De London Interbank Offered Rate (LIBOR) was een belangrijke referentierentevoet die grotendeels stopgezet is per 2022. Deze rente werd gebruikt als basis voor leningen en beleggingsproducten. Voor de vervanging van de LIBOR Overnight Rate zijn verschillende alternatieven gekozen: Sterling LIBOR wordt vervangen door SONIA (Sterling Overnight Index Average), Euro LIBOR zal worden vervangen door €STR (kortetermijnrente voor de euro), en US Dollar LIBOR zal worden vervangen door SOFR (Secured Overnight Financing Rate).
Definitie van de LIBOR Overnight Rate
De LIBOR Overnight Rate was een specifieke gemiddelde rentevoet die banken gebruikten op de Londense interbancaire markt. Deze rente had een zeer korte looptijd, namelijk ‘overnight’. Het betrof transacties tussen banken onderling. Zij gebruikten deze rente voornamelijk om snel geld aan te trekken voor hun liquiditeitsbehoeften. Dit maakte de LIBOR Overnight Rate een belangrijke graadmeter voor de kosten van kortlopende leningen tussen financiële instellingen.
Hoe werd de LIBOR Overnight Rate berekend en gebruikt?
De LIBOR Overnight Rate werd dagelijks berekend door een peiling bij 11 tot 16 panelbanken. Elke bank in het panel gaf aan tegen welke rente zij verwachtte geld te kunnen lenen van andere banken. De peiling vroeg de banken naar de marktconforme interbancaire rente. LIBOR werd vastgesteld op basis van schattingen van deze banken. Het werd berekend als een gemiddelde van de inzendingen, waarbij extreme waarden werden weggelaten.LIBOR werd beoordeeld als de benchmark voor interbancaire kredietrente. Het werd gebruikt om het tarief te bepalen waartegen banken elkaar kortetermijnleningen aanboden. LIBOR diende als referentie voor leningen, derivaten en talloze beleggingsproducten. De London Interbank Offered Rate (LIBOR) was een basisrente in veel leningen. Veel renteafspraken waren opgebouwd als een opslag bovenop LIBOR. Dit gold specifiek voor leningen in Britse ponden (GBP) en Amerikaanse dollars (USD).
Historische ontwikkeling en betekenis van de LIBOR Overnight Rate
De London Interbank Offered Rate (LIBOR) ontstond uit een behoefte aan een benchmark voor leenrentes bij financiële instellingen in Londen begin jaren tachtig. De eerste LIBOR-rentetarieven, toen bekend als BBA LIBOR, werden in 1986 gepubliceerd. LIBOR was oorspronkelijk het gemiddelde rentetarief waartegen banken elkaar ongedekte leningen verstrekten op de Londense geldmarkt. Het cijfer gaf aan tegen welke rente grote banken elkaar onderling geld wilden uitlenen op de korte termijn.
Jarenlang was LIBOR een van de belangrijkste rentetarieven in de internationale financiële wereld en gold als de benchmark voor rente op korte termijn. Het diende als referentie voor leningen, derivaten en talloze beleggingsproducten, waaronder futures, opties, swaps en hypotheken. In 1986 werden LIBOR-tarieven vastgesteld voor de Amerikaanse dollar, het Britse pond sterling en de Japanse yen.
Waarom is de LIBOR Overnight Rate afgeschaft?
De LIBOR Overnight Rate is afgeschaft vanwege ernstige zorgen over de betrouwbaarheid, duurzaamheid en integriteit van de tarieven. Het rentepercentage werd gemanipuleerd door verschillende banken. Bovendien was LIBOR gebaseerd op schattingen in plaats van werkelijke transacties. Toezichthouders stelden ook een gebrek aan transparantie vast bij de bepaling van het tarief.
De voortdurende publicatie van een LIBOR-rente bleek onhoudbaar. De afschaffing van LIBOR moet leiden tot betrouwbaardere rentetarieven. Dit betekent dat de financiële markt nu werkt met benchmarks die een stevigere basis hebben.
