In 2023 hadden huiseigenaren van 65 tot 75 jaar gemiddeld € 182.551 aan hypotheekschuld openstaan, volgens CBS-cijfers. Maar dat gemiddelde laat niet zien hoe weinig woningbezitters rond die leeftijd al helemaal van hun hypotheek af zijn: bij de 65- tot 75-jarigen is dat 29%. Ook onder 75- tot 85-jarigen blijft het met 41% een minderheid; pas bij 85-plussers is met 58% de meerderheid hypotheekvrij. Voor huiseigenaren die richting hun pensioen gaan, blijven de hypotheeklasten dus voor velen bestaan.
Wie telt het CBS mee?
Het gaat om huishoudens met een eigen woning. Huurders tellen niet mee, en de cijfers zeggen ook niet op welke verjaardag iemand zijn hypotheek aflost. Een eerdere CBS-meting onder woningeigenaren vanaf 60 jaar liet zien dat ruim een derde geen hypotheek op de woning had. De rest van die groep had vaker een aflossingsvrije hypotheek dan jongere huiseigenaren. Dat helpt verklaren waarom een koopwoning op latere leeftijd nog met schuld gepaard kan gaan.
Een aflossingsvrije hypotheek laat de schuld staan
Bij een aflossingsvrije hypotheek betaal je tijdens de looptijd rente, maar los je het aflossingsvrije deel niet volgens een vast schema af. Dat drukt de maandlasten zolang de lening loopt. De schuld verdwijnt daardoor ook niet vanzelf. Volgens DNB is bijna 45% van de Nederlandse hypotheekschuld geheel of gedeeltelijk aflossingsvrij.
Dat type hypotheek komt vooral bij oudere hypotheekbezitters voor. In consumentenonderzoek van de AFM had 94% van de 65-plussers met een hypotheek een lening die geheel of gedeeltelijk aflossingsvrij was. Onder hypotheekbezitters jonger dan 35 jaar was dat 12%. Die percentages beschrijven de vorm van de lening.
Ook buiten de oudere leeftijdsgroepen gaat het om veel huishoudens. Volgens DNB hebben naar schatting 2,3 tot 3 miljoen huishoudens een geheel of gedeeltelijk aflossingsvrije hypotheek. Wie tijdens het werkzame leven minder aflost, kan daardoor met een openstaand bedrag met pensioen gaan. Hoeveel dat bedrag is, hangt af van de eigen lening en van eventuele aflossingen buiten het vaste schema.
Wat staat er gemiddeld open?
Huishoudens mét een hypotheek hadden begin 2026 gemiddeld zo’n € 209.000 openstaan, blijkt uit CBS-cijfers. Dat gemiddelde omvat alle leeftijden. Voor de rentebetaling tellen ook de rente op je lening en de omvang van het openstaande bedrag mee. Bij een aflossingsvrij deel komt daar geen geplande maandelijkse aflossing bovenop.
Volgens het CBS ligt de gemiddelde hypotheekschuld het hoogst bij huiseigenaren van 35 tot 45 jaar en neemt die daarna af. Dat verloop gaat over verschillende leeftijdsgroepen, niet over één huishouden dat door de jaren heen is gevolgd. Bovendien kan een gemiddelde schuld samengaan met een flinke spreiding, waarbij iemand zonder hypotheek naast een eigenaar staat die nog wel een lening heeft.
Het verschil tussen twee oudere leeftijdsgroepen is € 23.478
Een eenvoudige vergelijking maakt de CBS-cijfers over 2023 tastbaar. Huiseigenaren van 75 tot 85 jaar hadden gemiddeld € 137.073 hypotheekschuld; bij 85-plussers was dat € 113.595. Trek je die bedragen van elkaar af, dan kom je op € 23.478. Het verschil betreft twee verschillende groepen woningbezitters, geen aflossing door één huishouden in tien jaar.
