U kunt uw restschuld hypotheek laten kwijt-schelden of verlagen onder bepaalde voorwaarden, bijvoorbeeld met een NHG-hypotheek of bij een omkeerhypotheek. Een persoon met restschuld kan kwijtschelding aanvragen, vooral als de bank aansprakelijk is wegens schending van de zorgplicht, of onder andere voorwaarden. Daarnaast kunt u de restschuld aflossen met eigen geld, zoals spaargeld, of meefinancieren in een nieuwe hypotheek, een optie die ABN AMRO aanbiedt.
Wat is restschuld bij een hypotheek?
Restschuld bij een hypotheek is de schuld die overblijft wanneer de verkoopopbrengst van je woning, na aftrek van verkoopkosten, lager is dan het bedrag dat je aan (aftrekbare) hypotheek hebt uitstaan. Dit betekent dat je na de verkoop van je huis nog steeds een deel van je hypotheek moet aflossen.Zo’n restschuld ontstaat vaak als de waarde van je woning is gedaald ten opzichte van de hypotheekhoogte. Het kan ook gebeuren als je meer hebt geleend dan de woning waard was, of bij een aflossingsvrije hypotheek. Ook aan het einde van de looptijd van je hypotheek kun je een restschuld hebben als deze niet volledig is afgelost, bijvoorbeeld doordat opgebouwde beleggingen onvoldoende zijn. Dit is een financieel risico waar je rekening mee moet houden.
Wanneer kun je restschuld kwijtschelden?
Restschuld van je hypotheek kun je laten kwijtschelden onder specifieke voorwaarden. Dit kan bijvoorbeeld als je een hypotheek met Nationale Hypotheek Garantie (NHG) hebt. De NHG kan de restschuld kwijtschelden bij de verkoop van je woning, vooral na een gedwongen verkoop. Je moet dan wel voldoen aan de kwijtscheldingscriteria van de NHG.
Een restschuld kan ook gedeeltelijk of geheel worden kwijtgescholden als de bank aansprakelijk is wegens schending van de zorgplicht. Ook na een goed doorlopen minnelijk schuldtraject kan je restschuld worden kwijtgescholden. Je kunt zelf een aanvraag voor kwijtschelding indienen.
De rol van de Nationale Hypotheek Garantie (NHG) bij restschuld
De Nationale Hypotheek Garantie (NHG) biedt een belangrijk vangnet en een borgstelling die restschuld dekt bij betalingsproblemen. Het helpt huiseigenaren voorkomen dat zij met restschuld blijven zitten na de verkoop van hun woning. De NHG kan restschuld kwijtschelden of overnemen van de hypotheekverstrekker, vooral bij gedwongen verkoop door onverwachte situaties zoals werkloosheid of scheiding. U kunt de NHG verzoeken om kwijtschelding als u aan de voorwaarden voldoet en de restschuld niet zelf kunt financieren.
Voorwaarden voor kwijtschelding met NHG
Om restschuld kwijt te schelden met NHG moet u aan strenge voorwaarden voldoen. Kwijtschelding is mogelijk bij onverwachte situaties zoals echtscheiding, niet-verwijtbare werkloosheid, arbeidsongeschiktheid of het overlijden van een partner. U moet dan wel volledig meewerken aan het minimaliseren van de restschuld. De NHG kan dan besluiten tot gedeeltelijke of volledige kwijtschelding van de vordering van de geldverstrekker.
Hoe werkt het kwijtscheldingsproces via NHG?
Het kwijtscheldingsproces via NHG begint wanneer u een aanvraag indient bij uw hypotheekverstrekker, waarna de NHG deze aanvraag toetst. De NHG organisatie voert een kwijtscheldingsbeoordeling uit en besluit of de restschuld (gedeeltelijk) wordt kwijtgescholden. Dit kan bij betalingsproblemen door bijvoorbeeld arbeidsongeschiktheid, werkloosheid, overlijden of echtscheiding, of bij een gedwongen verkoop met onvoldoende opbrengst. De NHG betaalt de restschuld dan terug aan uw hypotheekverstrekker. Belangrijk is dat de kwijtscheldingsregeling van NHG vaak de terugvordering van de restschuld aan de woningkoper verzaakt, hoewel u in sommige situaties een bedrag aan NHG moet terugbetalen. NHG kan de gehele of een deel van de schuld kwijtschelden, vooral als u er alles aan heeft gedaan om de schulden zo laag mogelijk te houden. Meer informatie hierover vindt u op de
website van NHG.
Stappenplan voor het aanvragen van kwijtschelding van restschuld
U kunt kwijtschelding van restschuld hypotheek aanvragen door een schriftelijk verzoek in te dienen bij uw schuldeiser. Hierbij is het cruciaal de juiste procedure te volgen en u bewust te zijn van de specifieke voorwaarden en benodigde documentatie. Een duidelijke uitleg van uw financiële situatie, inclusief de genomen maatregelen om schulden af te lossen, verhoogt de kans op succes.