Welke alternatieven zijn er voor de LIBOR Overnight Rate?
De LIBOR Overnight Rate is grotendeels stopgezet, wat heeft geleid tot de introductie van diverse alternatieve referentierentes. Deze nieuwe benchmarks, vaak aangeduid als Risk-Free Rates (RFR’s), zijn ontworpen om betrouwbaarder te zijn. Voor de Amerikaanse dollar is de Secured Overnight Financing Rate (SOFR) het aanbevolen alternatief, terwijl de Sterling Overnight Interest Average (SONIA) de GBP LIBOR heeft vervangen.
Overnight Reference Rates (RFR’s) zoals SOFR en €STR
Overnight Reference Rates (RFR’s) zoals SOFR en €STR zijn de nieuwe standaarden die de LIBOR Overnight Rate vervangen. SOFR is specifiek een alternatief voor de overnight Amerikaanse Dollar LIBOR rentetarief. De Federal Reserve Bank of New York maakt het SOFR rentetarief dagelijks bekend voor de Verenigde Staten, met een vertraging van één werkdag. Voor actuele SOFR rente-informatie kunt u terecht op ActueleRentestanden.nl, waar dagelijkse data vanaf 2005 beschikbaar is. €STR dient als de vervanging voor de Euro LIBOR.
Verschillen tussen LIBOR Overnight Rate en de nieuwe benchmarks
De LIBOR Overnight Rate verschilde fundamenteel van de nieuwe benchmarks, zoals SOFR en €STR, in hoe ze tot stand komen en welke risico’s ze weerspiegelen. Waar LIBOR gebaseerd was op schattingen van banken, gebruiken de nieuwe benchmarks werkelijke transacties op nachtmarkten met grotere volumes.
| Kenmerk | LIBOR Overnight Rate (oud) | Nieuwe Benchmarks (o.a. SOFR, SONIA) |
|---|
| Basis | Schattingen van banken | Werkelijke transacties |
| Marktdeelnemers | Interbancaire markt | Niet-bancaire wholesale-tegenpartijen |
| Transactietype | Ongedekte leningen | Gedekte transacties |
| Risicoprofiel | Inclusief kredietrisico | Risicovrij (bijv. SOFR) |
Zo vervangt SOFR de USD LIBOR, SONIA de GBP LIBOR, TONAR de JPY LIBOR en SARON de CHF LIBOR. SARON vereist bovendien een fallback-mechanisme, wat de robuustheid van de nieuwe benchmarks onderstreept.
Hoe kun je de LIBOR Overnight Rate vergelijken met andere overnight rentetarieven?
De
LIBOR Overnight Rate was de interbancaire rente voor de geldmarkt in Londen. Daartegenover stond EURIBOR/EONIA als de Inter Bank Offered Rate van de Europese geldmarkt. Beide waren gebaseerd op schattingen van banken over hun leenkosten. De LIBOR Overnight Rate is echter grotendeels stopgezet per 2022. De nieuwe alternatieven, zoals SOFR en €STR, werken anders. Zij baseren zich op werkelijke transacties en zijn risicovrijer, in tegenstelling tot de schattingen van LIBOR en EURIBOR/EONIA. Deze verschuiving zorgt voor meer transparantie en betrouwbaarheid in de financiële markten.
Officiële bronnen en instellingen voor overnight benchmark rates
De officiële bronnen en instellingen voor overnight benchmark rates zijn cruciaal voor de financiële markten. In de EU reguleert de
Benchmarks Regulation (BMR) de transitie naar alternatieve rentetarieven. De Nederlandsche Bank (DNB) en de Autoriteit Financiële Markten (AFM) monitoren deze wereldwijde transitie. De Raad van Bestuur van de
Europese Centrale Bank (ECB) stelt de belangrijkste rentetarieven vast voor het eurogebied. De depositofaciliteit is een faciliteit voor overnight deposito’s die banken kunnen gebruiken bij het Eurosysteem, dat deze deposito’s ontvangt. Ook biedt de marginale beleningsfaciliteit overnight krediet aan banken. De ECB publiceert ook €STR.
