Een waarborgsom bij een hypotheek is een bedrag dat u als koper aan de notaris overmaakt. Dit dient als zekerheid voor de verkoper van een woning. Meestal bedraagt de waarborgsom 10% van de koopsom. U kunt dit bedrag met eigen geld betalen of vervangen door een bankgarantie. Een bankgarantie betekent dat uw hypotheekaanbieder garant staat voor de waarborgsom. Na de definitieve koop en het rondkomen van de hypotheek wordt de waarborgsom verrekend met het aankoopbedrag of aan u terugbetaald.
Wat is een waarborgsom bij een hypotheek?
Bij de aankoop van een huis stort u als koper een waarborgsom op de rekening van de notaris. Het vormt een financiële zekerheid voor de verkopende partij. In de meeste gevallen is de waarborgsom vastgesteld op 10% van de koopsom. Het is een zekerheid voor de nakoming van uw verplichtingen als koper.
U betaalt dit bedrag als woningkoper vóór de eigendomsoverdracht via de notaris. Bij een definitieve koop en passering van de hypotheek wordt de waarborgsom verrekend met het totale aankoopbedrag. De waarborgsom wordt dan aan u terugbetaald.
Wanneer en hoe betaal je de waarborgsom?
Als woningkoper betaalt u de waarborgsom binnen twee weken. Deze termijn gaat in nadat het financieringsvoorbehoud is verlopen. Het bedrag, doorgaans 10% van de koopsom, stort u bij de notaris.
Een alternatief is een bankgarantie; hiermee stelt u dezelfde zekerheid zonder direct geld over te maken.
Hoe hoog is de waarborgsom en wat bepaalt dit?
De waarborgsom bedraagt meestal 10% van de koopsom van de woning. Dit percentage is een gangbare norm bij de aankoop van een huis in Nederland. Soms geldt er een minimumbedrag van €15.000.
De hoogte van 10% is een standaardafspraak die de verkoper zekerheid biedt. U berekent de waarborgsom dus direct op basis van de afgesproken koopprijs. Dit bedrag stort u bij de notaris, of u regelt een bankgarantie voor hetzelfde bedrag.
Wat is het verschil tussen een waarborgsom en een bankgarantie?
De main difference is simple: bij een waarborgsom stort u zelf geld op de rekening van de notaris. Een bankgarantie betekent dat de bank garant staat voor de waarborgsom van 10% van de koopsom. U betaalt dan niet zelf direct het geld. De bank verleent deze garantie als waarborg voor koopannulering.
Een bankgarantie vervangt de waarborgsom als u het bedrag niet zelf kunt betalen. Echter, een waarborgsom is over het algemeen voordeliger dan een bankgarantie. Dit komt omdat een bankgarantie kosten met zich meebrengt, meestal ongeveer 1 procent van de waarborgsom. Voor de meeste mensen is de waarborgsom voordeliger, omdat u dan geen extra kosten heeft.
Wanneer krijg je de waarborgsom terug en onder welke voorwaarden?
De waarborgsom krijg je terug als de koopovereenkomst doorgaat. Dit gebeurt meestal na de sleuteloverdracht en de officiële overdracht van de woning. U ontvangt de waarborgsom dan binnen enkele werkdagen, vaak al één of twee werkdagen, na de notarisafspraak op uw rekening teruggestort. Dit is de standaardprocedure voor de waarborgsom bij een hypotheek.
Er zijn ook voorwaarden waaronder u de waarborgsom terugkrijgt als de koop niet doorgaat. Als u zich beroept op een ontbindende voorwaarde, zoals het financieringsvoorbehoud of een bouwkundige keuring, krijgt u de waarborgsom terug. Ook bij annulering binnen de wettelijke bedenktijd ontvangt u het bedrag of wordt de bankgarantie beëindigd. Het is dus essentieel om deze voorwaarden goed te begrijpen.
Wat zijn de gevolgen als de koop niet doorgaat?
Als de koop van een woning niet doorgaat, wordt de koopovereenkomst ontbonden. Dit gebeurt bijvoorbeeld wanneer de financiering niet rondkomt, mits u een financieringsvoorbehoud heeft. Het financieringsvoorbehoud leidt tot de ontbinding van de koopovereenkomst als de benodigde hypotheek niet verkregen kan worden.
Stel, u verliest onverwacht uw baan en de bank trekt de hypotheekaanbieding in. Dankzij dit voorbehoud kunt u zonder boete van de koop afzien. Voor de meeste kopers is het opnemen van een financieringsvoorbehoud in de koopovereenkomst dan ook essentieel.
Betaal je een waarborgsom bij nieuwbouw?