Benodigde documenten en bewijsvoering
Voor het kwijtschelden van restschuld hypotheek heeft u specifieke documenten nodig. Een motiveringsdocument is hierbij essentieel. U levert ook een DigiD aan, samen met een geldig paspoort of identiteitskaart. Verder zijn gegevens over uw gezinsinkomen en eigen vermogen cruciaal voor de beoordeling.
Contact opnemen met je geldverstrekker en NHG
Een woningkoper die betalingsachterstand dreigt te krijgen, moet zo snel mogelijk contact opnemen met de geldverstrekker. Dit geldt zeker als u een hypotheek met Nationale Hypotheek Garantie (NHG) heeft; u moet betalingsachterstanden direct melden bij de geldgever. Een hypotheek met NHG biedt namelijk een vangnet bij betalingsproblemen en fungeert ook als vangnet bij restschuld. Onder bepaalde voorwaarden kan een huizenkoper met NHG zelfs kwijtschelding van restschuld aanvragen. NHG helpt bijvoorbeeld bij situaties zoals werkloosheid, overlijden van een partner of scheiding. De geldverstrekker dient vervolgens een verliesdeclaratie voor restschuld in bij NHG. Ook kan de geldverstrekker NHG vragen om uw situatie te beoordelen, bijvoorbeeld voorafgaand aan een woningverkoop. Wacht dus niet tot het te laat is.
Gevolgen van restschuld kwijtschelding voor je financiële situatie
Kwijtschelding van restschuld hypotheek zorgt voor financiële opluchting, zeker na een goed doorlopen minnelijk schuldtraject. Dit vermindert de stress en zorgen over achterstallige betalingen en schuldeisers. Deze kwijtschelding kan echter invloed hebben op uw BKR-registratie en toekomstige hypotheekmogelijkheden.
Alternatieven voor het aflossen of kwijtschelden van restschuld
Naast kwijtschelding zijn er andere manieren om met restschuld om te gaan. U kunt de restschuld aflossen met eigen middelen, zoals spaargeld. Een andere optie is financiering via een nieuwe hypotheek, een persoonlijke lening of zelfs een onderhandse lening. Ook kunt u onderhandelen over een betalingsregeling met uw geldverstrekker.
Restschuld meefinancieren in een nieuwe hypotheek
U kunt uw restschuld meefinancieren in een nieuwe hypotheek als u een nieuwe woning koopt. Dit is in Nederland toegestaan, op voorwaarde dat de bank uw inkomen en draagkracht beoordeelt. De restschuld wordt dan opgenomen in de financiering van uw nieuwe huis. Zo lost u de oude en nieuwe hypotheek bij één partij af. Bedenk wel dat dit leidt tot hogere maandlasten, omdat u beide hypotheken moet aflossen.
Persoonlijke lening of doorlopend krediet
Consumentenkrediet biedt u de keuze tussen een doorlopend krediet of een persoonlijke lening. Deze twee vormen verschillen van elkaar. Een persoonlijke lening is financieel veiliger. De lagere rente zorgt voor sneller en goedkoper aflossen, omdat een groter deel van uw maandelijkse betaling naar de aflossing gaat. Voor verbouwingen, grote aankopen of onvoorziene kosten is een persoonlijke lening een betere en veiligere keuze, dankzij de vaste voorwaarden. Kiest u voor een persoonlijke lening als u niet regelmatig geld nodig heeft en precies wilt weten waar u financieel aan toe bent. U kunt een bestaand doorlopend krediet kosteloos oversluiten naar een persoonlijke lening. Bij beide kredietvormen kunt u vaak extra boetevrij aflossen.
Onderhandelen met de geldverstrekker over betalingsregelingen
Je kunt onderhandelen met je geldverstrekker over betalingsregelingen als je restschuld hebt. Geldverstrekkers bieden deze regelingen aan bij tijdelijke betalingsproblemen. Als hypotheekklant of leningnemer kun je zelf een betalingsregeling aanvragen of hierover onderhandelen met je kredietverstrekker. Dit is cruciaal wanneer je de vordering niet kunt betalen. Zo’n regeling omvat afspraken over de hoogte van de schuld en een terugbetalingsschema. Schuldeisers kunnen realistischere regelingen aanbieden en zelfs een nieuwe overeenkomen als je situatie verandert, bijvoorbeeld als je geen nieuwe baan vindt na een uitkering. Tijdig contact met je schuldeiser helpt extra kosten voorkomen.
