De Nederlandse inkomstenbelasting werkt met belastingschijven, die bepalen welk tarief u betaalt over uw inkomen uit werk en woning in 2023. Zo geldt in de eerste schijf een tarief van 36,93% voor inkomens tot en met € 73.031. Voor het deel van uw inkomen daarboven betaalt u het hogere tarief van 49,50% in de tweede schijf. In dit artikel leest u precies hoe deze schijven werken en wat de impact is op uw belastingaangifte.
Wat zijn belastingschijven en hoe werken ze in 2023?
Belastingschijven zijn een essentieel onderdeel van de Nederlandse inkomstenbelasting, die inkomsten verdeelt in verschillende categorieën, genaamd boxen. Volgens de
Belastingdienst heeft elke box eigen belastingtarieven. Box 1 omvat uw inkomen uit werk en woning.
Daarnaast zijn er Box 2 voor inkomen uit aanmerkelijk belang en Box 3 voor inkomen uit sparen en beleggen. Voor 2023 kent Box 1 twee schijven met oplopende tarieven. Dit betekent dat u een hoger percentage belasting betaalt naarmate uw inkomen stijgt.
Overzicht van de belastingschijven en tarieven in 2023
In 2023 kent de inkomstenbelasting in Box 1 twee belastingschijven voor inkomen uit werk en woning. De eerste schijf hanteert een tarief van
36,93% voor inkomens tot
€ 73.032. Voor inkomens boven dit bedrag geldt in de tweede schijf een tarief van
49,50%. Deze tarieven en schijfgrenzen kunnen verschillen afhankelijk van uw AOW-leeftijd, wat in de volgende onderdelen verder wordt uitgelegd.
Belastingschijven voor personen jonger dan de AOW-leeftijd
Voor personen jonger dan de AOW-leeftijd gelden in 2023 de algemene belastingschijven van Box 1. Dit betekent een tarief van
36,93% voor inkomens tot
€ 73.032. Voor inkomens boven dit bedrag betaalt u
49,50% in de tweede schijf. In toekomstige jaren, zoals 2026, wijzigt de structuur van deze schijven. Voor 2026 zijn er voor deze groep drie schijven in Box 1. De eerste schijf heeft dan een tarief van
35,75% tot een inkomen van
€ 38.883. Daarna volgt een tweede schijf met
37,56% voor inkomens tussen
€ 38.883 en
€ 78.426. Vanaf
€ 78.426 geldt een tarief van
49,5% in de derde schijf.
Belastingschijven voor personen die de AOW-leeftijd in 2023 bereiken
Personen die in 2023 de AOW-leeftijd bereikten, vielen gedurende het jaar onder twee verschillende belastingregimes in Box 1. Voor de periode vóór de AOW-ingang golden de tarieven voor niet-AOW-gerechtigden (eerste schijf **36,93%**), en voor de periode erna de lagere tarieven voor AOW-gerechtigden (eerste schijf **19,03%**). Dit leidde tot een variërende effectieve belastingdruk in de eerste schijf over het gehele jaar, afhankelijk van de maand van AOW-ingang. Zo was de effectieve belastingdruk in de eerste schijf voor wie in januari 2023 de AOW-leeftijd bereikte **19,03%**. Dit percentage steeg geleidelijk tot **35,43%** voor wie in december 2023 de AOW-leeftijd bereikte, omdat zij een groter deel van het jaar onder het hogere tarief vielen. Voorbeelden van tussenliggende effectieve tarieven zijn **24,99%** in mei en **30,96%** in september.
Inkomstenbelasting en premies volksverzekeringen in box 1
Inkomstenbelasting en premies volksverzekeringen in box 1 omvat uw inkomen uit werk en woning. Dit zijn bijvoorbeeld uw loon, uitkering of winst uit onderneming. Ook de premies voor volksverzekeringen, zoals de AOW en Anw, vallen onder deze box.
De inkomstenbelasting in Box 1 werkt met een progressief tarief, wat betekent dat u meer belasting betaalt naarmate uw inkomen hoger is. Voor 2023 golden de volgende tarieven voor personen die de AOW-leeftijd nog niet hadden bereikt:
* Tot een inkomen van € 73.031: 36,93% (inclusief premies volksverzekeringen)
* Boven een inkomen van € 73.031: 49,50%
Voor personen die in 2023 al de AOW-leeftijd hadden bereikt, golden afwijkende tarieven. Deze worden in de volgende secties verder toegelicht.
