De inkomensafhankelijke bijdrage zorgverzekering is een verplichte heffing in Nederland, onderdeel van de loonheffingen, die de Zorgverzekeringswet financiert. Deze bijdrage, die samen met de Wet langdurige zorg de totale inkomensafhankelijke bijdrage vormt, is inkomensafhankelijk en wordt als percentage van uw inkomen berekend. Voor 2025 daalt dit percentage naar 5,26%, waar het in 2024 nog 5,32% bedroeg voor andere verzekerden dan werknemers, en draagt bij aan de financiering van verzekeraars.
Wat is de inkomensafhankelijke bijdrage voor de zorgverzekering?
De inkomensafhankelijke bijdrage Zvw is een verplichte heffing in Nederland die de Zorgverzekeringswet financiert. Deze bijdrage maakt deel uit van de verplichte loonheffingen. De financiering van de Zorgverzekeringswet (Zvw) is voor een belangrijk deel, namelijk 50%, inkomensafhankelijk. Voor 2025 bedraagt de inkomensafhankelijke bijdrage Zvw 5,26% voor ondernemers en gepensioneerden. Dit percentage van 5,26% geldt ook voor inkomsten bij en na pensionering.
Wie moet de inkomensafhankelijke bijdrage Zvw betalen?
Werknemers betalen de inkomensafhankelijke bijdrage Zvw. Deze bijdrage wordt automatisch ingehouden door de werkgever. Zzp’ers regelen de bijdrage Zvw zelf. Zij betalen deze over hun belastbare winst na de aangifte inkomstenbelasting.
Een werknemer die alimentatie ontvangt, betaalt de bijdrage daarover zelf. Ook als u als werknemer daarnaast zzp’er bent, betaalt u de bijdrage over uw zzp-inkomsten zelf. Bij het bereiken van de AOW-leeftijd betaalt een werknemer de bijdrage Zvw eveneens zelf. De bijdrage Zvw geldt ook voor pensioenuitkeringen, zoals die van het ABP.
Hoe wordt de inkomensafhankelijke bijdrage berekend?
De inkomensafhankelijke bijdrage zorgverzekering wordt berekend als een percentage van uw bijdrageplichtig inkomen, waarbij de methode van voortschrijdend cumulatief rekenen wordt toegepast. Dit bijdrageplichtig inkomen is gebaseerd op uw verzamelinkomen van twee jaar terug. De details over het belastbaar inkomen, actuele percentages en specifieke regels voor zzp’ers en gepensioneerden vindt u in de volgende onderdelen.
Belastbaar inkomen als basis voor de berekening
Belastbaar inkomen vormt de basis voor de berekening van de inkomstenbelasting, en daarmee indirect ook voor de inkomensafhankelijke bijdrage zorgverzekering. Dit is het inkomen waarover u inkomstenbelasting betaalt, na aftrek van aftrekposten. Uw belastbaar jaarinkomen berekent u door uw bruto jaarinkomen te vermeerderen met bijtelposten en te verminderen met aftrekposten. Het belastbaar inkomen is ook de som van arbeidsinkomen en bijtellingen, min aftrekposten. De berekening van het belastbaar inkomen houdt rekening met de aftrek van hypotheekrente en de optelling van het eigenwoningforfait. Partneralimentatie moet u meenemen in uw belastbare inkomen. Ook belastbaar inkomen uit een nevenactiviteit moest in 2020 worden opgegeven in box 1. Belastbaar inkomen verschilt van verzamelinkomen door de verrekening van verliezen uit box 1 en box 2.
Actuele percentages en maximumbedragen
Voor 2026 zijn de percentages en het maximumbedrag voor de inkomensafhankelijke bijdrage Zvw vastgesteld. De werkgeversheffing Zvw bedraagt 6,10% vanaf dat jaar. Betaalt u de bijdrage zelf via een aanslag, of houdt uw werkgever of uitkeringsinstantie deze in? Dan is het percentage 4,85% vanaf 2026. Dit geldt voor uw loon of uitkering. Het maximumbijdrage-inkomen is in 2026 € 79.409. Over inkomsten boven dit bedrag betaalt u geen bijdrage meer, zo meldt de
Belastingdienst.
Specifieke regels voor zzp’ers en gepensioneerden
Voor zzp’ers en gepensioneerden gelden specifieke regels voor de inkomensafhankelijke bijdrage Zorgverzekeringswet. Vanaf 2026 bedraagt het percentage voor hen 4,85%. Een ondernemer of freelancer betaalt de bijdrage zelf aan de
Belastingdienst over inkomen uit onderneming of overig werk. U ontvangt hiervoor een aanslag nadat u aangifte heeft gedaan. Voor gepensioneerden houdt de uitkeringsinstantie de inkomensafhankelijke bijdrage in op het nettopensioen. Pensioen wordt namelijk gezien als inkomen waarover deze bijdrage betaald moet worden.
Wanneer en hoe wordt de bijdrage geïnd?
