De London Interbank Offered Rate (LIBOR) was een belangrijke benchmarkrente die meer dan veertig jaar de basis vormde voor leningen. Deze libor rente is echter grotendeels stopgezet in 2022, omdat banken de mogelijkheid hadden deze te manipuleren. Op deze pagina leest u wat dit voor uw hypotheek of lening betekent en welke alternatieven er nu zijn.
Wat is de LIBOR-rente?
De London Interbank Offered Rate, kortweg LIBOR-rente, was een wereldwijde benchmarkrente. Deze rente bepaalde meer dan veertig jaar lang de kosten van financiële producten, zoals bedrijfsleningen en woninghypotheken.
Vooral buiten de Eurozone, zoals in de Verenigde Staten, was de LIBOR-rente een belangrijk basistarief. Daar werd de LIBOR gebruikt in plaats van de Euribor-tarieven die wij hier kennen.
Hoe werd de LIBOR-rente berekend?
De LIBOR-rente werd vastgesteld op basis van schattingen van een panel van grote internationale banken. Oorspronkelijk was dit het gemiddelde rentetarief waartegen banken elkaar ongedekte leningen wilden verstrekken op de Londense geldmarkt. Elke dag gaven de panelbanken aan tegen welke rente zij verwachtten geld te kunnen lenen. Deze tarieven dienden zij dagelijks in bij Thomson Reuters voor de LIBOR-berekening.
Voor de uiteindelijke vaststelling werden de hoogste 25% en de laagste 25% van de ingediende tarieven geschrapt. Het gemiddelde van de middelste 50% van de inzendingen vormde dan het nieuwe LIBOR-tarief voor die dag. Dit tarief was niet gebaseerd op werkelijke transacties. De officiële LIBOR-rentetarieven werden eenmaal per dag bekendgemaakt door ICE Benchmark Administration (IBA).
De geschiedenis en het LIBOR-schandaal
De LIBOR-rente werd in 1986 ingevoerd. Deze rentevoet vormde de basis voor ontelbare leningen wereldwijd, waaronder hypotheken en creditcardkredieten. In 2006 kwam echter bankfraude aan het licht. Een groep handelaren manipuleerde de Libor door kunstmatig hoge of lage rentestanden door te geven. Dit resulteerde in enorme winsten voor de handelaren en hoge kosten voor bedrijven, instellingen en particulieren. Het Libor-schandaal wordt gezien als een van de omvangrijkste bankfraudes ooit. Verschillende banken manipuleerden de Liborrente. Zo probeerde Rabobank tussen 2005 en 2010 de Liborrente te beïnvloeden met dertig medewerkers. De Zwitserse bank UBS kreeg een boete van 1,1 miljard euro voor haar aandeel in het schandaal.
Waarom is de LIBOR-rente afgeschaft?
De LIBOR-rente is grotendeels stopgezet in 2022 en afgeschaft na schandalen en toenemende kritiek. Het LIBOR-rentepercentage werd gemanipuleerd door verschillende banken, wat leidde tot een gebrek aan transparantie. Het systeem bleek kwetsbaar omdat het gebaseerd was op inschattingen en niet op daadwerkelijke transacties.
Toezichthouders stelden vast dat de LIBOR-tarieven niet gebaseerd waren op werkelijke transacties. Banken zoals de Britse Barclays manipuleerden de rente omlaag en gaven dit later toe. Andere banken gaven de LIBOR-rente opzettelijk te hoog of te laag op. De afschaffing van interbancaire rentes moet ervoor zorgen dat de percentages betrouwbaarder worden, en de LIBOR is vervangen door betrouwbaardere financiële mechanismen.
Welke alternatieven zijn er voor de LIBOR-rente?
De LIBOR-rente is vervangen door diverse alternatieven, waaronder Risk-Free Rates (RFRs). Specifieke voorbeelden hiervan zijn de Secured Overnight Financing Rate (SOFR) voor de Verenigde Staten en de Sterling Overnight Index Average (SONIA) voor het Britse pond, terwijl in Nederland de Euribor vaak wordt gebruikt.
Wat is SOFR en waarom is het belangrijk?
SOFR, de Secured Overnight Financing Rate, is de primaire benchmarkrente voor de Amerikaanse dollar (USD) en vervangt de libor rente. Het kan worden gezien als het gemiddelde rentepercentage voor gedekte leningen in Amerikaanse Dollars met een looptijd van 1 dag. Het is een nieuwe standaard die is ingevoerd vanwege de onbetrouwbaarheid van LIBOR. SOFR is veel veiliger en minder kwetsbaar voor manipulatie. Het is transparant en gebaseerd op werkelijke overnight repo-transacties, gedekt door Amerikaans schatkistpapier, en dient als brede maatstaf voor de kosten van overnight lenen. Dit risicovrije en gedekte rentetarief is de meest veerkrachtige optie om toekomstige transities te voorkomen. SOFR wordt breed toegepast in financiële markten, zoals bij bedrijfsleningen, floating-rate obligaties en derivaten.
Term SOFR en overnight vervangers
SOFR is de belangrijkste overnight vervanger voor de LIBOR-rente in Amerikaanse dollars. Het functioneert als een referentierente voor de Amerikaanse financiële markt. Deze rente is specifiek voor gedekte leningen tussen financiële instellingen met een looptijd van één dag. Daarnaast vormt SOFR de basis voor de floating leg in USD swaps.
