Wie in 2026 een nieuwe hypotheek met tien jaar rentevast afsluit, betaalt gemiddeld 4,3% rente. Achter dat percentage gaan sterk uiteenlopende maandbedragen schuil: de gemiddelde lopende hypotheeklast ligt rond € 700 per maand, terwijl Homefinance.nl voor een gezin op € 1.960 bruto per maand uitkomt. Dat verschil zit onder meer in bruto of netto rekenen en in het onderscheid tussen nieuwe hypotheken, bestaande leningen, gezinnen en individuele hypotheekhouders. Voor huiseigenaren en starters is dat van belang, zeker nu de gemiddelde hypotheeksom bij woningaankopen in de laatste maanden van 2025 volgens het Kadaster € 513.000 bedroeg.
Waar staat de rente nu?
Het gemiddelde rentetarief van de Consumentenbond geldt alleen voor nieuw afgesloten hypotheken met een rentevaste periode van tien jaar. Bij zo’n rentevaste periode blijft het percentage tien jaar gelijk, ook als de marktrente tussentijds stijgt of daalt. Wie al langer een hypotheek heeft, kan dus een heel ander tarief betalen.
Dat onderscheid verklaart waarom er geen enkel bedrag bestaat dat voor elke hypotheekhouder geldt. Iemand die in 2021 of 2022 een lening afsloot, heeft vaak een andere rente dan een koper die in 2026 naar de bank gaat. De maandlast hangt daarnaast af van de hypotheekvorm, de looptijd en het deel dat al is afgelost.
Nieuwe kopers lenen steeds grotere bedragen
Het Kadaster zag dat de gemiddelde hypotheeksom bij een woningaankoop in de tweede helft van 2025 voor het eerst boven € 500.000 uitkwam. Dat bedrag lag bijna 8% hoger dan een jaar eerder. Hogere huizenprijzen leiden zo tot een grotere lening, ook als de rente zelf weinig verandert.
In januari 2025 stond het gemiddelde hypotheekbedrag op € 352.697, het hoogste niveau tot dan toe. Dat cijfer gaat over gemiddelde hypotheekbedragen in die maand en is dus iets anders dan de hypotheeksom bij een aankoop in de tweede helft van het jaar.
Voor nieuwe kopers telt vooral de combinatie van een hoge lening en een hogere rente. Bij een hypotheek van € 513.000 is 4,3% rente op jaarbasis € 22.059. Deel je alleen dat rentedeel door twaalf, dan kom je uit op ongeveer € 1.838 per maand, nog voordat aflossing is meegerekend.
De maandlast hangt sterk af van de manier van rekenen
De berekening voor een gezin komt uit op een bruto hypotheeklast van € 1.960 per maand. Bruto betekent vóór het mogelijke belastingvoordeel van hypotheekrenteaftrek, de regeling waarmee je onder voorwaarden betaalde hypotheekrente mag aftrekken van je inkomen. Energiekosten, gemeentelijke lasten en woonverzekeringen zitten niet in dit bedrag.
Voor één gemiddelde hypotheekhouder bedraagt dezelfde bruto berekening € 1.780 per maand. Het verschil tussen de berekende bedragen en de maandlast van circa € 700 voor lopende hypotheken komt mede door het verschil tussen een nieuwe lening en de bestaande hypotheekvoorraad, waarin ook oudere leningen zitten met lagere rentes en kleinere oorspronkelijke bedragen.
Bij de vergelijking van bruto en netto maandlasten loopt het verschil in de berekening op tot € 162 per maand. Over twaalf maanden is dat € 1.944. Een maandbedrag is dus pas bruikbaar als bekend is of belastingvoordeel en aflossing zijn meegerekend.
ECB-rente liep in 2026 in twee stappen op
| Moment | Besluit of cijfer |
|---|---|
| Mei 2026 | Inflatie eurozone: 3,2% op jaarbasis |
| 11 juni 2026 | ECB-depositorente: 2,25% |
| 10 september 2026 | ECB-depositorente: 2,50% |
De ECB verhoogde de depositorente op 11 juni 2026 met 25 basispunten, waarbij 1 basispunt gelijkstaat aan 0,01 procentpunt. Het was de eerste verhoging sinds 2023. De depositorente is de rente die banken ontvangen als zij geld bij de ECB stallen.
Op 10 september 2026 volgde opnieuw een verhoging naar 2,50%. De ECB reageerde in juni op een oplopende inflatie in de eurozone: die steeg van 3,0% in april 2026 naar 3,2% in mei 2026, vooral door hogere energieprijzen. In Nederland kwam de inflatie in mei 2026 uit op 3,4%.
De hypotheekschuld groeit ook ten opzichte van de economie
De totale hypotheekschuld van huishoudens nam volgens het CBS toe van 79,2% van het bruto binnenlands product in 2024 naar 79,4% in 2025. Het bruto binnenlands product, vaak afgekort tot bbp, is de totale waarde van goederen en diensten die Nederland in een jaar produceert.
Die stijging is beperkt, maar de hypotheekschuld groeide sneller dan de economie als geheel. Voor huishoudens is vooral van belang hoeveel ruimte er na de woonlasten overblijft voor dagelijkse uitgaven, sparen en onverwachte kosten.
Wat dit voor jou betekent
Loopt jouw rentevaste periode binnenkort af, vergelijk dan je huidige tarief met de rente voor nieuwe leningen met dezelfde rentevaste periode. Een nieuw percentage werkt door in je bruto maandlast, terwijl het uiteindelijke nettobedrag ook afhangt van hypotheekrenteaftrek.
Wie een woning wil kopen, kan het beste rekenen met de volledige lening en niet alleen met de aankoopprijs. Het Kadaster zag in de tweede helft van 2025 gemiddelde hypotheeksommen van meer dan € 500.000, waardoor kleine renteverschillen in euro’s flink kunnen aantikken.
Heb je een bestaande hypotheek, kijk dan naar je eigen rente, resterende schuld en resterende rentevaste periode. Vergelijk de actuele hypotheekrentes per rentevaste periode en bereken wat die voor jouw maandlasten betekenen. Op 10 september 2026 bracht de ECB de depositorente naar 2,50%.
Bronnen : Consumentenbond, Kadaster, CBS, overheid.nl, NOS
Dit artikel bevat algemene informatie en is geen persoonlijk financieel advies.