De inkomensafhankelijke bijdrage zorgverzekering wordt op verschillende manieren geïnd, afhankelijk van uw inkomstenbron. Voor werknemers en uitkeringsgerechtigden gebeurt dit via inhouding, terwijl ondernemers en mensen met overige inkomsten de bijdrage zelf betalen. De volgende onderdelen lichten toe hoe de betaling via een werkgever of uitkeringsinstantie verloopt, en wanneer u de bijdrage zelf regelt.
Betaling via werkgever of uitkeringsinstantie
Voor werknemers en uitkeringsontvangers in Nederland wordt de inkomensafhankelijke bijdrage zorgverzekering automatisch ingehouden. Uw werkgever of uitkeringsinstantie regelt deze betaling direct. Werkenden bij een werkgever betalen deze bijdrage via de loonheffing. Dit betekent dat u er zelf geen omkijken naar heeft.
Zelf betalen en teruggaaf van te veel betaalde bijdrage
U betaalt de inkomensafhankelijke bijdrage Zvw zelf wanneer u andere inkomsten heeft dan loon, pensioen of een uitkering. Dit gebeurt via een aanslag aan de
Belastingdienst voor inkomsten zoals winst uit onderneming, overig werk en alimentatie. ZZP’ers en ondernemers voldoen hun bijdrage ook op deze manier. De bijdrage wordt berekend als een percentage van uw bijdrage-inkomen. Een belangrijk aspect is dat te veel betaalde inkomensafhankelijke bijdrage Zvw automatisch wordt terugbetaald door de
Belastingdienst. Dit gebeurt in het volgende kalenderjaar, nadat een overbetaling is vastgesteld. Overbetaling kan ontstaan als u inkomsten heeft van meerdere werkgevers of uitkeringsinstanties, vooral wanneer uw totale inkomen de inkomensgrens overschrijdt.
Verschil tussen zorgpremie en inkomensafhankelijke bijdrage
De zorgpremie en de inkomensafhankelijke bijdrage Zvw zijn beide essentieel voor de financiering van de Zorgverzekeringswet. Het belangrijkste onderscheid zit in de manier van berekenen. De nominale premie, vaak de zorgpremie genoemd, is een inkomensonafhankelijke premie. De inkomensafhankelijke bijdrage daarentegen is een premie die direct over uw inkomen wordt geheven.
Deze twee bijdragen dekken samen de geraamde gemiddelde zorgkosten per verzekerde. De inkomensafhankelijke bijdrage is met 50% de grootste financieringsstroom van de Zorgverzekeringswet. De nominale premie, na aftrek van zorgtoeslag, omvat 29% van de totale bijdragen. Huishoudens met een lager inkomen ontvangen een zorgtoeslag voor deze nominale premie. De kosten van de afgesloten zorgverzekering zijn een aanvullende betaling naast de inkomensafhankelijke premie.
| Kenmerk | Zorgpremie (Nominale Premie) | Inkomensafhankelijke Bijdrage Zvw |
|---|
| Afhankelijkheid inkomen | Inkomensonafhankelijk | Inkomensafhankelijk |
| Financieringsaandeel Zvw | 29% (minus zorgtoeslag) | 50% |
| Aanvullende informatie | Zorgtoeslag mogelijk voor lagere inkomens | Premie geheven over inkomen |
Inkomensafhankelijke bijdrage bij verschillende inkomensbronnen
De inkomensafhankelijke bijdrage zorgverzekering hangt af van uw inkomstenbronnen. De berekening van deze bijdrage is gebaseerd op uw bijdrageplichtig inkomen, dat weer afgeleid wordt van uw verzamelinkomen van twee jaar terug. Voor inkomsten zoals pensioen en AOW wordt de eigen bijdrage op een specifieke manier berekend, waarbij ook vermogen boven het heffingsvrije vermogen meetelt. De manier waarop de bijdrage wordt geïnd en de specifieke regels verschillen per type inkomen, zoals loon, pensioen of overige inkomsten.
Loon, pensioen en uitkering
De inkomensafhankelijke bijdrage zorgverzekering is een vast onderdeel van de loonheffingen. Uw werkgever houdt deze maandelijks in op uw vaste salaris. Dit is een voorschot op de inkomstenbelasting. Ook bij pensioen en uitkeringen wordt de bijdrage op een vergelijkbare manier ingehouden.
Overige inkomsten en meerdere werkgevers
De inkomensafhankelijke bijdrage Zvw is verschuldigd over andere inkomsten dan loon, pensioen of een uitkering. Bij winst uit onderneming of resultaten uit andere werkzaamheden betaalt u de bijdrage hierover zelf via een aanslag na aangifte. Deze aanslag voor de inkomensafhankelijke bijdrage zorgverzekeringswet ontvangt u van de
Belastingdienst. Bij meerdere werkgevers betaalt elke werkgever de werkgeversbijdrage Zvw over het loon. De inkomensafhankelijke bijdrage kan te veel worden ingehouden wanneer u meer dan één werkgever of uitkeringsinstantie heeft. Dit komt doordat iedere werkgever of uitkeringsinstantie de bijdrage inhoudt, terwijl de totale inkomensafhankelijke bijdrage gebonden is aan een maximum inkomen. Als uw totale inkomen boven de inkomensgrens uitkomt, corrigeert de Belastingdienst dit en betaalt het te veel betaalde bedrag terug.