De invloed van de LIBOR-rente op leningen en hypotheken
De LIBOR-rente had een directe invloed op de kosten van krediet en diende als basis voor de rentebepaling van leningen en hypotheken. Diverse banken bepaalden hun rentes op financiële producten met LIBOR. Banken gebruikten deze rente voor het bepalen van basisrentes op hypotheken, leningen en spaarrekeningen. Veel renteafspraken waren opgebouwd als een opslag bovenop LIBOR. Dit gold voor hypotheken, consumentenleningen, bedrijfsleningen en interbancaire leningen. De hoogte van de LIBOR rente beïnvloedde direct de variabele hypotheekrente of de rente op andere leningen.
Nu de LIBOR-rente is afgeschaft, zijn hypotheken in Nederland veelal afhankelijk van de Euribor tarieven. Dit alternatief biedt een betrouwbaardere basis voor rentebepaling.
De rol van banken en centrale banken bij LIBOR en opvolgers
Banken speelden een directe rol in de afschaffing van de LIBOR-rente. De mogelijkheid tot manipulatie van de tarieven door banken leidde tot de stopzetting van LIBOR in 2022. Deze situatie maakte de weg vrij voor de ontwikkeling van betrouwbaardere financiële mechanismen als opvolgers.
De overgang naar deze nieuwe benchmarks, zoals SOFR en Euribor, is een noodzakelijke stap voor financiële stabiliteit. Stel, u had een lening die gekoppeld was aan de LIBOR-rente. De manipulatie door banken kon direct invloed hebben op uw maandlasten, wat de noodzaak van een transparanter systeem onderstreepte.
Actuele status en laatste publicaties van LIBOR-tarieven
Nieuwe LIBOR-rentes worden niet meer gepubliceerd sinds 1 oktober 2024. Dit betekent dat de publicatie van LIBOR-rentes is beëindigd voor alle valuta’s.
De allerlaatste nog actieve LIBOR-variant was USD LIBOR. De publicatie hiervan stopte op 30 september 2024. Voorheen maakte ICE Benchmark Administration (IBA) de officiële LIBOR-rentetarieven bekend. Het tijdperk van de LIBOR-rente is voorbij. Stel, u heeft nog een lening die gekoppeld was aan de USD LIBOR. Dan is de basisrente sinds 30 september 2024 definitief gewijzigd.
Libor rente tarief op een specifieke dag
Het opvragen van specifieke LIBOR-rentetarieven voor een toekomstige datum, zoals een dag in 2026, is niet langer mogelijk. Dit komt doordat de referentierente, inclusief alle varianten, definitief is stopgezet. Vanaf 1 oktober 2024 worden er geen nieuwe LIBOR-rentes meer vastgesteld of gepubliceerd, wat betekent dat er geen actuele dagkoersen meer beschikbaar zijn.
De laatste nog actieve variant, de USD LIBOR, heeft de publicatie op 30 september 2024 gestaakt. Voorheen werden deze tarieven dagelijks vastgesteld, maar nu behoren ze tot het verleden. Voor diepgaande informatie over de transitie en de alternatieve rentestelsels kunt u diverse financiële nieuwsbronnen en officiële instanties raadplegen.
Libor tarief op een specifieke datum
U kunt geen specifiek LIBOR-rentetarief op een bepaalde datum meer opvragen. De London Interbank Offered Rate (LIBOR) is grotendeels stopgezet in 2022, mede door de mogelijkheid tot manipulatie door banken. Sinds 1 oktober 2024 worden er geen nieuwe LIBOR-rentes meer vastgesteld of gepubliceerd voor alle valuta’s. De laatste variant, USD LIBOR, stopte op 30 september 2024. Voor een compleet overzicht van de geschiedenis en de redenen achter deze beslissing, kunt u diverse financiële nieuwsbronnen en officiële instanties raadplegen.
Is de LIBOR-rente nog relevant voor mijn hypotheek?
De LIBOR-rente is in 2026 niet meer relevant voor uw hypotheek. Banken hebben in het verleden gefraudeerd met deze rente, die de basis vormde voor hypotheken en de hoogte van variabele hypotheekrentes beïnvloedde. Voorheen gebruikten banken de LIBOR-rente om de basisrentes op hypotheken te bepalen. Tegenwoordig zijn hypotheken in Nederland veelal afhankelijk van de Euribor-tarieven.
Hoe weet ik welke rente mijn lening gebruikt?
U kunt de rente van uw lening achterhalen door een vrijblijvende offerte aan te vragen. Ook kunt u de rente van uw lening eenvoudig online berekenen. Dit overzicht toont hoeveel rente banken rekenen voor de lening. De hoogte van de rente hangt af van het geleende bedrag en uw persoonlijke situatie. Een Persoonlijke Lening heeft een vaste rente die niet verandert tijdens de looptijd. Bij een Flexibel Krediet volgt de variabele rente de markt.
Wat betekent de overgang van LIBOR voor mijn maandlasten?
De overgang van de libor rente had direct invloed op uw maandlasten. Bestaande contracten moesten worden aangepast. Ook veranderde de rentegrondslag voor producten met een lange looptijd. Dit kon de hoogte van uw maandelijkse betalingen beïnvloeden. Controleer daarom altijd uw contracten op deze wijzigingen.
Kan ik overstappen naar een lening met een alternatieve rente?
U kunt zeker overstappen naar een lening met een alternatieve rente, wat vaak ‘oversluiten’ of ‘herfinancieren’ wordt genoemd. Dit biedt de mogelijkheid om leningvoorwaarden aan te passen, bijvoorbeeld voor een lagere rente of een ander aflosschema. Dit kan voordelig zijn als u een lagere rente kunt krijgen, wat resulteert in lagere maandlasten. Zowel persoonlijke leningen als hypotheken kunt u oversluiten naar een andere geldverstrekker voor betere voorwaarden. Bij een hypotheek moet u wel rekening houden met mogelijke boeterente en nieuwe afsluitkosten.
