Hoofdelijke aansprakelijkheid bij een hypotheek betekent dat iedere eigenaar of persoon op de hypotheekakte persoonlijk en volledig aansprakelijk is voor de gehele hypotheekschuld. U bent dan met uw privé-vermogen verantwoordelijk voor de rente en maandelijkse aflossingen. Op deze pagina leest u wat dit precies inhoudt en wat de gevolgen zijn voor uw situatie.
Uitleg van hoofdelijke aansprakelijkheid bij hypotheken
Hoofdelijke aansprakelijkheid bij een hypotheek betekent dat u en eventuele mede-eigenaren volledig verantwoordelijk zijn voor de gehele hypotheekschuld. Iedere persoon op de hypotheekakte kan door de bank worden aangesproken tot betaling van de volledige hypotheek. Dit houdt in dat u
100% aansprakelijk bent voor de hypotheekschuld tegenover de bank. De hypotheekaanbieder kan een beroep op u doen bij niet-betaling van de maandlasten. U bent dan verantwoordelijk voor het betalen van rente en aflossingen. Banken eisen deze hoofdelijke aansprakelijkheid, vooral bij een gezamenlijke aankoop van een woning. De woningkoper wordt bij het aangaan van een hypotheek hoofdelijk aansprakelijk voor de hypotheek. Deze afspraak wordt vastgelegd in de hypotheekakte. Hoofdelijke aansprakelijkheid kan vervallen door ontslag van hoofdelijke aansprakelijkheid. Dit is een belangrijke nuance: de aansprakelijkheid wordt niet verdeeld, maar elke partij is voor het geheel aansprakelijk.
Hoe werkt hoofdelijke aansprakelijkheid bij samenwonen en huwelijk?
Hoofdelijke aansprakelijkheid bij een hypotheek geldt zowel voor samenwonende als gehuwde partners. Partners die samen een huis kopen, zijn beiden
hoofdelijk aansprakelijk voor de gehele hypotheekschuld. Dit betekent dat als u een gezamenlijke hypotheek afsluit, u en uw partner ieder voor de volledige hypotheeksom aansprakelijk zijn.
Voor gehuwde partners hangt de hoofdelijke aansprakelijkheid af van gemaakte afspraken. Een echtpaar in gemeenschap van goederen is hoofdelijk aansprakelijk voor alle gezamenlijke schulden, inclusief de hypotheekschuld. Echtgenoten zijn zelfs hoofdelijk aansprakelijk voor elkaars schulden, zoals vastgelegd in artikel 1:85 BW. Trouwt u echter onder huwelijkse voorwaarden, dan zijn partners niet aansprakelijk voor elkaars schulden. Samenwonende partners zijn hoofdelijk aansprakelijk voor 100% van de lening bij gezamenlijk afsluiten. Ook als u samenwoont met een samenlevingscontract, bent u gezamenlijk hoofdelijk aansprakelijk bij schulden op beider naam.
Gevolgen van hoofdelijke aansprakelijkheid bij scheiding
Bij een scheiding blijft de hoofdelijke aansprakelijkheid voor de hypotheekschuld bestaan. U en uw ex-partner blijven beiden volledig verantwoordelijk voor de gehele hypotheekschuld. Dit geldt ook als een van u de woning verlaat en ergens anders gaat wonen. De hypotheek blijft een gezamenlijke verantwoordelijkheid totdat de aansprakelijkheid officieel is aangepast. Schuldeisers kunnen dan bij beide ex-partners aankloppen voor de verplichtingen.
Dit betekent dat u persoonlijk aangesproken kunt worden voor de terugbetaling. Gescheiden echtparen blijven hoofdelijk aansprakelijk voor een eventuele restschuld of overwaarde. De partner die de woning niet krijgt, moet ontslag uit hoofdelijke aansprakelijkheid aanvragen bij de hypotheekverstrekker. Pas na dit ontslag is de achterblijvende huiseigenaar alleen aansprakelijk voor de hypotheek.