Invloed van aftrekposten en heffingskortingen op de belastingschijven
Aftrekposten verlagen uw belastbaar inkomen. Dit betekent dat een deel van uw inkomen niet meetelt voor de berekening van de inkomstenbelasting. Stel, u heeft recht op hypotheekrenteaftrek; dan kan dit uw belastbaar inkomen zo verlagen dat u in een gunstigere belastingschijf valt.
Heffingskortingen worden verrekend met de belasting die u moet betalen. Deze kortingen verminderen direct het bedrag dat u aan de Belastingdienst verschuldigd bent. Ze hebben dus invloed op het uiteindelijke belastingbedrag, ongeacht de specifieke belastingschijven 2023 waarin uw inkomen valt.
Voorbeeldberekeningen van de inkomstenbelasting in 2023
Voorbeeldberekeningen van de inkomstenbelasting in 2023 laten zien hoe de belasting in Box 3 wordt berekend voor spaargeld. De Belastingdienst geeft hierover concrete voorbeelden voor verschillende situaties.
Stel, u had in 2023 € 150.000 spaargeld zonder fiscale partner. De grondslag sparen en beleggen is in dit geval € 93.000. Het voordeel uit sparen en beleggen bedraagt € 855, en het belastbaar rendement komt uit op € 1.380. De inkomstenbelasting in Box 3 bedraagt dan € 273, zoals te zien is op de website van de
Belastingdienst.
Heeft u in 2023 € 350.000 spaargeld met een fiscale partner? Dan is de gezamenlijke grondslag sparen en beleggen € 236.000. Het belastbaar rendement bedraagt € 3.220. Deze cijfers zijn eveneens afkomstig van de
Belastingdienst.
Verschillen in belastingtarieven voor ondernemers en gepensioneerden
De belastingtarieven in Box 1 verschillen voor ondernemers en gepensioneerden. Voor ondernemers zonder AOW-leeftijd gelden de reguliere belastingschijven van 2023. In 2023 gold voor inkomen tot € 73.031 een tarief van 36,93%. Voor inkomen vanaf € 73.031 was dit 49,5%.
Het belastingtarief voor gepensioneerden is lager in Box 1. Een voorbeeldtarief voor gepensioneerden is 19,17%. Deze lagere tarieven gelden voor de inkomstenbelasting in Box 1. Voor actuele belastingtarieven in Box 1 voor 2026 verwijst u naar de Belastingdienst.
Vergelijking van belastingschijven 2023 met voorgaande jaren
De belastingschijven van 2023 voor Box 1 vertonen een duidelijke overeenkomst met die van 2019. Beide jaren hanteren dezelfde tarieven en inkomensgrenzen voor de inkomstenbelasting. Dit biedt een zekere stabiliteit voor uw belastingplanning.
Een vergelijking van de belangrijkste kenmerken ziet u in de tabel hieronder.
| Jaar | Schijf 1 Tarief | Schijf 1 Grens | Schijf 2 Tarief |
|---|
| 2019 | 36,93% | tot € 73.032 | 49,5% |
| 2023 | 36,93% | tot € 73.032 | 49,5% |
Toch zijn er tussen 2019 en 2023 wel wijzigingen doorgevoerd in de belastingschijven van Box 1, vooral in 2020 en 2021. Informatie over de belastingschijven van 2020 en 2021, inclusief tarieven en veranderingen, is beschikbaar voor wie dieper wil duiken in de historische ontwikkeling.
Hoe berekent u uw belasting met de belastingschijven van 2023?
Om uw belasting met de belastingschijven van 2023 te berekenen, begint u met uw inkomen uit werk en woning. Van dit inkomen mag u eerst aftrekposten aftrekken. De Belastingdienst berekent de belasting over het bedrag dat dan overblijft, zoals de
Rijksoverheid aangeeft.
Voor 2023 zijn er twee schijven. De eerste schijf heeft een tarief van
36,93% voor inkomen tot
€ 73.032. Voor inkomen vanaf
€ 73.032 geldt in de tweede schijf een tarief van
49,50%. Van het berekende belastingbedrag trekt men vervolgens heffingskortingen af. Het bedrag dat daarna overblijft, is de daadwerkelijk te betalen belasting. Het is slim om te weten hoe aftrekposten en heffingskortingen uw uiteindelijke belasting beïnvloeden.
