Een waarborgsom is een bedrag dat de koper van een woning aan de notaris overmaakt als zekerheid voor de verkoper, meestal 10% van de koopsom. Dit bedrag dient als garantie dat u uw betalingsverplichtingen nakomt bij de aankoop van een huis. Op deze pagina leert u de betekenis van een waarborgsom, hoe deze werkt en waarom deze belangrijk is. Ook leest u over de hoogte, de regels en mogelijke alternatieven zoals een bankgarantie.
Wat is een waarborgsom bij de koop van een huis?
Een waarborgsom is een bedrag dat de koper van een woning aan de notaris overmaakt als zekerheid voor de verkoper. Deze zekerheidstelling garandeert dat de koop van het huis doorgaat. Het bedrag is meestal 10% van de koopsom. Dit is een soort aanbetaling die de verkoper beschermt tegen het niet nakomen van betalingsverplichtingen. U kunt de waarborgsom ook vervangen door een bankgarantie.
Waarom is een waarborgsom belangrijk bij een woningkoop?
De waarborgsom is
belangrijk bij een woningkoop omdat het de verkoper zekerheid biedt. Deze zekerheidstelling garandeert dat de koop van het huis doorgaat. Een woningkoper moet voldoen aan deze waarborgsom of een bankgarantie. De waarborgsom wordt als zekerheid gesteld aan de verkoper en is een vereiste die zekerheid geeft bij het koopcontract.
De verkoper van de woning ontvangt deze zekerheid vooral als de koop onverhoopt niet doorgaat. Dit beschermt de verkoper tegen financiële schade en onnodige vertraging. Voor de meeste mensen is het regelen van deze zekerheid een standaard onderdeel van het koopproces. Stel dat u als koper na het tekenen van het koopcontract afziet van de koop zonder geldige ontbindende voorwaarden — dan kan de verkoper aanspraak maken op de waarborgsom.
Wanneer en hoe betaal je de waarborgsom?
U betaalt de waarborgsom meestal na het tekenen van het voorlopig koopcontract. Dit bedrag, of een bankgarantie, stort u bij de notaris. De woningkoper moet de waarborgsom deponeren binnen twee weken na het verlopen van het financieringsvoorbehoud. Dit geldt ook na het vervallen van andere ontbindende voorwaarden.
Een bankgarantie kan een oplossing zijn als u het bedrag niet direct beschikbaar heeft. Vooral als u biedt zonder voorbehoud van financiering, wordt u gevraagd de waarborgsom al bij het tekenen van het voorlopig koopcontract te storten. Het is slim om de termijnen goed in de gaten te houden, want een gemiste deadline kan financiële gevolgen hebben.
Wat is de hoogte van de waarborgsom en welke regels gelden?
De waarborgsom is meestal 10% van de koopsom van een woning. Dit percentage is in Nederland ook het wettelijk maximum voor de waarborgsom. Het bedrag van de waarborgsom dient als zekerheid voor de verkoper. Voor een woning van bijvoorbeeld €300.000 betekent dit een waarborgsom van €30.000.
Een bankgarantie, die u als alternatief kunt gebruiken, heeft altijd dezelfde hoogte als de waarborgsom. Dit is vastgelegd in de koopovereenkomst en model koopaktes, zoals de NVM-Koopakte van 2018. De regel is dus duidelijk: 10% van de koopsom is de standaard.
Is een waarborgsom altijd verplicht bij het kopen van een huis?
Een waarborgsom is wettelijk niet verplicht bij de koop van een huis in Nederland. Toch is het een zeer gebruikelijke koopvoorwaarde. De meeste koopovereenkomsten eisen dat u een waarborgsom stort of een bankgarantie regelt. U moet aan deze voorwaarde voldoen.
U hoeft de waarborgsom niet zelf te betalen als u kiest voor een bankgarantie. Een bankgarantie is zelf ook niet wettelijk verplicht voor een huisaankoop. Echter, vanuit het koopcontract is een bankgarantie in de meeste gevallen een verplichte zekerheid. Voor nieuwbouwwoningen is een waarborgsom meestal niet verplicht. Soms is een bankgarantie wel vereist bij een nieuwbouwwoning.