Internationaal coördineert de FSB de herziening van rentetarieven benchmarks via de Official Sector Steering Group (OSSG). Het European Money Markets Institute (EMMI) beheert EONIA. ICE publiceert LIBOR, onder toezicht van de Financial Conduct Authority (FCA). De Alternative Reference Rates Committee (ARRC) behandelt de transitie van USD LIBOR.
Laagste hypotheekrente 2: Wat betekent dit voor jouw hypotheek?
De laagste hypotheekrente heeft directe gevolgen voor uw maandlasten en de totale kosten van uw woningfinanciering. Voor iemand die nu een huis koopt, betekent dit dat u kunt profiteren van relatief lage rentes, wat de betaalbaarheid vergroot. Het vastzetten van een lage rente voor een lange periode biedt zekerheid over uw maandelijkse uitgaven.
De laagste hypotheekrente voor een periode van 5 jaar vast is 0,90%. Voor 10 jaar vast ligt deze op 1,04%. Kiest u voor 20 jaar vast, dan is de laagste rente 1,48%. Een 30-jaars vaste rente is beschikbaar vanaf 1,90%. Een variabele hypotheekrente kan momenteel de laagste rente bieden, maar de laagste variabele rente met Nationale Hypotheek Garantie (NHG) is 4,85%. De hypotheekrente is in Nederland verlaagd naar 2,15% voor 10 jaar vast met NHG, wat de aantrekkelijkheid van de huizenmarkt verder versterkt. Ter vergelijking: de hypotheekrente bedraagt gemiddeld 2,24% voor een 20 jaar rentevaste periode zonder NHG.
Wel is de hypotheekrente recentelijk met 2%-punt opgelopen vanaf een laagste stand van 1,42% in september 2021. Dit betekent dat de huidige lage rentes hoger zijn dan de absolute bodem van enkele jaren geleden. Bij €1.000 geleend tegen 1,04% kost dat circa €10,40 aan rente per jaar.
Wat betekent de afkorting LIBOR precies?
LIBOR staat voor London Interbank Offered Rate. Deze afkorting verwijst naar een belangrijke referentierentevoet die meer dan veertig jaar lang werd gebruikt. Het was essentieel voor het vaststellen van rentes op bedrijfsleningen en woninghypotheken. De London Interbank Offered Rate (LIBOR) is echter grotendeels stopgezet per 1 januari 2022. Dit gebeurde vanwege de mogelijkheid tot manipulatie door banken.
Is de LIBOR Overnight Rate betrouwbaar geweest?
Nee, de LIBOR Overnight Rate was niet betrouwbaar. Banken manipuleerden de LIBOR-tarieven. Het systeem bleek kwetsbaar voor dit soort praktijken. LIBOR was gebaseerd op inschattingen, niet op echte transacties. Dit gebrek aan transparantie schaadde het vertrouwen in LIBOR aanzienlijk. Daarom is de LIBOR Overnight Rate afgeschaft.
Hoe werkt de overgang van LIBOR naar alternatieve referentierentes?
De overgang van LIBOR naar alternatieve referentierentes is grotendeels afgerond. De London Interbank Offered Rate (LIBOR) is per 1 januari 2022 stopgezet. Dit gebeurde vanwege de mogelijkheid tot manipulatie door banken. Financiële producten die voorheen aan LIBOR gekoppeld waren, gebruiken nu de nieuwe, betrouwbaardere benchmarks. Landen buiten de Eurozone, zoals de Verenigde Staten, hebben hun basisrentetarieven hierop aangepast.