Ontslag uit hoofdelijke aansprakelijkheid: voorwaarden en kosten
Ontslag uit hoofdelijke aansprakelijkheid vereist altijd goedkeuring van de bank. De bank toetst de aanvraag aan de huidige leennormen. Ook berekent de bank of het inkomen van de achterblijvende partner voldoende is om de hypotheek alleen te dragen. Een akte van ontslag van de bank is nodig om de aansprakelijkheid officieel te beëindigen.
Dit brengt extra kosten met zich mee. De persoon die ontslag aanvraagt, betaalt notariskosten, taxatiekosten en hypotheekadvieskosten. Een ontslag uit hoofdelijke aansprakelijkheid kan bijvoorbeeld €250 aan specifieke kosten met zich meebrengen. Daarnaast kunnen de advies- en afhandelingskosten oplopen tot €2.100. Administratiekosten van €400,00 zijn mogelijk bij een gecombineerde wijziging. De kosten bij scheiding kunnen in sommige gevallen aftrekbaar zijn van de belasting.
Alternatieven voor hoofdelijke aansprakelijkheid bij het afsluiten van een hypotheek
Bij het afsluiten van een hypotheek zijn er verschillende manieren om de hoofdelijke aansprakelijkheid te structureren of te ondersteunen. Ouders kunnen bijvoorbeeld een woningkoper met onvoldoende inkomen helpen door mede hoofdelijke aansprakelijkheid te tekenen. Als medeondertekenaars zijn de ouders dan aansprakelijk voor de volledige hypotheekverplichtingen. Een andere optie is dat ouders garant staan voor de hypotheek, wat het risico voor de bank verkleint. Ook partners die een gezamenlijke hypotheek afsluiten, zijn hoofdelijk aansprakelijk voor de hypotheekschuld en de betalingen. Het is zelfs mogelijk dat een partner zonder eigendom toch hoofdelijk aansprakelijk is voor de hypotheek. Deze structuren bieden flexibiliteit, maar het is essentieel dat alle betrokken partijen de volledige verantwoordelijkheid begrijpen.
De zorgplicht van de bank bij hypotheken
De bank heeft een zorgplicht bij het verstrekken van hypotheken, wat inhoudt dat zij zorgvuldig moet omgaan met de belangen van hypotheeknemers. Deze plicht geldt voor banken als kredietverleners in de hypotheekcontext, specifiek jegens particuliere cliënten en consumenten. Zij zijn wettelijk verplicht tot het verstrekken van verantwoorde hypotheken.
Een belangrijk onderdeel van deze zorgplicht is dat banken moeten nagaan of u als klant in staat bent aan uw verplichtingen te voldoen bij het aangaan van een hypotheek. Dit is cruciaal om overkreditering te voorkomen. De bank heeft ook een verzwaarde zorgplicht, gezien haar maatschappelijke functie, die zich uitstrekt tot cliënten en derden zoals borgstellers. Bij een derdenhypotheek moet de bank u bijvoorbeeld waarschuwen voor de financiële gevolgen in uw privésfeer en informeren over de bijzondere risico’s en gevolgen van een derdenhypotheek. Zelfs in de executiefase van woningverkopen behoudt de bank haar zorgplicht, waarbij zij de zorg van een goed opdrachtnemer in acht moet nemen.
Wat is een restschuld bij een hypotheek?
Een restschuld bij een hypotheek is de schuld die overblijft wanneer de openstaande hypotheek hoger is dan de verkoopopbrengst van de woning. Dit ontstaat vaak als u uw huis verkoopt en de opbrengst niet voldoende is om de hypotheek volledig af te lossen.
Het kan ook ontstaan als de huiswaarde lager is dan de hypotheekschuld. Een restschuld kan ook het gevolg zijn van meer lenen dan de woningwaarde, een daling van de huiswaarde, of een aflossingsvrije hypotheek. Soms blijft een hypotheekschuld openstaan aan het einde van de looptijd, omdat deze niet volledig is afgelost.
Kan ik ontslagen worden uit hoofdelijke aansprakelijkheid zonder toestemming van de bank?
