Groen Woon Bewust Hypotheek | 3,76% | 3,87% | – | |
| Argenta Groen Hypotheek | 3,89% | 4,10% | 4,10% | |
| Attens Groen Attens Hypotheken | 4,01% | 4,09% | – |
Bronnen : Belastingdienst, Consumentenbond, CBS, asnbank.nl, ikbenfrits.nl
Dit artikel bevat algemene informatie en is geen persoonlijk financieel advies.