Hoe doe je aangifte voor de inkomensafhankelijke bijdrage Zvw?
U doet aangifte voor de inkomensafhankelijke bijdrage Zvw samen met uw aangifte inkomstenbelasting. De
Belastingdienst berekent de inkomensafhankelijke bijdrage Zvw automatisch wanneer u online aangifte doet. Dit maakt het proces overzichtelijk, aangezien de definitieve hoogte van de premie Zvw wordt verrekend via deze aangifte.
Voor zzp’ers is dit vooral relevant. Zij kunnen via DigiD een inschatting van hun zakelijke inkomsten doorgeven aan de Belastingdienst. Op basis hiervan kan de Belastingdienst een voorlopige aanslag sturen voor maandelijks vooruitbetalen van premie Zvw en inkomstenbelasting. Startende zzp’ers betalen de premie Zvw pas na hun eerste aangifte inkomstenbelasting. Dit voorkomt directe betalingen in het eerste jaar, wat voor veel starters een welkome adempauze is.
Belangrijke aandachtspunten bij de inkomensafhankelijke bijdrage
De inkomensafhankelijke bijdrage zorgverzekering kent een aantal belangrijke aandachtspunten. De hoogte van deze bijdrage hangt af van uw inkomen en hoe dat inkomen tot stand komt. Soms betaalt u deze bijdrage zelf, bijvoorbeeld bij inkomen uit onderneming of overig werk. Volgens de
Belastingdienst betaalt u bij inkomen uit onderneming of overig werk zelf de bijdrage Zvw en ontvangt hiervoor een aanslag na aangifte. Ondernemers betalen de Zvw-bijdrage altijd zelf.
Voor startende ondernemers is het goed om te weten dat de aanslag voor de Zvw-bijdrage meestal pas na de eerste aangifte inkomstenbelasting komt. U moet dit bedrag wel van tevoren berekenen en reserveren. Heeft u meerdere inkomstenbronnen, zoals loon en winst uit onderneming? Dan betaalt u de Zvw-bijdrage deels via uw werkgever en deels zelf. De inkomensafhankelijke bijdrage Zvw heeft bovendien een maximumbedrag. Voor ondernemers in 2026 is dit maximaal €3.851 bij een inkomen boven €79.412. Dit voorkomt dat u onevenredig veel betaalt bij een hoog inkomen.
Overstappen van zorgverzekering en de inkomensafhankelijke bijdrage
U hoeft zich geen zorgen te maken over de inkomensafhankelijke bijdrage zorgverzekering wanneer u van zorgverzekeraar wisselt. Deze bijdrage wordt namelijk niet beïnvloed door uw keuze van zorgverzekering. De inkomensafhankelijke bijdrage is gekoppeld aan uw inkomen, niet aan de nominale premie die u betaalt aan een specifieke verzekeraar.
Stel, u vindt een voordeligere basisverzekering bij een andere aanbieder. Uw inkomensafhankelijke bijdrage blijft dan precies hetzelfde. Het is dus altijd verstandig om te zoeken naar de zorgverzekering die het beste bij uw behoeften past.
Kan ik de bijdrage Zvw berekenen met een rekenvoorbeeld?
Ja, u kunt de inkomensafhankelijke bijdrage Zvw berekenen met een rekenvoorbeeld. Voor een zelfstandig ondernemer met een inkomen van €40.000 bedraagt de inkomensafhankelijke bijdrage Zvw in 2026 €1.940. Dit komt doordat de bijdrage voor zelfstandig ondernemers 4,85% is. De bijdrage Zvw is afhankelijk van uw inkomen en wordt berekend over uw zzp-inkomsten. Er geldt een maximum bijdrage-inkomen van €79.409 voor 2026. Boven dit bedrag betaalt u geen extra bijdrage.
Hoe werkt de werkgeversheffing Zvw?
De werkgeversheffing Zvw is de bijdrage die de werkgever betaalt voor de Zorgverzekeringswet. Deze bijdrage is inkomensafhankelijk en kent jaarlijks wisselende percentages. In 2023 bedroeg het werkgeverspercentage 6,68 procent, gevolgd door 6,57% in 2024 en 6,51% in 2025. Voor 2026 is eerder vastgesteld dat de werkgeversheffing Zvw 6,10% bedraagt. Ook zijn er maximumbedragen; in 2024 was dit €4.705 en in 2025 €4.938. De werkgever betaalt deze heffing ook voor werknemers na de AOW-leeftijd, bij periodieke studietoelagen en voor transitievergoedingen. Zelfs voor meewerkende kinderen is de werkgever de bijdrage Zvw verschuldigd, met een percentage van 6.95%.
Is de bijdrage Zvw ook van toepassing op stamrechtuitkeringen?
Ja, de inkomensafhankelijke bijdrage Zvw is van toepassing op stamrechtuitkeringen. Volgens de Belastingdienst vallen uitkeringen onder deze bijdrage. De bijdrage Zvw is van toepassing op bepaalde periodieke uitkeringen. U betaalt deze bijdrage dus ook over uw stamrechtuitkering.
