De Consumentenprijsindex (CPI) geeft het prijsverloop van goederen en diensten in Nederland weer. Het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) berekent deze index, die de maatstaf is voor jaarlijkse inflatie. Zo lag de CPI in mei 2022 op 8,8 procent en in september 2023 op 0,2%. Op deze pagina vindt u zowel actuele als historische CPI cijfers om prijsontwikkelingen te begrijpen.
Wat zijn CPI cijfers en waarom zijn ze belangrijk?
De Consumentenprijsindex (CPI) is een index die de inflatie weergeeft door het prijsverloop van een standaardpakket aan goederen en diensten te volgen. Deze cijfers zijn belangrijk omdat ze inzicht geven in prijsontwikkelingen en dienen als graadmeter voor uw koopkracht. Het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) berekent de CPI op basis van consumentenaankopen, verdeeld over veertien categorieën. De inflatie wordt berekend als een gewogen gemiddelde van prijsveranderingen binnen deze productgroepen.
Het CBS gebruikt zelfs verschillende CPI’s, omdat uitgavenpatronen per bevolkingsgroep verschillen. Dit betekent dat de “gemiddelde” inflatie niet altijd direct op uw persoonlijke situatie van toepassing is. De CPI had in 1983 een basisjaar met een indexwaarde van 100.
Hoe worden CPI cijfers berekend door het CBS?
Het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) berekent de
CPI cijfers door de prijsontwikkeling van alle goederen en diensten die de Nederlandse consument aanschaft te verwerken. Dit omvat een zeer groot aantal producten. De prijzen die hiervoor worden gebruikt, zijn de prijzen die consumenten kennen op het moment van aankoop, inclusief belastingen, subsidies en kortingen.
Voor deze berekening maakt het CBS gebruik van
big data, zoals
transactiedata van supermarkten. Deze data bevat de prijzen van verkochte producten, die vervolgens in een mandje worden verwerkt waaruit de CPI voortkomt. De gewichten voor de CPI worden berekend met cijfers over de consumptie van het basisjaar. Het bereik van de CPI blijft beperkt tot goederen en diensten die in dat basisjaar zijn aangeschaft. Enkelvoudige indexcijfers worden geaggregeerd door rekenkundig of meetkundig middelen. Het CBS past formules van directe indexcijfers toe en berekent
kettingindices voor de CPI. Specifieke indexformules worden gebruikt voor het elementaire niveau wanneer gewichten ontbreken.
Actuele CPI cijfers: de laatste maand en jaaroverzicht
De meest recente CPI cijfers bieden inzicht in de actuele prijsontwikkeling. Een recent voorbeeld toont een jaarlijkse stijging van de Consumentenprijsindex (CPI) van 2,8%. Dit lag destijds net onder de verwachte stijging van 2,9% voor dezelfde periode.
| Meting | Waarde | Opmerking |
|:——————— |:—– |:——————– |
| Jaarlijkse CPI stijging | 2,8% | Recent voorbeeld |
| Verwachte CPI stijging | 2,9% | Voor dezelfde periode |
Voor een breder jaaroverzicht publiceert het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) gedetailleerde maandelijkse cijfers. Deze geven inzicht in de ontwikkeling van de CPI gedurende het jaar, inclusief de maandelijkse stijgingen of dalingen en de inflatie over langere periodes. Door deze cijfers te volgen, krijgt men een compleet beeld van de prijsstabiliteit en koopkracht over een heel jaar.
Het CBS publiceert deze essentiële CPI-cijfers maandelijks, doorgaans elke maand om 06.30 uur Nederlandse tijd. Deze actuele publicaties zijn van groot belang, onder meer voor de huurindexatie en het monitoren van de koopkracht. Voor de meest actuele en gedetailleerde cijfers verwijzen we u altijd naar de officiële website van het CBS.
Historische CPI cijfers en trends in Nederland
De historische CPI cijfers in Nederland tonen de ontwikkeling van de inflatie door de jaren heen. Deze cijfers, die de gemiddelde prijsverandering van goederen en diensten voor huishoudens weergeven, laten duidelijke schommelingen zien.
Kijkend naar specifieke jaren, bedroeg de CPI inflatie in 2013 bijvoorbeeld 2,5%. Een jaar later, in 2014, was dit 1,0%. In 2017 stond de inflatie op 1,4%, en in 2020 was de CPI inflatie 1,3%. Meer recent, in 2023, was de CPI inflatie 3,8%. Deze voorbeelden illustreren de variatie in prijsstijgingen; zo was de inflatie in 2023 hoger dan in jaren met een lagere inflatie, zoals 2014.
CPI cijfers per productgroep: inzicht in prijsontwikkelingen
CPI cijfers per productgroep bieden gedetailleerd inzicht in de prijsontwikkelingen van specifieke categorieën goederen en diensten. Het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) publiceert deze cijfers regelmatig.