Wat is het verschil tussen een waarborgsom en een bankgarantie?
Een waarborgsom is een bedrag dat u zelf overmaakt aan de notaris als zekerheid voor de verkoper. Het geld wordt daadwerkelijk gestort. Een bankgarantie is anders; hierbij staat de bank garant voor het bedrag. De bank geeft een schriftelijke verklaring af waarin zij toezegt uit te betalen als u uw betalingsverplichtingen niet nakomt.
Beide dienen als zekerheid voor de waarborgsom bij een huisaankoop. De bankgarantie vervangt de waarborgsom als u deze niet zelf kunt storten. Een belangrijk verschil is de kostprijs: een waarborgsom is over het algemeen voordeliger omdat u geen bijkomende kosten heeft. Voor een bankgarantie betaalt u ongeveer 1 procent van het gegarandeerde bedrag. De hoogte van de bankgarantie is wel gelijk aan die van de waarborgsom en valt onder dezelfde voorwaarden in de koopovereenkomst.
Hoe verloopt de afhandeling van de waarborgsom bij de notaris?
De handling van de waarborgsom bij de notaris is een gestructureerd proces. De woningkoper maakt de waarborgsom over aan de notaris. Deze stort het bedrag op een speciale derdenrekening.
De notaris beheert de waarborgsom zorgvuldig. Dit gebeurt gebruikelijk binnen twee weken na het tekenen van het koopcontract. Als de koop doorgaat, stort de notaris de waarborgsom terug naar de woningkoper. Dit gebeurt na de voltooide eigendomsoverdracht of sleuteloverdracht.
Wanneer krijg je de waarborgsom terug en wat zijn de voorwaarden?
U krijgt de waarborgsom terug nadat de koop van de woning definitief is en u aan alle verplichtingen heeft voldaan. Dit gebeurt meestal binnen één tot twee werkdagen na de notarisafspraak of sleuteloverdracht. De notaris stort het bedrag dan terug naar u.
De voorwaarden voor het terugkrijgen van de waarborgsom zijn duidelijk:
- De woningoverdracht is succesvol en officieel voltooid.
- U heeft voldaan aan alle verplichtingen uit de koopovereenkomst, zoals vastgelegd in bijvoorbeeld de NVM-Koopakte.
- De verkoper heeft niets meer van u tegoed.
- De koop gaat niet door, en u heeft zich op tijd beroepen op een ontbindende voorwaarde, zoals een financieringsvoorbehoud of een bouwkundige keuring.
- U annuleert de koop binnen de wettelijke bedenktijd.
- De verkoper gaat niet over tot gunning van de woning.
In al deze gevallen heeft u recht op terugbetaling van de waarborgsom of wordt de bankgarantie teruggestuurd.
Alternatieven voor de waarborgsom bij woningkoop
Een bankgarantie is een alternatief voor de waarborgsom bij woningkoop. U kunt een bankgarantie stellen als alternatief voor de waarborgsom, vooral als u niet over voldoende eigen geld beschikt of uw spaargeld niet wilt aanspreken. De bankgarantie vervangt de kostensom van de waarborgsom als betalingsbelofte. U kunt een bankgarantie laten opstellen in plaats van de waarborgsom.
Een woningkoper kan een bankgarantie afsluiten. U hoeft de waarborgsom dan niet zelf te betalen wanneer een bankgarantie aanwezig is. Het bedrag van de waarborgsom hoeft u niet verplicht te storten als u kiest voor een bankgarantie. De bank voldoet de waarborgsom namens u, op voorwaarde dat u het bedrag later terugbetaalt. De bank staat garant voor de waarborgsom via betaling aan de verkoper, vooral als uw eigen spaargeld onvoldoende is. Het afsluiten van een bankgarantie is optioneel en biedt u de keuze om de waarborgsom niet zelf af te dragen.