De rentelast van een afzonderlijke eigenaar hangt af van de eigen hypotheek, waaronder hoeveel er nog openstaat en welk deel daarvan wordt afgelost. De CBS-bedragen laten vooral zien dat de schuld gemiddeld daalt naarmate de onderzochte groep ouder is, terwijl ook bij de oudste eigenaren nog hypotheekschuld voorkomt.
Overwaarde is iets anders dan geld op je rekening
Ook met een openstaande hypotheek kan er veel vermogen in het huis zitten. Volgens CBS-vermogenscijfers over 2021 hadden woningbezitters van 65 jaar en ouder gemiddeld ruim € 312.000 overwaarde. Dat is het verschil tussen de woningwaarde en de eventuele hypotheekschuld. Die waarde zit in de woning en is niet direct beschikbaar voor de maandelijkse rentebetaling.
Ook die overwaarde verschilt per leeftijdsgroep. In de CBS-cijfers over 2021 ging het om gemiddeld bijna € 298.000 bij eigenaren van 65 tot 75 jaar, tegenover ruim € 351.000 bij 85-plussers. Het zijn bovendien gemiddelden uit een ander jaar dan de schuldencijfers hierboven. Je kunt ze daarom niet optellen of aftrekken alsof ze samen de balans van één gemiddeld huishouden vormen.
Een koopwoning komt onder ouderen vaker voor
In 2006 woonde 40% van de 65-plussers in een koopwoning; in 2023 was dat volgens het CBS 58%. Onder alle leeftijdsgroepen samen lag het aandeel sinds 2010 rond 56%. Oudere huishoudens zijn daarmee een grotere groep op de koopwoningmarkt geworden.
Dat maakt het verschil tussen woningbezit en hypotheekvrij wonen belangrijk. De CBS-cijfers over hypotheekschuld gaan over wat er nog openstaat, terwijl de cijfers over overwaarde ook de waarde van het huis meenemen. Voor je dagelijkse uitgaven weegt vooral mee welke betalingen aan de lening doorlopen en hoeveel inkomen je na je pensioen verwacht te hebben.
Wat dit voor jou betekent
- Check in je hypotheekoverzicht welk deel van je lening aflossingsvrij is. Kijk daarbij hoeveel er aan het einde van de looptijd nog openstaat; bij dat deel verdwijnt de schuld niet via vaste maandelijkse aflossingen.
- Vergelijk je resterende hypotheek met de waarde van je eigen woning. Een landelijk gemiddelde voor overwaarde zegt weinig over wat er bij jouw huis en lening mogelijk is.
- Neem je verwachte pensioeninkomen mee wanneer je je toekomstige maandlasten bekijkt. Vraag bij je geldverstrekker of een financieel adviseur na welke mogelijkheden en voorwaarden voor jouw hypotheek gelden.
Bereken je maandlasten met je eigen openstaande schuld en vergelijk wat de verschillende mogelijkheden daarvoor betekenen.
De laagste hypotheekrentes bij 10 jaar rentevast, per geldverstrekker (stand 4 oktober 2026):
| Geldverstrekker | Product | Met NHG | Tot 80% woningwaarde | Tot 100% woningwaarde |
|---|---|---|---|---|
| Centraal Beheer Groen Leef Hypotheek | 3,78% | 3,93% | – | |
| ASR WelThuis | 3,83% | 3,83% | 3,83% | |
| Woonfonds Groen Woongenot Hypotheek | 3,83% | 3,98% | 3,98% | |
| Hypotrust Groen Woon Bewust Hypotheek | 3,86% | 3,87% | – | |
| Argenta Groen Hypotheek | 3,94% | 4,15% | 4,15% | |
| Syntrus Achmea Groen Basis | 4,01% | 4,40% | – |
Bronnen : CBS, DNB, overheid.nl, Nibud, Radar
Dit artikel bevat algemene informatie en is geen persoonlijk financieel advies.