Volgens het CBS starten de publicaties voor **Overige kleine elektrische huishoudelijke apparaten** en **Postsecundair niet-tertiair onderwijs** in januari 2025. Deze nieuwe indexreeksen zullen een indexniveau van 100 hebben, wat overeenkomt met het prijsniveau van december 2024. De publicatie voor **Diensten van ziekenhuizen** begon al in januari 2024, met een indexniveau van 100 gebaseerd op het prijsniveau van december 2023.
Voor andere productgroepen zijn er ook specifieke cijfers beschikbaar. Zo was de gemiddelde jaarmutatie van de CPI voor de productgroep tabak tot en met juni 2024 21,75%. Voor voedingsmiddelen bedroeg deze gemiddelde jaarmutatie tot en met juni 2024 0,66%. De prijsindex voor tabak ten opzichte van 2015 was in juni 2024 203,70, een stijging ten opzichte van 155,59 in 2023.
De relatie tussen CPI cijfers en inflatie in Nederland
De Consumentenprijsindex (CPI) is de officiële maatstaf voor inflatie in Nederland. Het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) berekent dit cijfer. De CPI geeft aan hoe de prijzen van goederen en diensten die u als consument koopt, zich ontwikkelen.
Deze relatie betekent dat een stijging van de CPI direct wijst op inflatie, wat uw koopkracht beïnvloedt. Stel, u merkt dat de prijzen in de supermarkt omhooggaan; de CPI cijfers tonen dan de bredere trend van deze prijsstijgingen. Voor de meeste mensen is de CPI daarom een belangrijke indicator van economische veranderingen.
Snelle ramingen en prognoses van CPI cijfers
Het Centraal Economisch Plan van het CPB van maart 2026 biedt de meest recente voorspellingen voor de Nederlandse economie. Deze prognoses geven inzicht in de verwachte ontwikkeling van de inflatie en CPI cijfers voor de komende jaren. Zo wordt de inflatie in Nederland geraamd op 2,4% in 2026, terwijl deze in januari 2026 ook op 2,4% uitkwam. Voor 2025 wordt een raming van 2,5% verwacht.
Voor de langere termijn liggen de ramingen op 2,3% in 2027 en 2,2% in 2028. De inflatie in Nederland zal naar verwachting hoger uitvallen dan eerder gedacht. Ter vergelijking: in 2023 was de raming 4,1% en in 2024 2,8%. De ontwikkeling van de CPI en inflatie wordt getoond voor de periode 2013 t/m 2026.
Hoe kunt u CPI cijfers gebruiken voor financiële beslissingen?
CPI cijfers geven inzicht in inflatie en prijsontwikkeling. U gebruikt deze informatie om uw financiële beslissingen te onderbouwen. Bijvoorbeeld, voor budgettering helpt het u te begrijpen hoeveel meer u nodig heeft voor uw standaardpakket aan goederen en diensten als prijzen stijgen.
Voor beleggingsstrategieën is het goed om te weten dat de CPI geen aandelen en beleggingen zelf omvat. Wel toont het de algemene koopkrachtontwikkeling. Bij leningbeslissingen is het belangrijk te onthouden dat de CPI rente op leningen uitsluit. Ook de aankoop van een eigen woning valt buiten de CPI. Volgens het
CBS kan de CPI niet gebruikt worden om prijsniveaus vast te stellen. Het CBS publiceert de CPI maandelijks, wat actuele informatie biedt.
CPI cijfers en toeslagen: zorgtoeslag en criteria toeslag zorgverzekering
Zorgtoeslag is een bijdrage van de overheid die u helpt bij het betalen van uw zorgverzekering. Om recht te hebben op zorgtoeslag, moet u 18 jaar of ouder zijn en een Nederlandse zorgverzekering hebben. De hoogte van uw zorgtoeslag hangt af van uw inkomen en of u een toeslagpartner heeft. Het toetsingsinkomen is hierbij uw bruto-inkomen over een heel jaar.
Uw zorgtoeslag wordt lager naarmate uw inkomen stijgt. De premie die u betaalt aan uw zorgverzekeraar heeft geen invloed op de hoogte van uw zorgtoeslag. Voor 2026 zijn er nieuwe bedragen bekendgemaakt. De maximale zorgtoeslag voor alleenstaanden daalt in 2026 met € 2 per maand, terwijl die voor gezinnen met € 4 per maand daalt. Alleenstaanden kunnen in 2026 maximaal € 129,- per maand ontvangen.
