De consumentenprijzen lagen in augustus 2026 gemiddeld 3,3% hoger dan een jaar eerder, tegenover 3,2% in juli. Onder dat gemiddelde lopen de uitgaven sterk uiteen: de stijging rond energie betreft in de snelle raming de gezamenlijke CBS-categorie energie en motorbrandstoffen, niet gas en elektriciteit thuis apart. Voor huiseigenaren en starters maakt dat verschil uit: prijsstijgingen raken hun maandbudget op heel verschillende plekken. De definitieve CPI-cijfers over augustus volgen op 8 september en kunnen nog licht afwijken.
De prijsstijging zette in augustus ook door van maand op maand
Volgens de eerste inschatting van het CBS lagen de prijzen in augustus 2026 0,3% hoger dan in juli 2026. De gemiddelde prijsstijging komt dus niet alleen uit de vergelijking met een jaar eerder. De snelle raming is gebaseerd op nog onvolledige gegevens.
In juli bleek hoe zo’n voorlopige uitkomst kan verschuiven. De snelle raming voor die maand kwam uit op 3,1%, terwijl het CBS op 11 augustus op een definitief cijfer van 3,2% uitkwam. De uitkomst voor augustus is dus nog geen eindstand.
| Maand in 2026 | Definitieve inflatie volgens CBS |
|---|---|
| Mei | 3,5% |
| Juni | 2,9% |
| Juli | 3,2% |
Brandstof trok de gecombineerde CBS-categorie eerder flink omhoog
De CBS-categorie energie en motorbrandstoffen zegt niet precies wat er met jouw gas- of stroomrekening gebeurt. In de definitieve cijfers over juli 2026 waren motorbrandstoffen 22,0% duurder dan een jaar eerder, terwijl gas, elektriciteit en stadsverwarming samen 1,1% duurder waren.
Wie veel kilometers rijdt, merkt een stijgende olieprijs vaak sneller aan de pomp dan een huishouden met een vast energiecontract op de maandelijkse afschrijving ziet.
De oorlog in het Midden-Oosten, die eind februari 2026 begon, dreef de olie- en gasprijzen op. In februari 2026 lag de Nederlandse inflatie nog op 2,4%, een lager niveau dan in de maanden daarna.
Auto en energiecontract bepalen waar de hogere kosten landen
Voor huishoudens met een auto zijn motorbrandstoffen een terugkerende uitgave: iedere tankbeurt wordt duurder als de brandstofprijs oploopt. Vooral mensen die voor werk of gezin veel onderweg zijn, krijgen die stijging direct in hun lopende uitgaven terug.
Bij een variabel energiecontract kan een verandering van energieprijzen sneller doorwerken in het tarief dan bij een contract met een vaste prijs. Voor augustus heeft het CBS in de snelle raming nog geen apart cijfer gepubliceerd voor alleen gas, elektriciteit en stadsverwarming.
De daling bij de supermarkt kan daar wat tegenover zetten, al verschilt dat flink per boodschappenmandje. De CBS-groep voedingsmiddelen, dranken en tabak omvat meer dan verse producten of de dagelijkse boodschappen van een gezin.
Een energierekening van € 1.020 komt neer op € 85 per maand
Het CBS berekende voor januari 2026 dat een hoofdzakelijk elektrisch verwarmde woning gemiddeld € 1.020 per jaar aan energiekosten had, exclusief eventuele terugleverkosten. Deel je € 1.020 door 12 maanden, dan kom je uit op € 85 per maand.
Voor woningen die met aardgas worden verwarmd, waren de vaste jaarlijkse energiekosten tussen 2022 en januari 2026 met ongeveer € 530 gestegen. Dat zijn kosten die je ook betaalt als je minder verbruikt, zoals netbeheerkosten en vaste leveringskosten.
Een huishouden zonder auto en met een vast energiecontract voelt andere prijsbewegingen dan iemand die veel tankt en een variabel tarief heeft.
Europa laat een ander beeld zien dan de Nederlandse CPI
In de hele eurozone liep de inflatie in augustus 2026 volgens Eurostat op van 2,9% naar 3,3%. De energieprijzen stegen daar met 14,3%, na 10,3% in juli en 8,5% in juni 2026.
Voor internationale vergelijkingen gebruikt Eurostat de geharmoniseerde consumentenprijsindex, meestal afgekort tot HICP. Die meet inflatie op een manier die in eurolanden onderling vergelijkbaar is. Voor Nederland daalde die HICP in augustus juist van 3,0% naar 2,8%.
De gewone Nederlandse consumentenprijsindex en de HICP kunnen dus uiteenlopen. Beide reeksen gebruiken niet dezelfde bestedingen en wegingsmethode.
De definitieve uitsplitsing komt op 8 september
Het CBS publiceert op 8 september 2026 de definitieve consumentenprijsindex over augustus. Dan volgt ook een uitgebreidere uitsplitsing van de prijsontwikkelingen binnen de verschillende groepen.
Die publicatie maakt beter zichtbaar hoe groot het verschil is tussen de energierekening thuis en de kosten van brandstof aan de pomp. Energie was in juni 2026 nog 1,8% goedkoper dan een jaar eerder, voordat die groep in juli omsloeg naar een stijging van 1,1%.
Wat dit voor jou betekent
- Rijd je veel, houd dan je uitgaven aan de pomp apart bij. De hoge prijsstijging zit in de CBS-categorie waarin brandstoffen en energie samen worden gemeten.
- Heb je een variabel energiecontract, vergelijk dan je actuele termijnbedrag met je verbruik en de vaste kosten op je rekening. Bij elektrisch verwarmen lag de gemiddelde jaarlijkse rekening in januari 2026 op € 1.020.
- Wacht voor een preciezer beeld van augustus op de definitieve CBS-cijfers, omdat de snelle raming nog kan veranderen.
Wil je je woonlasten naast je andere vaste uitgaven zetten, bereken dan je maandlasten van je hypotheek en maak zo zichtbaar hoeveel ruimte er in je budget overblijft. Het CBS publiceert de definitieve cijfers over augustus op 8 september 2026.
Bronnen : CBS, welingelichtekringen.nl, deaandeelhouder.nl, rabobank.nl, raisin.com
Dit artikel bevat algemene informatie en is geen persoonlijk financieel advies.