Speciale situaties: restschuld kwijtschelden na overlijden
Wanneer iemand overlijdt, wordt een lening niet automatisch kwijtgescholden. Dit gebeurt alleen als de nalatenschap wordt verworpen. Sommige banken en geldverstrekkers bieden wel kwijtschelding van een lening aan bij overlijden. Deze voorwaarde is dan vaak standaard in de lening verwerkt, soms tot een maximaal bedrag. Het is dus cruciaal om de specifieke voorwaarden van de lening te controleren. Had de overledene een persoonlijke lening met een overlijdensrisicoverzekering? Dan blijven nabestaanden niet met schuld achter, mits er geen achterstanden waren tijdens de looptijd. Stel, u erft een huis met een verzilverhypotheek. Dan kan de schuld na overlijden zelfs groter zijn dan de woningwaarde, wat een mogelijke restschuld voor de erfgenamen betekent.
Restschuld hypotheek berekenen
Restschuld hypotheek berekenen is eenvoudig: je trekt de verkoopprijs van je woning en de bijbehorende kosten af van je openstaande hypotheekschuld. De restschuld is dan het negatieve bedrag dat overblijft na de verkoop van je huis na aftrek van verkoopkosten en hypotheek. Dit ontstaat wanneer de hypotheekschuld hoger is dan de verkoopopbrengst van de woning.
Stel, u verkoopt uw huis en de opbrengst is lager dan uw hypotheek. Dan blijft er een schuld over. Dit negatieve verschil tussen de hypotheek en de opbrengst is de restschuld.
Restschuld hypotheek verjaring
De verjaringstermijn voor restschuld na de verkoop van een woning is 5 jaar. Deze termijn geldt ook voor restschuld die overblijft na uitwinning van het hypotheekrecht. Een vordering van restschuld vervalt na deze periode van 5 jaar. Voor 31 december 2013 was de verjaringstermijn voor restschuld na uitwinning van het hypotheekrecht nog 20 jaar. Een rechtbank heeft later bevestigd dat de termijn 5 jaar is, niet 20 jaar, nadat het hypotheekrecht teniet is gegaan. De restschuld verloopt 5 jaar na het ontstaan van de vordering, tenzij deze wordt gestuit door bijvoorbeeld een sommatiebrief. Over het exacte startmoment van de verjaringstermijn kan soms discussie ontstaan, bijvoorbeeld wanneer post onbereikbaar was.
Hoe lang duurt het voordat een kwijtscheldingsaanvraag is afgehandeld?
Een kwijtscheldingsaanvraag wordt binnen een redelijke termijn behandeld. De beslissing over kwijtschelding wordt vaak binnen drie maanden genomen na registratie van de aanvraag. In 2022 werd 68% van de kwijtscheldingsprocedures binnen drie maanden afgehandeld. Een groter deel, 86%, was binnen zes maanden afgerond. Slechts 14% duurde langer dan zes maanden in dat jaar. De behandeltijd kan variëren per gemeente; zo neemt een besluit in Overbetuwe tot vier maanden in beslag. In Waadhoeke duurt de afhandeling tot zes weken. Bij geautomatiseerde kwijtschelding in Hoorn ontvangt u binnen vier weken bericht.
Welke instanties kunnen mij helpen bij restschuldproblemen?
Bij restschuldproblemen kunt u terecht bij de gemeentelijke schuldhulpverlening. Zij bieden hulp bij schuldenproblematiek en diverse afbetalingsregelingen. Ook de gemeentelijke kredietbank kan u helpen met het aflossen van schulden. U kunt zich aanmelden via het gratis telefoonnummer 0800-8115. Dit nummer is onderdeel van de Nederlandse schuldhulproute en helpt u bij financiële problemen.
Is kwijtschelding van restschuld fiscaal belast?
Kwijtschelding van restschuld is fiscaal belast en kwalificeert als een schenking. Dit betekent dat u in principe schenkbelasting betaalt over de werkelijke waarde van de kwijtgescholden schuld. De Hoge Raad heeft dit in 2016 bepaald. Er bestaat wel een kwijtscheldingswinstvrijstelling. Deze maakt de kwijtschelding belastingvrij als de schuld normaal niet betaald kon worden. Zonder deze vrijstelling kan kwijtschelding van een schuld leiden tot extra box 3 inkomen. Vanaf 1 januari 2027 komt er een vrijstelling voor kwijtgescholden schulden in het nieuwe box 3-regime.
Neem contact op voor persoonlijk advies over jouw restschuld en hypotheek
Heeft u restschuld na de verkoop van uw woning? Neem dan contact op met een hypotheekadviseur. Deze specialist kan u adviseren over de financiële gevolgen en oplossingen voor uw restschuld. Zij helpen u de beste mogelijkheid te vinden om uw restschuld te betalen. Een hypotheekadviseur geeft ook advies over mogelijke restschuldregelingen en de vervolgstappen die u kunt nemen. Vooral als u de restschuld niet direct kunt aflossen aan het einde van de economische looptijd, is advies van een onafhankelijk hypotheekadviseur over aflossing of herfinanciering cruciaal. Zij kunnen u helpen met de herfinanciering van uw restschuld.