Nationale Hypotheek Garantie (NHG) en de waarborgsom
De Nationale Hypotheek Garantie (NHG) is een borgstelling voor uw hypotheek. Deze garantie dient als financieel vangnet voor huizenkopers. NHG biedt zekerheid aan de hypotheekverstrekker. Dit is van toepassing wanneer u de hypotheekschuld niet meer kunt terugbetalen. De Stichting Waarborgfonds Eigen Woningen (WEW) verstrekt deze garantie.
Een waarborgsom, die u als koper stort als zekerheid voor de verkoper, is een ander concept. De NHG staat garant voor de terugbetaling van de hypotheekschuld bij onvermogen. Dit vangnet is belangrijk als de verkoop van uw woning minder oplevert dan de openstaande lening.
Hypotrust Vrij Leven Hypotheek: een alternatief voor de waarborgsom?
De Hypotrust Vrij Leven Hypotheek zelf is geen alternatief voor de waarborgsom. Wel kan een hypotheekverstrekker, zoals Hypotrust, garant staan voor de waarborgsom. Dit gebeurt dan door middel van een bankgarantie. Deze bankgarantie dekt 10% van de aankoopwaarde van het huis. De hypotheekverstrekker kan de waarborgsom claimen als de koop van het huis onverhoopt niet doorgaat. Dit is vooral handig als u de waarborgsom niet direct uit eigen middelen kunt betalen. Het is dus niet het hypotheekproduct zelf, maar de service van de verstrekker die hier een oplossing biedt.
Wat gebeurt er met de waarborgsom als de koop niet doorgaat?
Als de koop van een woning niet doorgaat, hangt het lot van de waarborgsom af van de reden. Gebruikt u geldige ontbindende voorwaarden, dan krijgt u de waarborgsom terug. Dit is bijvoorbeeld het geval als u de financiering niet rond krijgt. Ziet u echter af van de koop zonder geldige reden, of nadat de ontbindende voorwaarden zijn verlopen, dan verliest u de waarborgsom. De waarborgsom wordt dan niet aan u terugbetaald en gaat via de notaris naar de verkoper. Dit bedrag is meestal 10 procent van de koopsom. Heeft u een bankgarantie gesteld, dan betaalt de bank de waarborgsom aan de verkoper als u uw verplichtingen niet nakomt. In dat geval krijgt u een schuld bij de bank ter grootte van het bedrag van de waarborgsom.
Mag de waarborgsom ook in termijnen betaald worden?
Nee, de waarborgsom zelf betaalt u niet in termijnen. Als u het bedrag van de waarborgsom niet direct kunt betalen, is een bankgarantie de oplossing. Met een bankgarantie hoeft u het volledige bedrag niet direct uit eigen zak te voldoen, waardoor u toch aan de verplichting voldoet.
Hoe beschermt de waarborgsom kopers en verkopers?
De waarborgsom beschermt zowel de koper als de verkoper bij een woningkoop. Voor de verkoper dient de waarborgsom als zekerheid dat de koop doorgaat en dat de koper zijn verplichtingen nakomt. Als de koper nalatig is en de koop niet doorgaat, wordt de waarborgsom uitgekeerd aan de verkoper. Een bankgarantie dekt de waarborgsom ook bij nalatigheid van de koper, wat de verkoper extra zekerheid geeft. De koper wordt beschermd doordat de waarborgsom wordt teruggestort als de verkoper zijn verbintenissen niet nakomt.
Welke rol speelt de hypotheker bij de waarborgsom?
Voor het regelen van de waarborgsom, vooral als u kiest voor een bankgarantie, kunt u terecht bij een hypotheekadviseur. Een hypotheekadviseur begeleidt de aanvraag hiervoor tijdens het hypotheekproces. Dit is vaak nodig als u de waarborgsom niet direct uit eigen middelen kunt betalen. De hypotheekverstrekker staat dan garant voor de waarborgsom richting de verkoper. Voor deze bankgarantie brengt de hypotheekaanbieder kosten in rekening, meestal circa 1 procent van de waarborgsom. De verstrekker zorgt voor de betaling aan de verkoper en rekent dit bedrag later door aan u als woningkoper.