Bij de aankoop van een nieuwbouwwoning bent u meestal niet verplicht een waarborgsom te betalen. Dit is een belangrijk verschil met de koop van een bestaande woning. De koper van een nieuwbouwwoning hoeft deze waarborgsom doorgaans niet te voldoen. Soms vraagt de verkoper u wel om een bankgarantie te stellen. Deze bankgarantie dient dan als financiële zekerheid voor de verkoper, mocht de koop onverhoopt niet doorgaan.
Alternatieven voor de waarborgsom: bankgarantie en andere opties
De belangrijkste optie om een waarborgsom te vervangen is een bankgarantie. Dit betekent dat een geldverstrekker de bankgarantie verstrekt als alternatief voor de waarborgsom. U kiest hiervoor wanneer u niet over voldoende eigen geld beschikt of uw spaargeld liever niet aanspreekt. Een bankgarantie vervangt dan de directe betaling van de waarborgsom. De bank verleent deze garantie als waarborg voor de verkoper, mocht de koop onverhoopt niet doorgaan. Als de koop niet doorgaat en er geen geldige reden is, wordt de waarborgsom door de geldverstrekker voorgeschoten.
Een bankgarantie kost meestal 1% van de waarborgsom als onkostenvergoeding. Dit maakt de waarborgsom over het algemeen voordeliger, omdat daar geen bijkomende kosten aan verbonden zijn. U vraagt een bankgarantie aan bij uw hypotheekaanbieder of een speciale bankgarantie-aanbieder. Het is belangrijk dat een bankgarantie gelijkwaardig is aan een depot, zoals de Hoge Raad heeft bepaald.
Garant staan bij een hypotheek: wat betekent het?
Garant staan bij een hypotheek betekent dat u borg staat voor de lening. Dit houdt in dat de garantstelling hoofdelijke aansprakelijkheid voor de gehele hypotheek met zich meebrengt. De hele garantstelling houdt in aansprakelijkheid voor de hele hypotheek. Een garant staande ouder is hoofdelijk aansprakelijk voor de volledige hypotheek. De persoon die garant staat, is hoofdelijk aansprakelijk voor de hypotheekbetalingen als de lener dit niet meer kan.
Ouders van een woningkoper kunnen bijvoorbeeld garant staan bij een hypotheek. Zij worden dan hoofdelijk aansprakelijk voor de hypotheeklening. Ouders die garant staan zijn mede-verantwoordelijk voor de terugbetaling van de hypotheeklening en dienen de verplichtingen aan de hypotheekverstrekker na te komen. Garant staan voor een hypotheek betekent dus mede-verantwoordelijkheid voor de hypotheeklasten. In 2025 kunnen ouders van een hypotheeknemer op twee manieren garant staan: via een volledige garantie of een deelgarantie.
Is een waarborgsom altijd verplicht bij het kopen van een huis?
Nee, een waarborgsom is wettelijk niet verplicht bij het kopen van een huis in Nederland. Toch is het een gebruikelijke koopvoorwaarde die vrijwel altijd in het koopcontract staat. U hoeft het bedrag niet zelf te storten; een bankgarantie is een alternatief. Voor een nieuwbouwwoning geldt meestal geen verplichting voor een waarborgsom, hoewel een bankgarantie soms wel vereist is. Als de waarborgsom of bankgarantie in het koopcontract staat, moet u hieraan voldoen, vaak voor 10 procent van de koopsom.
Kan ik de waarborgsom gebruiken voor mijn hypotheekaanvraag?
Ja, je kunt de waarborgsom inzetten als een gestort bedrag voor de financiering van je hypotheek op een nieuwe woning. Dit betekent dat het bedrag dat je als waarborgsom betaalt, onderdeel wordt van de totale financiële afwikkeling. Het is dus geen extra kostenpost, maar een deel van de koopsom dat alvast is voldaan. Zo draagt de waarborgsom direct bij aan de financiering van je nieuwe huis.
Hoe werkt het betalen van de waarborgsom via de notaris?
U betaalt de waarborgsom, meestal 10% van de koopsom, direct aan de notaris. De notaris stort dit bedrag op een speciale derdenrekening. Zo beheert de notaris de waarborgsom veilig. U kunt kiezen voor deze storting in plaats van een bankgarantie. De notaris vergoedt rente over de waarborgsom als deze langer dan vijf werkdagen wordt aangehouden, zoals vastgelegd in artikel 10 lid 1 onder c AVVE. Als de koop doorgaat, krijgt u de waarborgsom terug. Gaat de koop niet door zonder geldige reden, dan gaat de waarborgsom naar de verkoper.