Belastingschijven in 2024: wat verandert er?
In 2024 veranderden de belastingschijven in Box 1 ten opzichte van 2023. De eerste schijf kende een iets hoger tarief en een hogere inkomensgrens. Voor 2024 gold in de eerste schijf een tarief van **36,97%** voor inkomens tot **€ 75.624**. Boven dit bedrag, vanaf **€ 75.624**, betaalde u in de tweede schijf **49,5%** inkomstenbelasting. Net als in 2023 kende de inkomstenbelasting in 2024 twee belastingschijven voor mensen die nog geen AOW ontvangen. De specifieke schijven en tarieven van 2024 waren wel afhankelijk van het bereiken van de AOW-leeftijd.
Belastingvrij schenken in 2023: wat u moet weten
In 2023 kon u onder bepaalde voorwaarden belastingvrij schenken. De Belastingdienst stelt jaarlijks de regels hiervoor vast. De jaarlijkse vrijstelling voor schenkingen bedroeg in 2023 € 6.035. Dit betekent dat u dit bedrag per ontvanger per jaar kon schenken. De ontvanger betaalde dan geen schenkbelasting.
Daarnaast was er een eenmalige verhoogde vrijstelling mogelijk voor ontvangers tussen 18 en 40 jaar. Deze specifieke regels voor belastingvrij schenken boden flexibiliteit. De bekende ‘jubelton’, een eenmalige schenking voor de eigen woning, werd in 2023 verlaagd. In 2022 bedroeg deze vrijstelling nog € 106.671. Vanaf 2024 is de mogelijkheid tot belastingvrij schenken voor de eigen woning volledig afgeschaft. Houd hier rekening mee bij uw financiële planning.
Wat verandert er in de belastingschijven na het bereiken van de AOW-leeftijd?
Na het bereiken van de AOW-leeftijd worden de belastingtarieven in Box 1 aangepast. Het tarief in de eerste schijf van Box 1 is dan lager, mede doordat de loonheffing geen AOW-premie meer bevat.
Voor 2023 golden de volgende tarieven voor AOW-gerechtigden:
* **Voor personen geboren op of na 1 januari 1946:**
* Verzamelinkomen tot € 38.883 werd belast tegen 17,85%.
* Het deel daarboven, tot € 73.031, werd belast tegen 37,07%.
* Boven € 73.031 gold een tarief van 49,50%.
* **Voor personen geboren vóór 1 januari 1946:**
* Verzamelinkomen tot € 41.123 werd belast tegen 17,85%.
* Het deel daarboven, tot € 73.031, werd belast tegen 37,07%.
* Boven € 73.031 gold een tarief van 49,50%.
Hoe beïnvloeden heffingskortingen mijn te betalen belasting?
Heffingskortingen verlagen direct uw te betalen belasting. Ze zijn een korting op de inkomstenbelasting en premies volksverzekeringen, zoals de Belastingdienst aangeeft. Voor 2023 gaven deze kortingen recht op een vermindering van de berekende belasting. Deze kortingen worden verrekend met de verschuldigde belasting in box 1, 2 en 3. In box 1 verminderen ze uw belastingaanslag, zolang de te betalen inkomstenbelasting hoog genoeg is.
Welke inkomsten vallen onder box 1 en de belastingschijven?
In box 1 van de inkomstenbelasting vallen inkomsten uit werk en woning, die via belastingschijven worden belast. Voor 2023 gelden de volgende schijven:
**Voor personen jonger dan de AOW-leeftijd:**
* Verzamelinkomen tot € 38.883: 36,93%
* Het deel daarboven, tot € 73.031: 36,93%
* Boven € 73.031: 49,50%
**Voor AOW-gerechtigden geboren op of na 1 januari 1946:**
* Verzamelinkomen tot € 38.883: 17,85%
* Het deel daarboven, tot € 73.031: 37,07%
* Boven € 73.031: 49,50%
**Voor AOW-gerechtigden geboren vóór 1 januari 1946:**
* Verzamelinkomen tot € 41.123: 17,85%
* Het deel daarboven, tot € 73.031: 37,07%
* Boven € 73.031: 49,50%