Datacombinatie en CPI cijfers: wat u moet weten
De Consumentenprijsindex (CPI) wordt uitgedrukt als een indexcijfer waarbij een bepaald basisjaar op 100 wordt gesteld. Vanaf 2026 krijgt de CPI-berekening een nieuw basisjaar van 2025=100. Inflatie meten gebeurt tegenwoordig ook met big data, wat de datacombinatie in de CPI-cijfers versterkt.
Deze index volgt de prijsveranderingen van goederen en diensten die u als consument aanschaft. Zo omvat de CPI prijsveranderingen van dagelijkse boodschappen, kleding, benzine, huur en verzekeringspremies.
Onze diensten rondom CPI cijfers en financieel advies
Financieel adviseurs bieden diverse diensten aan om u te helpen met uw financiële situatie. De specifieke integratie van CPI cijfers in hun advies is echter niet gedetailleerd in de beschikbare informatie. Deze adviseurs richten zich op persoonlijk financieel advies en financiële planning. Zij helpen u met inzicht in uw vermogenspositie en bieden een leven lang helderheid over uw financiën.
Zij houden rekening met veranderingen in uw financiële situatie en adviseren particulieren en ondernemers. Adviseurs bieden advies op maat voor elke levensfase. Ook beantwoorden zij vragen over uw benodigde pensioenuitkering. Adviesgesprekken kunnen op kantoor, via videobellen, ‘s avonds of op zaterdag plaatsvinden. Vaak is een eerste afspraak gratis, al kan een oriënterend gesprek ook op eigen kosten zijn.
Wat is het verschil tussen CPI en consumentenprijzen?
Consumentenprijzen zijn de prijzen die u als consument betaalt voor goederen en diensten. Deze prijzen worden in Nederland gemeten met zowel de Consumentenprijsindex (CPI) als de Geharmoniseerde Consumentenprijsindex (HICP). De CPI meet veranderingen in het prijsniveau van consumentengoederen en -diensten. De index richt zich uitsluitend op de uitgaven van Nederlandse huishoudens, zowel binnen als buiten de landsgrenzen. Echter, de CPI neemt niet de volledige inflatieberekening mee, zoals zorgkosten en hypotheeklasten. Een belangrijk verschil tussen de CPI en de HICP in Nederland is dat de HICP de kosten van het wonen in de eigen woning niet meeneemt.
Hoe vaak publiceert het CBS nieuwe CPI cijfers?
Het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) publiceert maandelijks nieuwe CPI cijfers. Deze cijfers, die de inflatie weergeven, verschijnen elke maand om 06.30 uur Nederlandse tijd. Dit maandelijkse ritme past bij de algemene regel dat economische cijfers, zoals inflatie en werkloosheid, niet vaker dan eens per maand worden gepubliceerd.
Wat betekent een stijging of daling van de CPI?
Een stijging van de CPI betekent dat de prijzen van goederen en diensten gemiddeld zijn toegenomen. Dit duidt op inflatie, waarbij uw geld minder waard wordt. Een daling van de CPI wijst op een afname van de prijzen, wat deflatie betekent. De Consumentenprijsindex (CPI) is een belangrijke graadmeter voor uw koopkracht en geeft inzicht in de prijsontwikkeling van een pakket goederen en diensten. Houd er rekening mee dat de CPI niet de volledige kostenstijging van bijvoorbeeld zorgkosten of hypotheeklasten meeneemt.
Hoe beïnvloeden CPI cijfers de hypotheekrente?
De CPI cijfers, die inflatie weergeven, hebben directe invloed op de hypotheekrente. Hoge inflatie maakt het uitlenen van geld minder aantrekkelijk voor banken, omdat de koopkracht van het terugbetaalde bedrag afneemt. Dit beïnvloedt de vraag en het aanbod van geld in de markt. De hypotheekrente kan fluctueren door inflatie, maar ook door werkgelegenheidscijfers en het beleid van centrale banken zoals de Europese Centrale Bank (ECB). In 2024 speelde het rentepercentage van de ECB een rol, net als het inflatiecijfer van februari 2024. Voor u betekent dit dat een stijgende inflatie vaak leidt tot hogere hypotheekrentes.
Waar vind ik een overzichtstabel van CPI cijfers per jaar?
U vindt een overzichtstabel van CPI cijfers per jaar bij het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS), de organisatie die de Consumentenprijsindex (CPI) berekent en publiceert. De CPI is een samengesteld gewogen indexcijfer dat de inflatie meet en inzicht geeft in de prijsontwikkeling van goederen en diensten. Het CBS publiceert deze cijfers maandelijks, waarbij de prijsontwikkeling van alle categorieën in de CPI bijvoorbeeld op 13 april 2023 werd gepubliceerd. Hieronder ziet u een voorbeeld van CPI cijfers:
| Jaar | CPI Cijfer |
|---|
| 2015 | 100 |
| December 2023 | 126 |