Nee, u kunt niet ontslagen worden uit hoofdelijke aansprakelijkheid zonder toestemming van de bank. De bank moet hiervoor goedkeuring geven en een akte van ontslag verstrekken. Zonder deze handeling blijft de hoofdelijke aansprakelijkheid gelden. De bank is niet verplicht om u uit deze aansprakelijkheid te ontslaan en kan dit weigeren, vooral bij onvoldoende financiële middelen. Banken beslissen zelfstandig over deze ontslagen.
Wat betekent hoofdelijke aansprakelijkheid voor mijn partner?
Hoofdelijke aansprakelijkheid betekent dat uw partner volledig aansprakelijk is voor de gehele hypotheekschuld. Dit geldt voor zowel gehuwde als ongehuwde partners die samen een hypotheek afsluiten. Elke partner is afzonderlijk aansprakelijk voor de totale hypotheekschuld, dus voor 100% van de lening. Deze aansprakelijkheid blijft bestaan zolang de hypotheek loopt en er geen akte van ontslag uit hoofdelijke aansprakelijkheid is ondertekend. Zelfs na een scheiding blijft een ex-partner hoofdelijk aansprakelijk voor de volledige hypotheekschuld zolang de hypotheek op beide namen staat. Een vertrekkende partner kan wel ontslag krijgen uit hoofdelijke aansprakelijkheid. Dit vereist dat de resterende partner kan aantonen dat hij of zij de hypotheeklasten alleen kan dragen.
Hoe kan ik mijn persoonsgegevens en cookies beheren bij hypotheekaanbieders?
U kunt uw persoonsgegevens en cookievoorkeuren beheren bij hypotheekaanbieders. Een hypotheeknemer kan bijvoorbeeld persoonlijke cookie-instellingen kiezen voor Mijn ING, de ING website en apps, en deze wijzigen of intrekken voor niet-essentiële cookies via ‘Cookie-instellingen’ op ing.nl of in Mijn ING. Ook op hypotheekberekenen.nl kunt u uw toestemming voor cookieverwerking wijzigen of intrekken via de link ‘Cookie-instellingen’ in de footer. Veel andere hypotheekaanbieders en adviesplatforms bieden eveneens de mogelijkheid om uw toestemming voor cookies op elk moment aan te passen, vaak via een link ‘Cookies’ of ‘Cookie-instellingen’ onderaan hun website. Websites zoals Hypotheekservice.nl bieden keuzes voor alle cookies, enkel essentiële cookies of het aanpassen van voorkeuren. Gebruikers van Mijn Hypotheek Online op stater.nl kunnen hun cookie-instellingen aanpassen. Voor persoonsgegevens kunt u als Neo Hypotheken klant uw gegevens inzien, aanpassen of verwijderen via een speciaal verzoekformulier aan de functionaris gegevensverwerking. Een hypotheekklant kan volgens de AVG ook zijn persoonsgegevens opvragen, bijvoorbeeld via Mijn Robuust.
Welke kosten zijn verbonden aan het regelen van ontslag uit hoofdelijke aansprakelijkheid?
Het regelen van ontslag uit hoofdelijke aansprakelijkheid brengt diverse kosten met zich mee. U betaalt onder andere voor hypotheekadvies, taxatiekosten, notariskosten en de kosten van de bank om de hypotheek op één naam te zetten. Administratiekosten hiervoor variëren van €200 tot €400, waarbij de hogere kosten gelden in combinatie met andere wijzigingen. Daarnaast zijn er afhandelingskosten van €350 voor wijzigingen op een bestaande financiering. Dienstverleners zoals Reaal rekenen €250 voor ontslag uit hoofdelijke aansprakelijkheid. Harms & Bakx hanteert een toeslag van €499 voor aanvragen tijdens scheiding of ontslag. De totale advies- en afhandelingskosten kunnen oplopen tot €2.100. Goed nieuws is dat de kosten voor ontslag uit hoofdelijke aansprakelijkheid bij scheiding in sommige gevallen fiscaal aftrekbaar zijn. Dit kan de financiële last aanzienlijk verlichten.
