In 2024 besteedden starters met een koopwoning 26,3% van hun besteedbaar inkomen aan woonlasten, tegenover 22,9% bij doorstromers. Maar die percentages laten niet zien hoe energie en hypotheek per leeftijd verschillen: in 2021 waren de energie-uitgaven het hoogst bij huishoudens met een referentiepersoon rond de 50 of 51 jaar, met bijna € 1.900 per jaar. Huizenkopers van 40 tot 45 jaar sloten in 2024 gemiddeld de hoogste hypotheek af: € 419.691. Voor jou als huiseigenaar is vooral de vraag hoe zwaar energie en hypotheek samen op je inkomen drukken.
De gemiddelde hypotheekschuld ligt hoger dan de middelste schuld
De energierekening viel volgens het CBS met de tarieven van januari 2026 € 52 per jaar lager uit dan een jaar eerder. Dat is zo’n € 4,33 per maand. Het gaat om een berekening voor een gemiddeld huishouden; je eigen rekening hangt af van je tarieven en verbruik.
Bij hypotheken is de spreiding groot. Begin 2026 stond er volgens het CBS gemiddeld ongeveer € 209.000 per hypotheek open. Dat gemiddelde wordt opgetrokken door huishoudens met een hoge schuld. Het vertelt je dus weinig over de maandlasten van een huiseigenaar van jouw leeftijd, zeker als die de lening jaren geleden tegen een andere rente afsloot.
Jonge kopers lenen minder, terwijl oudere eigenaren vaak al hebben afgelost
Huizenkopers van 20 tot 25 jaar sloten in 2024 volgens CBS-cijfers gemiddeld een hypotheek van € 296.345 af. Zij kochten vaker een minder dure woning. Het verschil met de groep die in de intro de hoogste nieuwe hypotheek had, bedraagt € 123.346. Hoeveel kopers later nog aan de bank verschuldigd zijn, blijkt niet uit deze nieuwe hypotheekbedragen.
Voor die openstaande schuld zie je een ander leeftijdspatroon. Volgens CBS-cijfers hadden huiseigenaren van 65 tot 75 jaar in 2023 gemiddeld € 182.551 aan hypotheekschuld. Bij 75- tot 85-jarigen was dat € 137.073. Aflossen kan dat verschil helpen verklaren, maar uit die bedragen kun je geen maandbedrag afleiden.
Ook de energierekening beweegt niet vanzelf mee met de hypotheekschuld. Het CBS zag bij de leeftijdsuitsplitsing over 2021 dat huishoudens in de gezinsfase doorgaans meer energie gebruikten, onder meer doordat ze hun woning intensiever gebruikten. Een hogere energierekening rond die leeftijd en een dalende hypotheekschuld op latere leeftijd zijn dus twee verschillende ontwikkelingen.
De woonquote laat zien hoeveel ruimte je overhoudt
De mediane woonquote was in 2024 20,1%, meldt het CBS. De woonquote is het deel van je besteedbaar inkomen dat naar wonen gaat; de mediaan is de middelste uitkomst als je alle huishoudens op een rij zet. Daarmee vergelijk je de druk op het inkomen, in plaats van alleen bedragen in euro’s naast elkaar te leggen.
Voor kopers die voor het eerst een woning betrokken, lag dat aandeel in 2024 3,4 procentpunt hoger dan voor doorstromers. Bij de onderzochte starters vroeg wonen gemiddeld een groter deel van hun besteedbare inkomen.
De groep woningstarters zelf werd bovendien kleiner. Het CBS telde er in 2024 518.000, tegenover 560.000 in 2023. Dat zijn alle starters op de woningmarkt, dus ook huurders. Het cijfer kun je daarom niet gebruiken om een gemiddelde hypotheeklast voor nieuwe kopers te berekenen.
