Zes op de tien zelfstandigen gaan jaarlijks vier weken of langer met vakantie, blijkt uit recent onderzoek onder ruim 2.000 zzp’ers. Daarmee nemen ze ongeveer evenveel vrij als een werknemer in loondienst. En anders dan bij een baas in loondienst bepalen ze zelf wanneer de koffer in de auto gaat: driekwart voelt zich vrij om vakantie op te nemen wanneer het uitkomt. Wel verschilt de financiële kant van die van een werknemer, want een zelfstandige regelt zijn vakantiegeld en zijn vrije weken zelf.
Qua vrije weken nauwelijks verschil met loondienst
Ruim zes op de tien zelfstandigen nemen jaarlijks vier weken of meer vrij van het werk. Bijna drie op de tien gaan zelfs zes weken of langer met vakantie. Daarmee zitten zzp’ers qua aantal vrije weken dicht bij werknemers in loondienst, die meestal recht hebben op zo’n vier tot vijf weken verlof per jaar. De groep die naar eigen zeggen amper vrij neemt is klein, ongeveer vier op de honderd.
Het verschil zit in de doorbetaling. Een zelfstandige die vier weken vrij neemt doet dat zonder loon, want verlofdagen die gewoon worden uitbetaald bestaan voor zzp’ers niet. Een zzp’er bouwt zijn vakantie dus zelf op, meestal via het uurtarief en een bedrag dat maandelijks opzij gaat.
De financiële kant vraagt om iets meer planning
Wat wel anders ligt dan in loondienst is de financiële voorbereiding. De omzet van een zzp’er kan dalen zodra hij minder uren maakt voor opdrachtgevers, terwijl de maandlasten onveranderd doorlopen. Juist voor zelfstandigen met een koopwoning tikt dat aan, want de hypotheeklasten stoppen niet tijdens een vrije week. Voor huiseigenaren is die hypotheeklast vaak de grootste maandelijkse verplichting, en die blijft ongeacht de omzet gewoon staan. Uit het onderzoek blijkt dat 40% van de zelfstandigen die financiële kant laat meewegen bij het plannen van vakantie, en dat 42% mede daardoor minder vrij neemt dan hij eigenlijk zou willen.
Loslaten lukt, maar niet altijd volledig
Tussen vrij nemen en zich ook echt vrij voelen zit voor ondernemers een verschil. Toch lukt het loslaten een ruime groep goed. Bijna de helft van de zelfstandigen is op vakantie echt vrij. Een deel koppelt meerdere weken volledig los van het werk, een ander deel kiest voor kortere periodes waarin de laptop dicht blijft. Ruim een derde werkt tijdens de vakantie af en toe door, maar van deze groep zegt 60% dat ze dit vooral doen omdat ze het zelf prettig vinden. Een korte blik op de mail geeft meer rust dan een volle inbox bij thuiskomst.
De vrije weken zijn er, de financiële zekerheid niet vanzelf
Het onderzoek schetst zo een dubbel beeld. Zelfstandigen nemen ruim vakantie en voelen zich vrij om te gaan wanneer het uitkomt, maar missen de financiële vangnetten die werknemers wel hebben. Geen vakantiegeld, geen doorbetaalde verlofdagen en een inkomen dat afhangt van de gemaakte uren. Voor een deel van de zzp’ers betekent dat een vakantie met een prijskaartje dat verder gaat dan de reis alleen, doordat de vaste lasten en woonlasten thuis intussen gewoon doorlopen. Tools zoals deKnab vakantiecheck brengen in kaart hoeveel ruimte een zelfstandige heeft voor een vrije periode en of de woonlasten gedekt blijven.