Rekenvoorbeeld: rente per maand
De middelste openstaande hypotheekschuld lag begin 2026 volgens het CBS op € 171.900. Neem voor een rekensom de gemiddelde rente voor 10 jaar vast met Nationale Hypotheek Garantie, de garantie die onder voorwaarden bij een hypotheek hoort: die stond in de week van 12 oktober 2026 op 4,49%. Bij die combinatie kom je met een eenvoudige rentesom uit op € 7.718,31 per jaar, of € 643,19 per maand aan rente.
De CBS-energierekening uit de chapo komt, gedeeld door 12, neer op ongeveer € 166,08 per maand. Tel je dat bij de berekende rente op, dan krijg je ongeveer € 809,27 per maand. Dat is geen totale woonlast: bij een hypotheek waarbij je maandelijks aflost, komt die aflossing erbij. Ook jouw werkelijke hypotheekrente en energieverbruik kunnen anders zijn.
Deze som combineert bovendien een middelste hypotheekschuld met een gemiddelde energierekening. Het CBS zegt daarmee niet dat één huishouden precies die schuld én dat verbruik heeft. Juist daarom is een eigen berekening nuttiger als je wilt weten welk bedrag er maandelijks van jouw rekening gaat.
Cijfers uit verschillende jaren passen niet naadloos op elkaar
De leeftijdscijfers voor energie gaan over uitgaven in 2021; de bedragen voor nieuwe hypotheken over 2024. De openstaande schuld van oudere huiseigenaren is weer gemeten in 2023. De cijfers uit verschillende jaren leveren geen gezamenlijke maandrekening per leeftijdsgroep op.
Bij de hypotheekrente speelt ook het meetmoment mee. Tijdens de week van 12 oktober 2026 daalde het gemiddelde tarief voor hypotheken met Nationale Hypotheek Garantie en een rentevaste periode van tien jaar met 0,03 procentpunt, vanaf 4,52%. Wie jaren geleden een rente vastzette, betaalt niet automatisch de rente uit het rekenvoorbeeld. Je lopende rente en leningvorm bepalen wat er nu maandelijks wordt afgeschreven.
Wat dit voor jou betekent
- Check je eigen hypotheekoverzicht als je jouw maandlast wilt vergelijken. De CBS-schuldcijfers over 2023 en begin 2026 tonen wat mensen nog verschuldigd zijn, niet wat ze iedere maand betalen.
- Vergelijk je werkelijke energieverbruik en tarieven met je jaarafrekening. Het CBS-bedrag op basis van januari 2026 is een gemiddelde berekening en kan afwijken van jouw situatie.
- Leg je woonlasten naast je besteedbaar inkomen. Het CBS-cijfer over de woonquote in 2024 geeft een ijkpunt, maar jouw eigen verhouding laat zien hoeveel ruimte er in je budget overblijft.
Bereken je hypotheekmaandlasten met je openstaande schuld en rente, en tel daar je eigen maandbedrag voor energie bij op.
De laagste hypotheekrentes bij 10 jaar rentevast, per geldverstrekker (stand 14 oktober 2026):
| Geldverstrekker | Product | Met NHG | Tot 80% woningwaarde | Tot 100% woningwaarde |
|---|---|---|---|---|
| Centraal Beheer Groen Leef Hypotheek | 3,68% | 3,84% | – | |
| ASR WelThuis | 3,73% | 3,73% | 3,73% | |
| Woonfonds Groen Woongenot Hypotheek | 3,73% | 3,89% | 3,89% | |
| Hypotrust Groen Woon Bewust Hypotheek | 3,81% | 3,87% | – | |
| Argenta Groen Hypotheek | 3,94% | 4,15% | 4,15% | |
| Syntrus Achmea Groen Basis | 4,01% | 4,40% | – |
Bronnen : CBS, gemeente.nu, vastgoedjournaal.nl, infinance.nl, fintool.nl
Dit artikel bevat algemene informatie en is geen persoonlijk financieel advies.
